Examkin

İmar Hukuku ve Planlama

178 soru

Soru 41Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği çerçevesinde; tasdikli ayrıntılı haritalar üzerine, varsa kadastral durumu işlenmiş olan, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak verileri, yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli diğer bilgileri detaylı olarak gösteren 1/1.0001/1.000 ölçekli plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uygulama İmar Planı

Cevap

Mevzuata göre 1/1.0001/1.000 ölçekli olan ve yapılaşma detaylarını içeren plan Uygulama İmar Planı'dır.
Uygulama İmar Planı, 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre 1/1.0001/1.000 ölçekli hazırlanan, yapı adalarını, yolları ve yapılaşma koşullarını (yoğunluk, kat adedi vb.) detaylı olarak gösteren, ruhsat aşamasına esas teşkil eden en alt kademe imar planıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Plan hiyerarşisindeki yerini belirle.
Mekansal planlar; üst ölçekten alt ölçeğe doğru Mekansal Strateji Planı, Çevre Düzeni Planı ve İmar Planları (Nazım ve Uygulama) şeklinde sıralanır.
Soruda istenen planın hiyerarşideki en alt seviyede olduğunu anlamak için hiyerarşiyi bilmek gerekir.
2
Ölçek ve içerik eşleştirmesi yap.
1/1.0001/1.000 ölçeği doğrudan 'Uygulama İmar Planı' ile eşleşir. 1/5.0001/5.000 ölçeği ise Nazım İmar Planı'na aittir.
İmar Kanunu'ndaki tanımlara göre ölçek, planın türünü belirleyen temel kriterdir.
3
Tanım unsurlarını kontrol et.
'Yapı adaları', 'yoğunluk ve düzen' ve 'uygulama programlarına esas teşkil etme' ifadeleri Uygulama İmar Planı'nın temel fonksiyonlarıdır.
Bu detaylar sadece imar uygulama aşamasındaki en alt ölçekli planda bulunur.

Anahtar Kavram

İmar planı hiyerarşisi ve ölçekleri
Tahmini Süre:45s
Soru 42Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15. ve 16. maddeleri uyarınca gerçekleştirilen ifraz (ayırma) ve tevhit (birleştirme) işlemleri, taşınmazların imar planlarına ve ilgili yönetmelik esaslarına uygunluğunu sağlamayı amaçlayan idari süreçlerdir. Buna göre, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan bir taşınmazın ifraz veya tevhit edilmesi talebiyle yapılan başvuruların, yetkili merci tarafından incelenerek karara bağlanması gereken azami yasal süre ve bu kararı almaya yetkili organ aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30 gün - Belediye Encümeni

Cevap

Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki ifraz ve tevhit işlemleri hakkında karar vermeye yetkili merci Belediye Encümeni'dir ve bu kararın başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde alınması zorunludur.
Belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki taşınmazların ifraz ve tevhit işlemleri, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca belediye encümenleri tarafından karara bağlanır ve bu işlem için belirlenen azami yasal süre 30 gündür.

Adım Adım Çözüm

1
Taşınmazın konumunu belirleyin.
Soru kökünde taşınmazın belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde olduğu belirtilmiştir.
Yetkili merciin tespiti için taşınmazın belediye sınırları içinde veya dışında olması belirleyicidir.
2
İlgili kanun maddesini (3194 Sayılı İmar Kanunu m.16) uygulayın.
Kanun, bu sınırlar içindeki işlemler için Belediye Encümeni'ni yetkili kılmıştır.
Belediye encümeni, belediyenin yürütme ve karar organı olarak idari izin süreçlerini yönetir.
3
Yasal işlem süresini teyit edin.
İlgili kararların müracaat tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılması gerekir.
İmar mevzuatı, vatandaşların başvurularının hızlı sonuçlanması için idareye hak düşürücü bir süre tanımıştır.

