Soru

Zorluk: Kolay1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet

1876 tarihli Kanun-i Esasi’nin ilk metninde Heyet-i Vükela’nın (Bakanlar Kurulu) Padişah’a karşı sorumlu olması esası benimsenmişken, 1909 yılında yapılan kapsamlı değişikliklerle bu yapı kökten değiştirilmiştir. Buna göre, 1909 Anayasa Değişiklikleri ile hükümetin siyasi sorumluluğu aşağıdakilerden hangisine karşı öngörülmüştür?

  1. Meclis-i MebusanCevap
  2. B
    Padişah
  3. C
    Heyet-i Ayan
  4. D
    Sadrazam
  5. E
    Halk (Millet)

Cevap

1909 Anayasa Değişiklikleri ile hükümet (Heyet-i Vükela), siyasi bakımdan halkın temsilcilerinden oluşan Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu hale getirilmiştir.
1909 değişiklikleri ile Osmanlı devlet yapısı mutlak monarşiden parlamenter monarşiye evrilmiştir. Bu değişimin en somut göstergesi, hükümetin (Heyet-i Vükela) artık Padişah'a değil, halkın temsilcilerinden oluşan Meclis-i Mebusan'a karşı siyasi olarak sorumlu tutulmasıdır. Bu durum meclisin hükümeti denetleme ve düşürme yetkisini anayasal güvenceye almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1876 Kanun-i Esasi'nin ilk halindeki otorite yapısını analiz et.
İlk metinde yürütmenin başı olan Padişah mutlak otoritedir ve hükümet meclise değil, sadece Padişah'a karşı sorumludur.
Soruda istenen değişikliğin öncesindeki durumu belirlemek kıyaslama için gereklidir.
2
1909 yılındaki anayasa revizyonunun temel amacını hatırla.
31 Mart Vakası sonrası yapılan bu değişiklikler, Padişah'ın yetkilerini kısıtlayarak parlamenter monarşiye geçişi hedeflemiştir.
Anayasal gelişimin yönünü anlamak doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Sorumluluk mekanizmasındaki hukuki değişimi tespit et.
Hükümetin meclisten güvenoyu alması ve meclise karşı sorumlu olması (Meclis-i Mebusan) kuralı bu dönemde getirilmiştir.
Parlamenter sistemin en belirgin özelliği yasamanın yürütme üzerindeki denetim yetkisidir.

Anahtar Kavram

Parlamenter Sisteme Geçiş (Hükümetin Meclise Sorumluluğu)

Daha Fazla Pratik

Padişah'ın meclisi feshetme yetkisinin 1909'da hangi şartlara bağlandığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla