Bir kamu kurumunda "Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni" olarak meslek hayatına başlayan (I) Pelin Hanım, girdiği görevde yükselme sınavında başarı göstererek aynı kurumda "Şube Müdürü" kadrosuna atanmıştır. (II) Bir süre sonra, eşinin tayini nedeniyle bulunduğu ilden başka bir ile yine "Şube Müdürü" unvanıyla naklen geçiş yapmıştır. (III) Pelin Hanım'ın oğlu ise tıp fakültesinden mezun olduktan sonra bir devlet hastanesine "Uzman Doktor" olarak atanmıştır.
Bu senaryoda numaralandırılmış olarak verilen toplumsal hareketlilik süreçleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- (I) durum kuşakiçi dikey hareketliliğe, (II) durum yatay hareketliliğe, (III) durum ise kuşaklararası dikey hareketliliğe örnektir.Cevap
- B(I) ve (II) durumlar bireyin kariyeri içinde gerçekleştiği için sadece kuşakiçi yatay hareketlilik kapsamında değerlendirilir.
- C(II) durum coğrafi bir mekân değişikliğini içerdiği için dikey hareketlilik, (III) durum ise yatay hareketliliktir.
- D(I) durum kuşaklararası dikey hareketliliğe, (III) durum ise kuşakiçi dikey hareketliliğe örnek teşkil eder.
- E(I) durum sınıflar arası geçişi sağladığı için yapısal hareketlilik, (II) durum ise zorunlu hareketliliktir.
Cevap
(I) durumun kuşakiçi dikey, (II) durumun yatay ve (III) durumun kuşaklararası dikey hareketlilik olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Doğru değerlendirme; Pelin Hanım'ın memurluktan müdürlüğe yükselmesini kuşakiçi dikey, aynı unvanla tayin olmasını yatay ve oğlunun doktor olmasını ebeveyn-çocuk arası fark nedeniyle kuşaklararası dikey olarak tanımlayan ifadedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal hareketliliğin yön (yatay/dikey) ve zamanlama (kuşakiçi/kuşaklararası) bakımından sınıflandırılması.