Anahtar Kavram

İfraz ve Tevhit Karar Yetkisi ve Süresi

Daha Fazla Pratik

İfraz ve tevhit kararı alındıktan sonra tapu sicil müdürlüğüne tescil için gönderilmesi gereken süreyi ve tapu dairesinin işlemi sonuçlandırma süresini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 43Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca, ruhsatlı bir yapının tamamlanmasının ardından yapının tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için izlenmesi gereken "yapı kullanma izni" (iskan) süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapı kullanma izni başvurusu, ilgili idareye yapıldığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde karara bağlanmalıdır.

Cevap

Yapı kullanma izni başvurusu, ilgili idare tarafından başvurunun yapıldığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde karara bağlanmalıdır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 'Yapı kullanma izni' başlıklı 30. maddesine göre; yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen bitirildiği takdirde ise biten kısmının kullanılabilmesi için, ilgili idareden izin alınması mecburidir. Bu madde uyarınca idare, başvuruyu aldığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde gerekli incelemeleri yaparak yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğunu tespit ederse izni vermelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru Sürecini İnceleme
Yapı sahibi inşaat bitince idareye başvurur.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 30. maddesi prosedürü başlatır.
2
İdari İnceleme Süresini Belirleme
İdare yapıyı ruhsat ve eklerine göre inceler.
Yasal olarak bu inceleme ve onay süreci 30 gün ile sınırlandırılmıştır.

Anahtar Kavram

Yapı Kullanma İzni (İskan) Prosedürü

İpuçları

1
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 30. maddesine odaklanın.
2
Belediye veya valiliklerin iskan başvurularını inceleme ve cevaplama süresini hatırlayın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 44Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca, yapı ruhsatı alınarak inşa edilen bir binanın tamamlanmasının ardından alınan yapı kullanma izni (iskan) süreciyle ilgili idarenin denetim yetkisi ve yasal sürelerin hukuki sonucu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye veya valilikler, yapı kullanma izni müracaatlarını en geç 3030 gün içinde sonuçlandırmak zorundadır; aksi halde bu sürenin sonunda izin verilmiş sayılır.

Cevap

İdarenin yapı kullanma izni başvurusunu en geç 30 gün içinde sonuçlandırması gerektiği, aksi halde iznin verilmiş sayılacağı ifadesi doğrudur.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 30. maddesine göre, belediye veya valiliklerin yapı kullanma izni müracaatlarını en geç 3030 gün içinde sonuçlandırması zorunludur. Kanun koyucu, bu sürenin sessiz geçirilmesini 'yapı kullanma izni verilmiş sayılır' hükmüne bağlayarak zımni kabul kurumunu işletmiştir. Bu durumda fenne ve sağlık kurallarına uygunluk sorumluluğu ilgili teknik görevlilere geçer.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesinin tespiti
3194 sayılı İmar Kanunu Madde 30 incelenir.
Yapı kullanma izni süreçleri ve süreleri bu maddede düzenlenmiştir.
2
İdarenin inceleme süresinin belirlenmesi
Kanun idareye başvuruyu sonuçlandırmak için en fazla 3030 gün süre tanımıştır.
Vatandaşın mülkiyet hakkının kullanımının idari gecikmelerle engellenmemesi amaçlanır.
3
Sessiz kalmanın hukuki sonucunun analizi
Süre sonunda cevap verilmezse 'zımni kabul' (izin verilmiş sayılma) gerçekleşir.
İmar hukukunda idarenin denetim görevini süresinde yapmamasının yaptırımı 'izin verilmiş sayılma'dır.

Anahtar Kavram

İmar Hukukunda Zımni Kabul (İskan Süreci)
Soru 45Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre, belediye meclisince onaylanan imar planları (nazım imar planları ve uygulama imar planları), kesinleşmeden önce itirazların alınabilmesi ve halkın bilgilendirilmesi amacıyla ilan yerlerinde kaç gün süreyle askıda kalır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3030 gün

Cevap

İmar planları belediye meclisince onaylandıktan sonra belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde 30 gün (bir ay) süreyle askıda kalır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesine göre, belediye meclisince onaylanan imar planları, onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay (30 gün) süreyle ilan edilir. Bu süre zarfında plana itiraz edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Plan onay sürecini hatırla.
Belediye sınırları içindeki planlar belediye meclisince onaylanır.
Yasal prosedürün başlangıç noktası yetkili organın onayıdır.
2
Askı ve ilan şartını kontrol et.
Onaylanan planların halka duyurulması ve itiraz hakkı tanınması için askıya çıkarılması zorunludur.
Katılımcılık ve şeffaflık ilkeleri gereği ilan şarttır.
3
Yasal süreyi belirle.
3194 sayılı İmar Kanunu Madde 8'e göre bu süre 30 gündür.
Kanun koyucu itirazların toplanması için standart bir süre belirlemiştir.

Anahtar Kavram

İmar Planlarının Askı ve İlan Süreci
Tahmini Süre:45s
Soru 46Soru →

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında özelleştirme programına alınan kuruluşlara ait taşınmazlarla ilgili hazırlanan imar planlarının onay ve yürürlüğe giriş süreciyle ilgili olarak; 3194 sayılı İmar Kanunu'ndaki genel usullerden sapan ve bu 'özel amaçlı planlara' özgü olan hukuki düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca hazırlanan planların Cumhurbaşkanı kararı ile onaylanarak resen yürürlüğe girmesi ve belediye onayına tabi olmaması

Cevap

Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca hazırlanan planların Cumhurbaşkanı kararı ile onaylanarak resen yürürlüğe girmesi ve belediye onayına tabi olmaması
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 10. maddesi uyarınca, özelleştirme programındaki kuruluşlara ait taşınmazlarla ilgili imar planları Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanır ve Cumhurbaşkanı (eskiden Özelleştirme Yüksek Kurulu) kararıyla onaylanarak kesinleşir. Bu süreçte belediye meclislerinin planı onaylama veya reddetme yetkisi bulunmaz; planlar yerel yönetimlerin iradesinden bağımsız olarak resen yürürlüğe girer. Bu durum, 3194 sayılı İmar Kanunu'ndaki yerel özerklik ve belediye meclis onay usulüne getirilen en belirgin istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel kanun (4046 sayılı Kanun) ile genel kanun (3194 sayılı Kanun) arasındaki yetki farkını belirleyin.
Özelleştirme kapsamındaki alanlarda merkeziyetçi bir planlama modelinin benimsendiği görülür.
Genel imar hukukunda belediye meclisleri yetkili iken, özel amaçlı planlarda bu yetki belirli kurumlara devredilir.
2
Özelleştirme planlarının onay makamını ve yerel yönetimlerin bu süreçteki rolünü analiz edin.
İlgili belediyelerden görüş alınsa da nihai karar Cumhurbaşkanı tarafından verilir.
Özelleştirme süreçlerinin hızlandırılması ve merkezi politikalarla uyumu için yerel onay mekanizması devre dışı bırakılmıştır.
3
Planların ilan ve kesinleşme usulünü teyit edin.
Cumhurbaşkanı kararı ile onaylanan planlar ilgili belediyelere gönderilir ve belediyeler bunları ilan etmek zorundadır.
İlan bir şekil şartıdır ancak onay yetkisi belediyeye ait değildir; plan onaylandığı anda 'resen' (kendiliğinden) geçerli kabul edilir.

Anahtar Kavram

İmar Planlama Yetkisinin Devri ve Resen Onay Yetkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 47Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca gerçekleştirilen arazi ve arsa düzenlemesi (parselasyon) işlemlerinde; mülkiyet haklarının kısıtlanması, bedelsiz kesintiler ve kamu hizmetlerine tahsis edilen alanların hukuki rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul veya Sağlık Bakanlığına bağlı hastane gibi tesisler için ayrılan Kamu Ortaklık Payı (KOP) alanları, DOP mantığıyla mülkiyet sahiplerinden bedelsiz olarak alınarak doğrudan ilgili kamu kurumuna tescil edilir.

Cevap

Kamu Ortaklık Payı (KOP) alanlarının bedelsiz olarak kamu kurumuna tescil edileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu alanlar hisseli mülkiyet esasına tabidir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca okul, hastane ve belediye hizmet alanı gibi sosyal tesis alanları (KOP), Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) gibi bedelsiz olarak mülkiyetten düşülmez. Bu alanlarda hak sahiplerinin mülkiyeti, ilgili tesisleri yapacak kamu kuruluşlarıyla hisselendirilecek şekilde korunur. DOP sadece yol, meydan ve park gibi açık kamusal alanlar için bedelsizdir.

Adım Adım Çözüm

1
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi kapsamındaki kesinti türlerini tanımlayın.
Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) ve Kamu Ortaklık Payı (KOP) olmak üzere iki temel kategori vardır.
Hukuki rejimi doğru analiz etmek için kavramsal ayrım gereklidir.
2
DOP'un hukuki niteliğini analiz edin.
DOP, genel kamu hizmetleri (yol, park vb.) için alınan, %45 sınırına tabi olan ve tamamen bedelsiz (karşılıksız) bir kesintidir.
Mülkiyet hakkının kamu yararı lehine bedelsiz kısıtlanması kuralını doğrulamak için.
3
KOP'un hukuki niteliğini DOP ile karşılaştırın.
KOP alanları (okul, hastane, kreş vb. sosyal tesisler), DOP kapsamına girmez ve mülkiyet sahiplerinden bedelsiz olarak alınamaz.
KOP alanlarında mülkiyetin hisselendirilmesi veya kamulaştırılması zorunluluğunu anlamak için.
4
Seçeneklerdeki 'bedelsiz tescil' ifadesini hukuki metinle karşılaştırın.
Kanuna göre KOP alanlarında mülkiyet, ilgili kamu kuruluşlarına tahsis edilmek üzere hisselendirilir; doğrudan bedelsiz devir söz konusu değildir.
Yanlış olan hukuki çıkarımı tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Arazi ve Arsa Düzenlemesinde DOP ve KOP Arasındaki Hukuki Farklar

Daha Fazla Pratik

İmar Kanunu'nun 18. maddesindeki 'Geri Dönüşüm' (iptal) davaları ve mülkiyetin eski haline iadesi süreçlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 48Soru →

İmar mevzuatında taşınmazlar üzerinde yapılaşma sürecini başlatan temel izin belgesi olan yapı ruhsatı ve bu ruhsatın hukuki geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde başlanmayan veya beş yıl içinde tamamlanamayan yapıların ruhsatı hükümsüz sayılır.

Cevap

Ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde başlanmayan veya beş yıl içinde tamamlanamayan yapıların ruhsatı hükümsüz sayılır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 29. maddesine göre, yapı ruhsatı alındığı tarihten itibaren iki yıl içinde inşaata başlanması ve toplamda beş yıl içinde yapının tamamlanması zorunludur. Bu şartlara uyulmaması ruhsatın hükümsüz kalmasıyla sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İmar Kanunu'ndaki süre kısıtlarını tespit et.
İnşaata başlama süresi 2 yıl, bitirme süresi 5 yıldır.
Yasal geçerlilik sürelerinin belirlenmesi gerekir.
2
Ruhsat muafiyetlerini ve köy yerleşik alanlarındaki özel durumları incele.
Basit tamiratların muaf olduğu, köylerde ise valilik/muhtarlık denetiminin sürdüğü anlaşılır.
Hangi yapıların ruhsata tabi hangilerinin istisna olduğunun netleştirilmesi sağlanır.
3
Elde edilen verileri seçeneklerle kıyaslayarak doğru cevabı bul.
2 ve 5 yıllık süre sınırlarının ruhsatın geçerliliğini belirlediği sonucuna varılır.
Hatalı sürelerin ve yanlış yorumlanan istisnaların elenerek doğru yasal hükme ulaşılması sağlanır.

