Kanun-i Esasi'nin ilk metninde Padişah'a tanınan ve Meclis-i Mebusan'ı hiçbir şarta bağlı olmaksızın feshetme imkanı veren geniş yetkiler, Anayasa değişiklikleri ile parlamenter sistemin gereklerine uygun olarak kısıtlanmıştır. Buna göre, değişiklikleri ile Padişah'ın Meclis-i Mebusan'ı feshedebilmesi için getirilen temel şart ve prosedür aşağıdakilerden hangisidir?
- Hükümet ile Meclis arasında uyuşmazlık çıkması durumunda Heyet-i Ayan'ın onayının alınması ve ay içinde seçimlerin yapılması zorunluluğuCevap
- BMeclis-i Mebusan'ın kendi üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar alması ve Padişah'ın bu kararı hiçbir gerekçe göstermeden onaylaması
- CPadişah'ın, Sadrazam ve Şeyhülislam'ın ortak teklifi üzerine hiçbir kurumun görüşünü almadan Meclis'i feshetmesi
- DHeyet-i Vükela'nın güvenoyu alamaması durumunda Padişah'ın doğrudan seçim kararı alarak Meclis'i belirsiz bir süre için tatil etmesi
- ESadece savaş ve sıkıyönetim durumlarında Danıştay görüşü alınarak meclis çalışmalarının askıya alınması
Cevap
Hükümet ile Meclis arasında uyuşmazlık çıkması durumunda Heyet-i Ayan'ın onayının alınması ve ay içinde seçimlerin yapılması zorunluluğudur.
Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa değişikliklerinin parlamenter sisteme geçişteki en kritik hamlelerinden birini tanımlar. metnindeki Padişah'ın mutlak fesih yetkisi kaldırılarak; feshin ancak hükümet ile meclis arasındaki uyuşmazlık çözülemediğinde, üst meclis olan Heyet-i Ayan'ın onayıyla yapılabileceği ve demokrasinin kesintiye uğramaması için yeni seçimlerin mutlaka ay içinde yenileneceği kuralı getirilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1909 Değişiklikleri ile Parlamenter Monarşiye Geçiş
Tahmini Süre:1m 15s