Soru

Zorluk: Ortaİnsan İlişkileri Yaklaşımı (Hawthorne Araştırmaları)

Hawthorne Araştırmaları'nın ilk aşamasını oluşturan 'Işıklandırma Deneyleri' (Illumination Experiments) sürecinde, araştırmacılar ışık şiddetini artırdıklarında verimliliğin arttığını; ancak ışık şiddeti azaltıldığında hatta ay ışığı seviyesine düşürüldüğünde dahi verimliliğin artmaya devam ettiğini gözlemlemişlerdir. Klasik yönetim anlayışının fiziksel koşullara dayalı varsayımlarıyla çelişen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Çalışanların parça başı ücret sistemine dayalı ekonomik teşvikleri maksimize etme çabası
  2. Deney grubundaki işçilerin kendilerine önem verildiğini hissetmeleri ve gözlemleniyor olmanın yarattığı psikolojik motivasyonCevap
  3. C
    Üst yönetimin biçimsel yetkiyi kullanarak çalışma saatlerini ve disiplini sıkılaştırması
  4. D
    İş bölümü ve uzmanlaşmanın artırılması sayesinde iş süreçlerinin rasyonelleştirilmesi
  5. E
    Çalışma ortamının fiziksel yerleşim düzeninin ergonomik kurallara göre yeniden organize edilmesi

Cevap

Verimlilik artışının temel nedeni, çalışanların bir deneyin parçası olarak kendilerine ilgi gösterildiğini hissetmeleri ve gözlemleniyor olmalarının yarattığı psikolojik etkidir.
Doğru seçenek, çalışanların kendilerine değer verildiğini hissetmesi ve gözlemleniyor olmaları sonucunda oluşan motivasyon artışını (Hawthorne Etkisi) ifade etmektedir. Deneyler sonucunda verimliliğin fiziksel çalışma koşullarından (ışık, ısı vb.) ziyade, sosyal ilişkiler, grup aidiyeti ve psikolojik etkenlere dayalı olduğu kanıtlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen senaryodaki anomaliyi tespit etme
Işık düzeyi (fiziksel koşul) düşürülmesine rağmen verimliliğin artması, fiziksel koşulların tek başına belirleyici olmadığını gösterir.
Klasik yönetim kuramları işçiyi mekanik bir parça olarak gördüğü için sadece fiziksel şartlara odaklanır, bu deney ise bu varsayımı sarsar.
2
Çalışanların tutumlarını analiz etme
Çalışanlar, özel bir ilgi gördüklerini ve bir grubun parçası olduklarını düşündükleri için performanslarını artırmışlardır.
Bu durum literatürde 'Hawthorne Etkisi' olarak tanımlanır ve motivasyonun kaynağını açıklar.
3
Kavramsal sonuca ulaşma
Sosyal ve psikolojik faktörlerin üretim üzerinde fiziksel koşullardan daha etkili olduğu sonucuna varılır.
İnsan İlişkileri Yaklaşımı'nın 'sosyal insan' modeli bu çıkarım üzerine inşa edilmiştir.

Anahtar Kavram

Hawthorne Etkisi
Bu soruyu puanla