Anahtar Kavram

Yapı Ruhsatı Geçerlilik Süreleri ve İstisnaları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 49Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu'na göre, belediyeler veya valilikler imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç ne kadar süre içinde beş yıllık imar programlarını hazırlamakla yükümlüdür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3 ay

Cevap

İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içinde beş yıllık imar programlarının hazırlanması zorunludur.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 10. maddesine göre, belediyeler veya valilikler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 3 ay içinde, bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. Bu programlar, kamu hizmetlerine ayrılan yerlerin kamulaştırılması ve bütçe planlaması için temel teşkil eder.

Adım Adım Çözüm

1
İmar Kanunu'nun 10. maddesinin incelenmesi
Belediyelerin ve valiliklerin plan sonrası yükümlülüklerinin tespiti
Yasal sürenin dayanağını bulmak
2
Plan yürürlüğü ile program hazırlığı arasındaki sürenin belirlenmesi
3 aylık yasal sürenin doğrulanması
Soruda istenen süreyi netleştirmek

Anahtar Kavram

İmar Programı Hazırlama Süresi

Daha Fazla Pratik

İmar programlarının bütçe ile ilişkisi ve kamulaştırma üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 50Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 10. maddesi kapsamında hazırlanan "Beş Yıllık İmar Programları"na ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuki açıdan yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırımcı kamu kuruluşları, program kapsamındaki kendi yatırım projelerini ve ödeneklerini bildirmek için belediye meclisince kabul edilen programın ilan edilmesini beklemek zorundadır.

Cevap

Yatırımcı kamu kuruluşlarının yatırım programlarını bildirmek için belediye meclisinin imar programını onaylayıp ilan etmesini beklemesi gerektiği ifadesi yanlıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 10. maddesine göre, yatırımcı kamu kuruluşları yatırım programlarını bildirmek için belediye meclisince programın onaylanmasını beklemek zorunda değildir. Aksine, belediye programı hazırlarken bu bildirimlerden yararlanacağı için, kurumlar kendi programlarını imar planının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 3 ay içinde (belediye ile eş zamanlı olarak) bildirmekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
İmar programlarının hazırlanma tetikleyicisini belirle.
3194 sayılı Kanun'un 10. maddesine göre tetikleyici unsur, imar planının yürürlüğe girmesidir.
Yasal sürenin ne zaman başladığını saptamak için bu adım gereklidir.
2
Belediyelerin hazırlık süresi ile diğer kurumların bildirim süresini karşılaştır.
Hem belediyenin programı hazırlaması hem de diğer kurumların yatırım projelerini bildirmesi için öngörülen süre, planın yürürlüğe girmesinden itibaren eş zamanlı başlayan 3 aylık süredir.
Süreçlerin ardışık mı yoksa paralel mi işlediğini belirlemek sorunun çözüm anahtarıdır.
3
Hukuki otorite ve onay sürecini analiz et.
Programlar belediye meclisi onayıyla kesinleşir ve 5 yıllık bir dönemi kapsar.
Seçeneklerdeki otorite ve süre bilgilerinin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

İmar Programı Hazırlama ve Bildirim Süreci
Soru 51Soru →

Mekânsal planlama kademelenmesi içerisinde yer alan planların hiyerarşik ilişkisi dikkate alındığında; üst ölçekli planların genel kararlarına uygun olarak hazırlanan, yerleşme alanlarının temel arazi kullanım biçimlerini, gelecekteki nüfus yoğunluklarını ve ana ulaşım sistemini 1/5.000 ölçekli haritalar üzerinde gösteren plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nazım İmar Planı

Cevap

Nazım İmar Planı, 1/5.000 ölçekli hazırlanan ve alt ölçekli planlara veri sağlayan genel bir plandır.
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'ne göre, yerleşme alanlarının temel arazi kullanım kararlarını, nüfus yoğunluklarını ve ulaşım sistemini 1/5.000 ölçekli olarak gösteren plan Nazım İmar Planı'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Plan ölçeğini analiz et.
Soru kökünde 1/5.000 ölçeği belirtilmiştir.
1/5.000 ölçeği, mekânsal planlama hiyerarşisinde Nazım İmar Planı ile eşleşmektedir.
2
Planın içeriğini değerlendir.
Genel arazi kullanımı, nüfus yoğunluğu ve ana ulaşım hatları vurgulanmaktadır.
Bu unsurlar, uygulama detayına girmeyen ancak genel çerçeveyi çizen Nazım İmar Planı'nın temel fonksiyonlarıdır.
3
Hiyerarşik konumu belirle.
Üst ölçekli planlara uygun, uygulama imar planına esas bir plan.
Nazım İmar Planı, Çevre Düzeni Planı ile Uygulama İmar Planı arasında köprü görevi görür.

