Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) bilgi edinme ve denetim yolları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yazılı soru, Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlar tarafından en geç on beş gün içinde cevaplandırılmak üzere milletvekillerince sorulur.
  2. B
    Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemedir; ancak devlet sırları ve devam eden yargı süreçleri bu araştırmanın kapsamı dışındadır.
  3. C
    Genel görüşme, toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun TBMM Genel Kurulunda görüşülmesidir.
  4. Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) gizli oyu yeterlidir.Cevap
  5. E
    2017 anayasa değişiklikleri ile TBMM'nin denetim yolları arasından "gensoru" ve "sözlü soru" mekanizmaları tamamen çıkarılmıştır.

Cevap

Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi için salt çoğunluğun (301301) yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü bu karar için beşte üç çoğunluk (360360) gereklidir.
Meclis soruşturması süreci üç aşamalı bir yeter sayı sistemine tabidir. Anayasa'ya göre, soruşturma önergesi üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile verilirken, Meclisin bu soruşturmanın açılmasına karar vermesi için üye tamsayısının beşte üçünün (360360) gizli oyu şarttır. Bu nedenle 301301 sayısını karar aşaması için yeterli gören ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin mevcut denetim yollarını tanımla.
Güncel denetim yolları: Yazılı soru, Meclis araştırması, Genel görüşme ve Meclis soruşturmasıdır.
2017 değişiklikleri ile gensoru ve sözlü soru kaldırılmıştır.
2
Meclis soruşturması sürecindeki yeter sayıları analiz et.
Önerge için 301301 (salt çoğunluk), soruşturma açılması kararı için 360360 (3/53/5), Yüce Divan'a sevk kararı için ise 400400 (2/32/3) milletvekili oyu gerekir.
Anayasa'nın 106. maddesi (Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için) bu oranları açıkça belirlemiştir.
3
Seçeneklerdeki yeter sayıları karşılaştır.
Soruşturma açılması kararı için 301301 sayısının yeterli olduğu ifadesi, Anayasal gereklilik olan 360360 ile uyuşmamaktadır.
Önerge verme aşaması ile soruşturma açılmasına karar verme aşaması arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Yeter Sayıları

İpuçları

1
Meclis soruşturması için gerekli olan üç farklı nitelikli çoğunluğu (301301, 360360, 400400) hatırlayın.
2
Önerge verme, soruşturma açma ve Yüce Divan'a sevk aşamalarının her biri için ayrı yeter sayılar belirlenmiştir.
3
Soruşturma açılmasına KARAR verilmesi için gereken sayı, üye tamsayısının salt çoğunluğundan daha fazladır; beşte üçlük bir oran aranır.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan'a sevk edilen bir bakanın görevinin ne zaman ve hangi şartla sona erdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

Bu konudan daha fazla soru