Davranışsal yönetim yaklaşımı, klasik kuramların (Taylorizm, Fayolizm ve Weberci Bürokrasi) rasyonellik ve verimlilik odaklı katı yapılarını, hem bireyin psikolojik gelişimi hem de örgütsel etkinliğin sürdürülebilirliği açısından eleştiriye tabi tutmuştur. Bu eleştirel süzgeçten geçen kuramcılar, klasik yönetim anlayışının insan doğasına ilişkin varsayımlarının (Teori X) örgütsel disfonksiyonlara yol açtığını savunmuşlardır.
Buna göre; Chris Argyris'in 'Olgunlaşma Kuramı' ve Douglas McGregor'un 'Teori Y' yaklaşımları sentezlendiğinde, davranışsal ekolün klasik yönetim yapılarına yönelttiği temel eleştiri ve önerdiği alternatif yönetim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Klasik yapıların bireyi pasiflik, bağımlılık ve dar bir bakış açısına mahkûm ederek 'psikolojik başarısızlık' yarattığı; çözümün ise bireyin öz-denetim ve özerklik kazanarak kişisel gelişimi ile örgüt amaçlarını bütünleştirebileceği yapılar olduğu.Cevap
- BÖrgütsel etkinliğin, işlerin bilimsel analiziyle standartlaştırılması ve 'tek en iyi yol' ilkesine göre hiyerarşik bir disiplin içinde uzmanlaşmanın en üst düzeye çıkarılmasıyla sağlanabileceği.
- CBürokrasinin rasyonel-yasal otorite yapısının, bireysel duygusallıktan arındırılmış objektif kurallarla örgütsel adaleti ve istikrarı garanti altına alarak bireyin belirsizlikten kurtulmasını sağladığı.
- DRensis Likert'in 'Sistem 1' olarak tanımladığı istismarcı-otokratik modelin, çalışanlar üzerinde yaratacağı korku ve baskı yoluyla onları klasik yapıların hantallığından kurtararak performansa zorladığı.
- EÇalışanların motivasyonunun temelinde ücret ve fiziksel çalışma koşulları gibi hijyen faktörlerinin yer aldığı, bu nedenle örgüt yapısından ziyade sadece ekonomik teşvik mekanizmalarının iyileştirilmesi gerektiği.
Cevap
Klasik yapıların bireyi pasiflik ve bağımlılığa zorlayarak psikolojik gelişimini engellediği; çözümün ise bireyin öz-denetim ve özerklik yoluyla kişisel amaçları ile örgüt amaçlarını bütünleştirebileceği yapılar olduğu yönündeki açıklama doğrudur.
Davranışsal yönetim yaklaşımının özü, klasik kuramların rasyonel-mekanik örgüt yapısı ile insan kişiliğinin gelişimsel ihtiyaçları (olgunlaşma) arasındaki temel çatışmayı ortaya koymaktır. Chris Argyris, bürokratik yapıların insanı pasif ve bağımlı kıldığını (olgunlaşmamışlık); McGregor ise Teori Y çerçevesinde, yönetimin temel görevinin bireyin amaçları ile örgüt amaçlarını 'bütünleştirmek' (Integration) olduğunu savunur. Bu iki düşünce birleştiğinde, örgütün bireyin potansiyelini gerçekleştirmesine (özerklik/öz-denetim) izin vermesi gerektiği sonucu çıkar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Birey ve Örgüt Amaçlarının Bütünleşmesi (Integration/Congruence Theory)
Daha Fazla Pratik
Herzberg'in çift faktör kuramı ile Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi arasındaki doğrudan ilişkiyi inceleyen karşılaştırmalı soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s