Soru

Zorluk: Çok zorToplumsal Hareketlilik (Yatay ve Dikey Hareketlilik)

Ahmet, kırsal bir bölgede geçimini topraktan sağlayan çiftçi bir babanın oğlu olarak dünyaya gelmiş; ancak üniversite eğitimi alarak büyük bir holdingde finans uzmanı olarak kariyerine başlamıştır. On yıl süren bu görevin ardından, sektördeki daralma nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmış ve geçimini sağlamak amacıyla bir lojistik firmasında şoför olarak çalışmaya başlamıştır.

Buna göre, Ahmet'in yaşam öyküsünde sırasıyla aşağıdaki toplumsal hareketlilik türlerinden hangilerinin gerçekleştiği söylenebilir?

  1. Kuşaklararası dikey hareketlilik - Kuşakiçi dikey hareketlilikCevap
  2. B
    Kuşaklararası dikey hareketlilik - Kuşakiçi yatay hareketlilik
  3. C
    Kuşakiçi dikey hareketlilik - Kuşaklararası dikey hareketlilik
  4. D
    Kuşaklararası yatay hareketlilik - Kuşakiçi dikey hareketlilik
  5. E
    Kuşakiçi yatay hareketlilik - Kuşaklararası yatay hareketlilik

Cevap

Ahmet'in babasının statüsünden farklı bir üst statüye (uzmanlık) geçmesi 'kuşaklararası dikey hareketlilik', uzmanlıktan daha alt bir statüye (şoförlük) geçmesi ise 'kuşakiçi dikey hareketlilik' olarak tanımlanır.
Süreç iki aşamadan oluşmaktadır: İlk aşamada Ahmet, babasının temsil ettiği toplumsal tabakadan daha üst bir tabakaya (uzmanlık) geçmiştir; bu durum nesiller arasındaki farkı ifade ettiği için kuşaklararası dikey hareketliliktir. İkinci aşamada ise Ahmet, kendi çalışma yaşamı içerisinde uzmanlık statüsünden şoförlük statüsüne (aşağı doğru) geçmiştir; bu da bireyin kendi ömründeki tabaka değişimini ifade eden kuşakiçi dikey hareketliliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Bireyin babasıyla olan statü farkını analiz etme
Çiftçi baba ile finans uzmanı oğul arasındaki fark 'kuşaklararası' ve hiyerarşik (dikey) bir değişimi temsil eder.
Nesiller arası statü farkı 'kuşaklararası hareketlilik' kavramı ile açıklanır.
2
Bireyin kendi kariyerindeki statü değişimini analiz etme
Finans uzmanlığından şoförlüğe geçiş, bireyin kendi ömrü içinde (kuşakiçi) ve aşağı doğru (dikey) bir harekettir.
Statü, prestij ve gelir kaybı yaratan değişimler hiyerarşik olduğu için dikey hareketlilik kapsamına girer.

Anahtar Kavram

Kuşaklararası ve kuşakiçi dikey hareketlilik arasındaki ayrım ve yön tayini.

Daha Fazla Pratik

Bireysel hareketlilik ile yapısal hareketlilik arasındaki farkları örnekleyen senaryoları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla