Soru

Zorluk: OrtaMemurların Ödevleri ve Sorumlulukları

(K), bir bakanlığın taşra teşkilatında memur olarak görev yapmaktadır. (K), amiri tarafından kendisine verilen bir emri kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı bulmuş, ancak emrin konusu suç teşkil etmemiştir. (K) bu aykırılığı amirine bildirmiş, ancak amir emrinde ısrar ederek bu durumu (K)'ya yazılı olarak yenilemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlenen 'memurların ödev ve sorumlulukları' kapsamında, bu senaryodaki hukuki durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Amir, mevzuata aykırı bulduğu emrinde ısrar edip bunu yazılı olarak yenilediği için memur (K) emri yerine getirmek mecburiyetindedir ve emrin uygulanmasından doğacak sorumluluk doğrudan amire aittir.Cevap
  2. B
    (K)'nın söz konusu emrin mevzuata aykırılığını öne sürerek amirinin talimatını sorgulaması, memurlara mevzuatla tanınan 'sadakat ve tarafsızlık' hakkının yasal bir sonucudur.
  3. C
    Amir ile memur (K) arasında emrin hukuka uygunluğuna dair ortaya çıkan bu uyuşmazlığın nihai çözümü, idarenin bütünlüğü ilkesi gereği idari vesayet makamının denetimine tabidir.
  4. D
    (K)'nın verilen emri yerine getirmekten kaçınarak çalışma arkadaşlarıyla birlikte işi yavaşlatması, memurlara tanınan 'toplu eylem ve grev' hakkı kapsamında değerlendirilir.
  5. E
    Emir konusu itibarıyla suç oluşturmasa da idari yönden açıkça sakat olduğundan, yazılı olsa dahi (K) tarafından uygulanması halinde doğacak zarar, idarenin hizmet kusuru değil memurun kişisel kusuru sayılır.

Cevap

Amirin emrinde ısrar edip durumu yazılı olarak yenilemesi halinde memurun emri yerine getirmek mecburiyetinde olduğu ve sorumluluğun emri veren amire ait olduğu seçenek doğrudur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesi ve Anayasa'nın 137. maddesi uyarınca, memur amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve bu aykırılığı emri verene bildirir. Ancak amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazılı olarak yenilerse, memur bu emri yapmaya mecburdur. Bu durumda emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk doğrudan emri veren amire aittir. Olayda emir suç teşkil etmediğinden ve amir yazılı ısrar ettiğinden, (K)'nın emri uygulaması zorunludur ve sorumluluk amire geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki emrin niteliğini ve konusunu tespit et.
Emir mevzuata aykırıdır ancak konusu itibarıyla suç teşkil etmemektedir.
Anayasa ve DMK'ya göre kanunsuz emir ile konusu suç teşkil eden emir farklı hukuki sonuçlar doğurur.
2
Amirin yazılı ısrarı sonrası memurun yükümlülüğünü belirle.
Amir yazılı olarak ısrar ettiğinde memur bu emri yerine getirmek zorundadır.
Kanunsuz emir yazılı yenilenirse uygulanır, suç teşkil eden emir ise yazılı verilse dahi hiçbir surette uygulanmaz.
3
Emrin uygulanması sonucu doğacak hukuki sorumluluğun kime ait olduğunu tespit et.
Sorumluluk doğrudan yazılı emri veren amire aittir.
Memur yasalar gereği yazılı emri uygulamakla yükümlü kılındığı için doğacak olumsuz sonuçlardan sorumlu tutulamaz.

Anahtar Kavram

Kanunsuz Emir ve Sorumluluk
Bu soruyu puanla