Türk anayasal gelişmeleri içerisinde bir dönüm noktası kabul edilen Tanzimat Fermanı (1839), padişahın "vazolunacak kanunlara bizzat kendisinin de uyacağını" beyan etmesiyle "kanunun üstünlüğü" ilkesine geçişin ilk somut adımıdır. Bu belgenin hukuki mahiyeti ve iktidarın mutlak otoritesinin sınırlandırılma yöntemi göz önüne alındığında, Tanzimat Fermanı'nın hukuki niteliği bakımından bir "otolimitasyon" (kendi kendini sınırlama) belgesi olarak tanımlanmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişahın, mutlak yetkilerini herhangi bir dış güç odağı veya toplumsal sözleşme zorunluluğu olmaksızın, tamamen kendi tek taraflı iradesiyle hukuk kurallarına bağlı kılmayı taahhüt etmesiCevap
- BPadişah ile yerel otoriteyi temsil eden ayanlar arasında imzalanan ve karşılıklı haklar ile yükümlülükler içeren bir 'misak' (pactum) niteliği taşıması
- CYasama, yürütme ve yargı güçlerinin birbirinden sert bir şekilde ayrılmasını sağlayarak modern anlamda demokratik bir devlet yapısını kurumsallaştırması
- DEgemenliğin kaynağını hükümdardan alıp doğrudan halka devreden, asli kurucu iktidar tarafından hazırlanmış bir temel anayasa metni olması
- ESadece gayrimüslim tebaaya yönelik yeni imtiyazlar tanıyan ve yabancı devletlerin müdahalesiyle şekillenen bir 'ayrıcalıklar belgesi' mahiyetinde olması
Cevap
Padişahın mutlak yetkilerini herhangi bir sözleşme veya dış baskı olmaksızın, kendi tek taraflı iradesiyle sınırlandırması
Tanzimat Fermanı, padişahın mutlak iktidarını bir başka güçle paylaşmadan, bizzat kendi iradesiyle kanun gücüne boyun eğeceğini ilan etmesi nedeniyle 'otolimitasyon' (kendi kendini sınırlama) belgesi olarak kabul edilir. Bu durum, belgenin 'ferman' niteliğiyle (tek taraflı işlem) örtüşmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Otolimitasyon ve Ferman Kavramı
Tahmini Süre:1m 30s