Soru

Zorluk: Zorİnsan İlişkileri Yaklaşımı (Hawthorne Araştırmaları)

Hawthorne Araştırmaları'nın çeşitli evrelerinde (özellikle Mülakat Programı ve Seri Bağlama Gözlem Odası) elde edilen bulguları kuramsallaştıran Elton Mayo, sanayi toplumundaki bireyin durumunu Durkheim'ın "anomi" (sosyal çözülme) kavramıyla ilişkilendirmiştir. Mayo'ya göre, modern sanayi düzeni bireyi geleneksel bağlarından kopararak yalnızlaştırmış; bu durum iş yerindeki verimliliği ve iş birliğini doğrudan etkileyen bir aidiyet sorununa yol açmıştır.

Bu kuramsal çerçeveye dayanarak, Hawthorne Araştırmaları'nın yönetim düşüncesinde gerçekleştirdiği temel paradigma değişimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Örgütü, teknik verimlilik ve fiziksel çevre şartlarının rasyonel birleşiminden oluşan mekanik bir yapı olarak kurgulamak
  2. İş yerini sadece ekonomik üretimin yapıldığı bir alan değil, bireyin sosyal ihtiyaçlarının karşılandığı ve toplumsal aidiyetin sağlandığı bir sosyal sistem olarak tanımlamakCevap
  3. C
    Yönetim sürecini, hiyerarşik otorite ve yazılı kurallar aracılığıyla sağlanan biçimsel bir denetim mekanizması olarak ele almak
  4. D
    Gayri resmi grupları, rasyonel örgüt hedeflerine zarar veren ve idari müdahalelerle mutlaka tasfiye edilmesi gereken kaotik yapılar olarak görmek
  5. E
    Bireysel performansı, sadece maddi kazanç ve ekonomik güvenlik arayışına dayanan rasyonel-ekonomik insan varsayımıyla açıklamak

Cevap

İş yerini sadece ekonomik üretimin yapıldığı bir alan değil, bireyin sosyal ihtiyaçlarının karşılandığı ve toplumsal aidiyetin sağlandığı bir sosyal sistem olarak tanımlamak
Doğru seçenek, Hawthorne Araştırmaları'nın yönetim bilimine yaptığı en büyük katkı olan 'örgütün sosyal bir sistem olduğu' gerçeğini yansıtmaktadır. Elton Mayo'nun anomi kavramını kullanması, bireylerin iş yerinde sadece para için değil, bir gruba ait olma ve sosyal kabul görme ihtiyacıyla motive olduklarını göstermiştir. Bu durum, fabrikayı sadece teknik bir üretim birimi olmaktan çıkarıp sosyal bir yaşam alanına dönüştürmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Elton Mayo'nun toplumsal analizini değerlendirme
Mayo, sanayi toplumunda bireyin yaşadığı aidiyet kaybını (anomi) saptamıştır.
Hawthorne bulgularının neden fiziksel değil sosyal faktörlere dayandığını anlamak için bu kuramsal altyapı gereklidir.
2
Klasik ve Neoklasik (İnsan İlişkileri) bakış açılarını karşılaştırma
Klasik kuramın 'mekanik' ve 'ekonomik insan' odaklı yapısından, 'sosyal sistem' ve 'sosyal insan' odağına geçiş yapıldığı görülür.
Soruda sorulan temel paradigma değişimini saptamak için bu ayrım kritiktir.
3
Örgütün yeni işlevini belirleme
Örgütün, toplumda kaybolan dayanışmayı iş yerinde yeniden inşa eden bir sosyal yapı olduğu sonucuna varılır.
Mayo'nun anomi kavramına verdiği yanıt, iş yerinin sosyal bir sığınak ve sistem olarak görülmesidir.

Anahtar Kavram

Örgütün bir Sosyal Sistem olarak tanımlanması
Bu soruyu puanla