Soru

Zorluk: ZorToplumsal Hareketlilik (Yatay ve Dikey Hareketlilik)

Bir devlet okulunda öğretmen olarak görev yapan (I) Ahmet Bey, eşinin tayini nedeniyle başka bir ildeki benzer bir okula öğretmen olarak atanmıştır. (II) Ahmet Bey, görevindeki başarısı sayesinde birkaç yıl sonra aynı okulda okul müdürü olmuştur. (III) Ahmet Bey’in kızı Selin ise üniversite eğitimini tamamladıktan sonra girdiği sınavları kazanarak kaymakam olarak göreve başlamıştır.

Bu parçada numaralanmış değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. I. durum yatay hareketliliği, II. durum Ahmet Bey'in kendi yaşam süreci içindeki kuşakiçi dikey hareketliliği, III. durum ise farklı nesiller arasındaki kuşaklararası dikey hareketliliği temsil etmektedir.Cevap
  2. B
    I. durum, bireyin coğrafi mekân değiştirmesi sonucu yaşam tarzında radikal bir farklılık oluşturduğu için dikey hareketlilik olarak kabul edilmelidir.
  3. C
    II. durum, Ahmet Bey'in mesleki statüsünün babasından bağımsız olarak kendi başarısıyla yükselmesi nedeniyle kuşaklararası dikey hareketliliktir.
  4. D
    I. ve II. durumlar toplumsal yapıdaki yatay hareketliliğe örnek teşkil ederken, yalnızca III. durum dikey hareketliliktir.
  5. E
    III. durum, Selin'in devlet memuru olan babasının izinden giderek kamu sektöründe kalması nedeniyle yatay hareketlilik kapsamında değerlendirilir.

Cevap

I. durum yatay hareketliliği, II. durum kuşakiçi dikey hareketliliği, III. durum ise kuşaklararası dikey hareketliliği ifade eden seçenektir.
I. durumda birey aynı meslek grubunda kalarak sadece mekân değiştirmiştir (yatay hareketlilik); II. durumda birey kendi yaşamı içinde statü atlamıştır (kuşakiçi dikey hareketlilik); III. durumda ise kızı babasının statüsünün üzerine çıkmıştır (kuşaklararası dikey hareketlilik).

Adım Adım Çözüm

1
I. numaralı durumu analiz et.
Öğretmenlikten başka bir ilde öğretmenliğe geçiş, bireyin toplumsal tabakasını veya prestijini değiştirmez. Bu sadece coğrafi yer değiştirmedir.
Aynı tabaka veya benzer statüler arasındaki yer değiştirmeler yatay hareketliliktir.
2
II. numaralı durumu analiz et.
Ahmet Bey'in öğretmenlikten okul müdürlüğüne yükselmesi, aynı bireyin çalışma yaşamı içinde gerçekleşen bir statü artışıdır.
Bireyin kendi yaşam süresi içindeki dikey (aşağı veya yukarı) yer değiştirmeleri kuşakiçi dikey hareketliliktir.
3
III. numaralı durumu analiz et.
Ahmet Bey'in kızı Selin'in, babasının statüsünden daha yüksek bir statü olan kaymakamlığa geçmesi nesiller arası bir farkı temsil eder.
Çocukların ebeveynlerinden farklı bir toplumsal tabakaya geçmesi kuşaklararası dikey hareketliliktir.

Anahtar Kavram

Toplumsal hareketlilik türlerinin (yatay, dikey, kuşakiçi, kuşaklararası) ayrımı.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla