Siyaset biliminde Gaetano Mosca'nın "siyasal sınıf", Vilfredo Pareto'nun "seçkinlerin dolaşımı" ve Robert Michels'in "oligarşinin tunç yasası" kavramlarıyla temellendirdiği elitist kuram; iktidarın her zaman örgütlü bir azınlığın elinde olduğunu savunur. Joseph Schumpeter ise bu klasik elitist kabulleri modern demokrasiyle bağdaştırarak "demokratik elitizm" modelini geliştirmiştir.
Buna göre, Schumpeter'in bu modelinde elitist kuramın temel ilkelerini demokrasi ile uyumlu hale getiren asıl unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- AKarar alma süreçlerinin rasyonel müzakereler yoluyla "ortak iyi" hedefine yöneltilerek bürokrasinin etkisizleştirilmesi
- Seçkinler arasındaki rekabetin, halkın yöneticilerini seçebilmesine imkan tanıyan kurumsal ve prosedürel bir yöntem olarak kurgulanmasıCevap
- CSiyasal iktidarın, toplumdaki tüm çıkar gruplarının eşit temsiliyle dengelenen çoğulcu ve dağıtık bir yapıya dönüştürülmesi
- DEkonomik seçkinlerin siyaset üzerindeki belirleyici gücünün, halkın üretim süreçlerini doğrudan kontrol etmesiyle sınırlandırılması
- ESiyasal yabancılaşmayı önlemek amacıyla yerel düzeyde özyönetim birimleri kurularak doğrudan katılımın sağlanması
Cevap
Schumpeter'in demokratik elitizm modelinde temel unsur; seçkinlerin liderlik için girdiği rekabetin, halkın yöneticilerini belirlediği prosedürel bir yöntem (metod) olarak tanımlanmasıdır.
Doğru cevap, seçkinler arasındaki rekabetin bir yöntem olarak kurgulanmasıdır. Schumpeter, klasik demokrasinin 'halkın iradesi' ve 'ortak iyi' kavramlarının yanıltıcı olduğunu savunarak demokrasiyi, bireylerin halkın oyunu almak için yürüttükleri rekabetçi bir mücadele yoluyla karar verme yetkisini elde ettikleri kurumsal bir düzenleme olarak tanımlar. Bu sayede elitlerin varlığı ile demokratik seçim süreci uzlaştırılmış olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Demokratik Elitizm (Rekabetçi Liderlik Modeli)