tarihli Kanun-i Esasi’nin yılında geçirdiği kapsamlı değişiklikler, Osmanlı devlet yapısını mutlak monarşiden parlamenter monarşiye yaklaştıran en önemli dönüm noktasıdır. Bu süreçte padişahın yürütme ve yasama üzerindeki yetkileri kısıtlanırken, Meclis-i Mebusan'ın feshedilmesine ilişkin usul de demokratikleştirilmiştir. Anayasa Değişikliklerine göre, padişahın Meclis-i Mebusan’ı feshedebilmesi için izlemesi gereken anayasal prosedür aşağıdakilerden hangisidir?
- Hükümet ile Meclis arasında çıkan bir anlaşmazlığın çözülememesi durumunda, Heyet-i Vükela’nın kararı ve Heyet-i Ayan’ın (Ayan Meclisi) onayı ile feshin gerçekleştirilmesiCevap
- BPadişahın hiçbir kurumun görüşüne ihtiyaç duymadan, salt iradesiyle ve dilediği zaman meclis çalışmalarına son vermesi
- CMeclis-i Mebusan üye tamsayısının salt çoğunluğunun fesih yönünde karar alması ve Sadrazamın bu kararı padişaha sunması
- DSadece Sadrazamın yazılı talebi üzerine padişahın ferman yayınlayarak meclisi süresiz olarak kapatması
- EŞeyhülislam’ın meclisin çalışmalarının şeriata aykırı olduğuna dair fetva vermesi üzerine padişahın feshin gerçekleştiğini beyan etmesi
Cevap
Hükümet ile Meclis arasındaki uyuşmazlığın giderilememesi üzerine Heyet-i Vükela'nın teklifi ve Heyet-i Ayan'ın onayı ile feshin gerçekleştirilmesi
Doğru seçenek, Anayasa değişikliklerinin getirdiği 'sınırlı fesih' usulünü tam olarak yansıtmaktadır. Bu düzenlemeye göre; Bakanlar Kurulu (Heyet-i Vükela) ile Meclis-i Mebusan arasında bir uyuşmazlık çıktığında ve meclis bu konuda ısrar ettiğinde, padişah hükümetin görüşünü alarak ve Ayan Meclisi’nin (Heyet-i Ayan) onayını alarak meclisi feshedebilir. Bu durum, padişahın tek başına karar vermesini engelleyen parlamenter bir denge unsurudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Meşruti Monarşide Yürütmenin Yasamayı Fesih Yetkisinin Sınırlandırılması
Daha Fazla Pratik
1909 değişiklikleriyle Padişahın veto yetkisinin 'mutlak veto'dan 'geciktirici veto'ya nasıl dönüştüğünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s