1839 Tanzimat Fermanı'nda yer alan 'Bundan böyle eski usuller tamamen terk edilerek yeni kanunlar konulacaktır... Biz dahi bu kanunlara muhalif hareket etmeyeceğiz.' ifadesi, bu belgenin hukuki niteliği ve Türk anayasa tarihindeki yeri açısından aşağıdakilerden hangisini doğrular?
- APadişahın yetkilerinin ilk kez bir 'sözleşme' (pactum) ile sınırlandırıldığı ve merkezi otorite ile yerel güçler (ayanlar) arasında uzlaşma sağlandığı anayasal belgedir.
- Hükümdarın kendi iktidarını tek taraflı bir irade beyanıyla (ferman) hukuki sınırlar içerisine çektiği ve 'hukukun üstünlüğü' ilkesinin kabul edildiği bir belgedir.Cevap
- CEgemenliğin kaynağını padişahtan alıp millete devreden ve Osmanlı Devleti'nde mutlak monarşiyi hukuken sona erdiren ilk asli kurucu iktidar işlemidir.
- DHalkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir meclis tarafından hazırlanan ve hükümdarın mutlak veto yetkisini kısıtlayan ilk sert anayasa örneğidir.
- EKurulmuş iktidarın yetkilerini belirleyen ve kuvvetler ayrılığı ilkesini tam anlamıyla hayata geçiren bir yönetim hukuku belgesidir.
Cevap
Padişahın kendi iktidarını tek taraflı bir irade beyanıyla (ferman) hukuki sınırlar içerisine çektiği ve 'hukukun üstünlüğü' ilkesinin kabul edildiği bir belgedir.
Tanzimat Fermanı, Türk anayasa tarihindeki en önemli kırılma noktalarından biridir. Padişah, herhangi bir dış baskı veya karşılıklı sözleşme olmaksızın (en azından şeklen), kendi koyacağı kanunlara kendisinin de uyacağını beyan etmiştir. Bu durum, hukukun üstünlüğü ilkesinin Osmanlı devlet düzenine girişini ve mutlak monarşinin hukuki bir çerçeveyle sınırlandırılmaya başlandığını gösteren 'tek taraflı bir işlem' niteliğindedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukukun Üstünlüğü ve Padişahın Öz-Sınırlaması (Self-Limitation)
Alternatif Yöntem
Sened-i İttifak ve Tanzimat Fermanı arasındaki farkı hatırlamak için 'Pactum' (Pakt/Sözleşme) ve 'Ferman' (Hükümdar Buyruğu) ayrımına odaklanmak çözümü kolaylaştırır.
Tahmini Süre:2m 0s