Arend Lijphart'ın çağdaş demokrasileri sınıflandırdığı tipolojisinde, kurumsal özellikler "yürütme-partiler" ve "federal-üniter" olmak üzere iki temel boyuta ayrılmaktadır. Gerçek dünyadaki demokratik rejimler genellikle bu iki boyutun farklı kombinasyonlarını barındıran melez yapılar sergiler.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, bir ülkenin "yürütme-partiler" boyutu açısından oydaşmacı (uzlaşmacı), "federal-üniter" boyutu açısından ise çoğunlukçu (Westminster) modelin özelliklerini bir arada taşıdığını gösteren melez bir kurumsal yapıdır?
- ATek parti çoğunluk kabinelerinin kurulması ve yürütme gücünün parlamenter sistem içinde tek elde toplanması
- Seçimlerde nispi temsil sisteminin uygulanması ve yasama organının tek meclisli bir yapıdan oluşmasıCevap
- Cİki partili siyasal sistemin hakim olması ve devlet otoritesinin anayasal olarak federal birimler arasında paylaşılması
- DÇıkar gruplarının çoğulcu (rekabetçi) bir yapıda örgütlenmesi ve anayasanın esnek, yazısız kurallara dayanması
- EÇoğunluk (dar bölge) seçim sisteminin benimsenmesi ve yargısal denetimin (anayasa yargısının) etkin biçimde işlemesi
Cevap
Doğru cevap, seçimlerde nispi temsil sisteminin uygulanması ve yasama organının tek meclisli bir yapıdan oluşmasıdır.
Soru bizden yürütme-partiler boyutunda oydaşmacı (nispi temsil), federal-üniter boyutta ise çoğunlukçu (tek meclisli yasama) bir özellik kombinasyonu bulmamızı istemektedir. Doğru seçenekte verilen nispi temsil sistemi gücü oranlara göre bölüştürdüğü için oydaşmacı; tek meclisli yapı ise yasama gücünü tek bir organda topladığı için çoğunlukçu bir kurumdur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Lijphart'ın iki boyutlu (Yürütme-Partiler ve Federal-Üniter) demokrasi tipolojisinde çoğunlukçu ve oydaşmacı kurumsal değişkenlerin sınıflandırılması.