Anahtar Kavram

Mekânsal Planlar Hiyerarşisi ve Ölçekleri

İpuçları

1
Türkiye'de imar planları iki kademelidir: Nazım ve Uygulama.
2
1/5.000 ölçekli olan plan, 1/1.000 ölçekli planın üstünde yer alır ve ona 'rehberlik' eder.

Daha Fazla Pratik

Planların onay makamlarını (Belediye Meclisi, Bakanlık vb.) gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
Soru 52Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında yürütülen arazi ve arsa düzenlemesi (parselasyon) işlemlerinde, taşınmaz sahiplerinin mülkiyetinden 'Düzenleme Ortaklık Payı' (DOP) adı altında yapılan kesintilerin kullanım amaçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi güncel mevzuat hükümleri uyarınca bu pay ile oluşturulabilecek 'umumî hizmet alanları' arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye hizmet binası, kaymakamlık konutu ve resmi kurum alanları

Cevap

Belediye hizmet binası, kaymakamlık konutu ve resmi kurum alanları seçeneği yanlıştır çünkü bu alanlar Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) kapsamında karşılanamaz.
Belediye hizmet binaları ve valilik/kaymakamlık konutları gibi idari yapılar, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinde sayılan DOP ile karşılanabilecek alanlar listesinde yer almaz. Bu tür 'Resmi Kurum Alanları', düzenleme ortaklık payından ziyade Kamu Ortaklık Payı (KOP) veya mülkiyetin bedelli devri (kamulaştırma) gibi yöntemlerle kamu eline geçmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
DOP tanımını ve yasal kapsamını analiz etmek.
DOP, parselasyon yapılan bölgedeki nüfusun ortak ihtiyacı olan genel hizmet alanları için mülkiyet sahiplerinden karşılıksız olarak yapılan bir kesintidir.
Yasal sınırları belirlemek için İmar Kanunu 18. madde içeriği hatırlanmalıdır.
2
3194 sayılı Kanun'un 18. maddesindeki güncel listeyi gözden geçirmek.
Mevzuat; yol, meydan, park, otopark, okul, ibadet yeri, karakol, pazar yeri gibi alanları DOP kapsamında saymaktadır.
DOP ve KOP (Kamu Ortaklık Payı) ayrımını yapmak soruyu çözmek için kritiktir.
3
İdari yapılar ve hizmet binalarının durumunu değerlendirmek.
Belediye hizmet binaları, valilik/kaymakamlık konutları gibi resmi kurum alanları 'umumî hizmet' değil, 'resmi kurum' statüsündedir ve DOP ile elde edilemez.
Bu yapılar mülkiyetin kamuya geçişi için farklı hukuki süreçler (kamulaştırma gibi) gerektirir.

Anahtar Kavram

Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) ve Kullanım Amaçları

Daha Fazla Pratik

DOP oranının maksimum %45 olduğunu ve bu payın sadece bir kez alınabileceği kuralını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 53Soru →

