Soru

Zorluk: ZorSahipsiz Mallar

Türk İdare Hukuku'nda "sahipsiz mallar" (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) kategorisinde yer alan taşınmazların hukuki rejimi, tapu sicili ile olan ilişkisi ve korunması bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu mallar nitelikleri gereği tapu kütüğüne tescil edilmezler; ancak üzerlerinde sınırlı bir ayni hak tesisi gerektiğinde veya bir kamu hizmetine tahsis edildiklerinde tescil edilmeleri mümkündür.Cevap
  2. B
    Devletin özel malları (fiskal mallar) grubunda yer aldıkları için özel hukuk hükümlerine tabidirler ve bu nedenle kazandırıcı zamanaşımı yoluyla özel mülkiyete konu olabilirler.
  3. C
    Kamu yararına doğrudan tahsis edilmiş sayıldıkları için, Kadastro Kanunu uyarınca taşınmazın niteliğine bakılmaksızın her durumda Hazine adına tescil edilmeleri zorunludur.
  4. D
    Bu mallar üzerindeki mülkiyet ve tasarruf yetkisi devlete değil, malın bulunduğu mülki sınır içerisindeki belediye veya köy tüzel kişiliğine aittir.
  5. E
    Henüz bir kamu hizmetine fiilen tahsis edilmedikleri için kamu malı sayılmazlar; dolayısıyla devletin özel borçları nedeniyle haczedilebilir ve özel hukuk sözleşmeleriyle devredilebilirler.

Cevap

Sahipsiz mallar nitelikleri gereği tapu kütüğüne tescil edilmezler; ancak üzerlerinde sınırlı bir ayni hak tesisi gerektiğinde veya bir kamu hizmetine tahsis edildiklerinde tescil edilmeleri mümkündür.
Türk İdare Hukuku ve Medeni Hukuk prensiplerine göre, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler (sahipsiz mallar) kural olarak tapu siciline tescil edilmezler. Ancak, Kadastro Kanunu'nun ilgili hükümleri gereği, bu mallar üzerinde bir sınırlı ayni hak tesisi yapılması gerektiğinde veya malın niteliği değiştirilerek (tahsis yoluyla) bir kamu hizmetine özgülenmesi durumunda Hazine adına tescilleri mümkün hale gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sahipsiz malların (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) hukuki niteliğini belirleme.
Sahipsiz mallar; dağlar, tepeler, kayalıklar, buzullar gibi tarıma elverişli olmayan ve sahipsiz olan yerlerdir. Bu mallar "kamu malı" kategorisinde yer alır.
Bir malın idarenin hangi rejimine tabi olduğunu anlamak için kategorisini doğru saptamak gerekir.
2
Tapu sicili ve tescil kuralını analiz etme.
Türk Medeni Kanunu m. 715 ve Kadastro Kanunu m. 16/C uyarınca, sahipsiz yerler tapu kütüğüne tescil edilmezler.
Sahipsiz malları diğer kamu mallarından (hizmet ve orta malları) ayıran en temel fark tescil edilmemeleridir.
3
Tescil kuralının istisnalarını ve hukuki korumaları değerlendirme.
Bu yerler üzerinde bir ayni hak (örneğin bir intifa hakkı) kurulması gerekiyorsa veya mal bir kamu hizmetine tahsis edilerek statü değiştiriyorsa tescil işlemi yapılır. Ayrıca kamu malı oldukları için zamanaşımı ile kazanılamazlar ve haczedilemezler.
Tescil edilmeme kuralı mutlak değildir; hukuki gereklilikler ve tahsis durumu bu kuralı istisnaya uğratabilir.

Anahtar Kavram

Sahipsiz Malların Tescil Rejimi ve Korunması
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla