Türk anayasal gelişmeleri sürecinde Tanzimat Fermanı, padişahın "vazolunacak kanunlara bizzat kendisinin de uyacağını" beyan etmesiyle hukuk devleti yolunda kritik bir adım olarak kabul edilir. Bu belgenin, tarihli Sened-i İttifak’tan ayrılan en temel hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişahın yetkilerini tek taraflı bir irade beyanıyla (otolimitasyon) sınırlandırması ve hukuki mahiyeti itibarıyla bir "ferman" olmasıCevap
- Bİktidarın merkez ile yerel güçler (Ayanlar) arasında paylaşıldığı iki taraflı bir sözleşme (pactum) niteliği taşıması
- CDoğrudan yabancı devletlerin baskısıyla ilan edilen ve sadece gayrimüslim tebaaya yönelik imtiyazlar içeren bir belge olması
- DHalkın temsilcilerinden oluşan bir meclis aracılığıyla mutlak monarşiyi sona erdiren ilk anayasal metin olması
- EEgemenliğin kaynağını hükümdardan alıp doğrudan halk iradesine dayandıran bir asli kurucu iktidar işlemi olması
Cevap
Padişahın yetkilerini tek taraflı bir irade beyanıyla (otolimitasyon) sınırlandırması ve hukuki mahiyeti itibarıyla bir "ferman" olması
Tanzimat Fermanı, Türk anayasa tarihinde padişahın kendi yetkilerini kanun gücüyle sınırlandıracağını tek taraflı olarak ilan ettiği (otolimitasyon) bir belgedir. Sened-i İttifak gibi iki taraflı bir sözleşme (pactum) değildir; bu durum onu hukuk tarihimizde özgün bir 'ferman' ve 'haklar belgesi' kılar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tanzimat Fermanı'nın hukuki niteliği (Otolimitasyon)
Alternatif Yöntem
Sened-i İttifak'ın 'misak/pactum' (sözleşme), Tanzimat'ın ise 'ferman/otolimitasyon' (tek taraflı bildiri) olduğu anahtar kelimelerini kullanarak kronolojik ve hukuki ayrım yapılabilir.
Tahmini Süre:1m 15s