Examkin

Soru

Zorluk: Zor1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet

Osmanlı Devleti'nde parlamenter yönetime geçiş sürecinin hukuksal temelini oluşturan 19091909 Anayasa revizyonu ile yasama organının özerkliği artırılmıştır.

**Buna göre, 18761876 Kanun-i Esasi’nin orijinal metni ile 19091909 düzenlemeleri kıyaslandığında, kanun yapım prosedürüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?**

  1. Kanun teklifi için Padişah’tan izin alma usulü kaldırılarak meclisin inisiyatifi artırılmış ve Padişah’ın iade ettiği kanunların Meclis-i Mebusan tarafından 23\frac{2}{3} çoğunlukla tekrar kabulü halinde onaylanması zorunlu tutulmuştur.Cevap
  2. B
    Padişah’ın kanunlar üzerindeki veto yetkisi bütünüyle ortadan kaldırılarak, meclis tarafından kabul edilen her metnin doğrudan yürürlüğe girmesi esası benimsenmiştir.
  3. C
    Meclis üyelerinin kanun teklif etme yetkisi kısıtlanarak, kanun tasarılarını hazırlama görevi münhasıran Padişah tarafından atanan Şura-yı Devlet üyelerine devredilmiştir.
  4. D
    Padişah'ın onayına sunulan kanunların on beş gün içinde imzalanmaması durumunda kendiliğinden yürürlüğe gireceği hükmü eklenmiştir.
  5. E
    Heyet-i Ayan’ın yasama sürecindeki etkisi sonlandırılarak, kanunların kabulü için yalnızca Meclis-i Mebusan ve Padişah onayı yeterli görülmüştür.

Cevap

Kanun teklifi için Padişah’tan önceden izin alma şartının kaldırılması ve Padişah'ın iade ettiği metinlerin meclis tarafından 23\frac{2}{3} çoğunlukla aynen kabulü halinde onayın zorunlu kılınması doğru ifadedir.
Doğru cevap, 19091909 değişikliklerinin en temel iki sonucunu birleştirmektedir: Yasama inisiyatifinin Padişah'ın ön izninden kurtarılması ve meclisin ısrarı karşısında Padişah'ın onay vermek zorunda bırakılması. Bu durum, yasama organının yürütme karşısındaki özerkliğini kanıtlayan teknik düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

1
18761876 Kanun-i Esasi’nin ilk halindeki yasama kısıtlamalarını analiz et.
Orijinal metinde hem kanun teklif etmek için Padişah'tan izin alınması gerekiyordu hem de Padişah'ın onaylamadığı bir kanun teklifi tamamen hükümsüz kalıyordu (mutlak veto).
Yasama üzerindeki monarşik otoritenin sınırlarını anlamak için gereklidir.
2
19091909 değişikliklerinin getirdiği hukuksal dönüşümü değerlendir.
İzin alma şartı kaldırıldı ve Padişah'ın 'hayır' deme yetkisi, meclisin 23\frac{2}{3} oranında ısrar etmesi durumunda aşılabilecek bir engele dönüştü.
Parlamenter sistemin ruhu olan 'meclis üstünlüğü' ilkesinin nasıl tesis edildiğini görmek için gereklidir.
3
Seçenekleri bu iki aşamalı kriter (izin + veto) üzerinden ele.
Doğru yanıt olan seçenek, hem izin prosedürünün kalktığını hem de meclisin nitelikli çoğunlukla Padişah'ın vetosunu aşabileceğini (zorunlu onay) bir arada sunmaktadır.
Teknik ayrıntıları (oranlar ve prosedürler) doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Meclis Üstünlüğü ve Geciktirici Veto

Daha Fazla Pratik

1909 değişiklikleri ile Padişah'ın sürgün yetkisi (113. Madde) ve Meclis'i feshetme prosedüründeki farklılıkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet

Bu konudan daha fazla soru