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, özelleştirme programına alınan kuruluşlara ait taşınmazlarla ilgili hazırlanan imar planlarının kesinleşmesi ve uygulama süreciyle ilgili olarak, yerel yönetimlerin yetki ve ödevlerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanınca onaylanan bu planlar, ilgili belediyelere veya valiliklere bildirildiği tarihten itibaren 15 gün içinde askıya çıkarılmak zorundadır; bu süreçte yerel yönetimlerin planın içeriğine yönelik bir takdir yetkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Cumhurbaşkanınca onaylanan bu planlar, ilgili belediyelere veya valiliklere bildirildiği tarihten itibaren 15 gün içinde askıya çıkarılmak zorundadır; bu süreçte yerel yönetimlerin planın içeriğine yönelik bir takdir yetkisi bulunmamaktadır.
4046 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca, özelleştirme programındaki taşınmazlar için hazırlanan planlar Cumhurbaşkanınca onaylanır ve belediyelere bildirilir. Belediyeler bu planları 15 gün içinde askıya çıkarmakla yükümlüdür. Bu bir 'bağlı yetki' olup, belediyenin plan içeriğine müdahale yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki dayanağın tespiti
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 3. maddesi incelenir.
Özelleştirme kapsamındaki taşınmazlar için 3194 sayılı Genel İmar Kanunu'ndan farklı bir prosedür öngörülmüştür.
2
Onay ve yürürlük makamının belirlenmesi
Planların Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca (ÖİB) hazırlandığı ve Cumhurbaşkanı kararıyla onaylandığı saptanır.
Bu planlar 'Özel Amaçlı İmar Planı' niteliğindedir ve merkezi idare yetkisindedir.
3
Yerel yönetimin ödevinin analizi
Onaylanan planların belediyelere bildirildiği, belediyelerin ise bu planları 15 gün içinde ilan etmekle 'bağlı yetkili' kılındığı belirlenir.
Belediyelerin planı değiştirme veya onaylamama yetkisi olmayıp, sadece usuli bir işlem olan ilanı gerçekleştirmeleri gerekir.
4
Ruhsat ve itiraz süreçlerinin kontrolü
Ruhsat yetkisinin ÖİB/İlgili kuruluşta olduğu ve itirazların da merkezi idarece sonuçlandırıldığı teyit edilir.
Özelleştirme sürecinin hızlandırılması amacıyla yerel yönetim yetkileri bu özel kanunla kısıtlanmıştır.

Anahtar Kavram

4046 Sayılı Kanun Kapsamında Re'sen Plan Yapma ve Onay Yetkisi
Soru 54Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. maddesinde düzenlenen "yıkım" ve 42. maddesinde düzenlenen "idari para cezaları"na ilişkin denetim ve yaptırım süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapı tatil zaptı ile inşaatın durdurulmasını takiben, mühürlenen yapının imar planına veya fen ve sanat kurallarına aykırılığının kesinleşmesi durumunda, belediye başkanı ivedilikle yıkım kararı alma ve uygulama yetkisine sahiptir.

Cevap

İmar Kanunu uyarınca yıkım kararı verme yetkisinin belediye encümeninde olduğunu, belediye başkanının bu konuda tek başına karar verme yetkisinin bulunmadığını belirten seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesine göre, yapı tatil zaptı düzenlenen bir yapı hakkında yıkım kararı alma yetkisi belediye başkanına değil, belediye encümenine veya il encümenine aittir. Belediye başkanı ancak encümen kararının uygulanmasından (infazından) sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Tespit ve Durdurma Sürecini Analiz Etme
İmar Kanunu m. 32 uyarınca ruhsatsız veya aykırı yapılar mühürlenir ve yapı tatil zaptı düzenlenir.
Sürecin ilk adımı olan fiili durum tespitinin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.
2
Tebligat Usulünü Kontrol Etme
Zaptın yapıya asılması ve muhtarlığa bırakılması m. 32 kapsamında geçerli bir tebligattır.
Yasal sürelerin (30 gün) başlaması için tebligatın usulüne uygun yapılması şarttır.
3
Karar Merciini Belirleme
Yıkım ve para cezası kararlarında yetkili organın Encümen olduğu tespit edilir.
KPSS'de en sık sorulan yetki ayrımı (Başkan vs. Encümen) bu aşamada test edilir.
4
Yaptırımların Akıbetini Değerlendirme
Yapının düzeltilmesi yıkımı durdurur ancak para cezasını (indirimli de olsa) tamamen ortadan kaldırmaz.
İdari yaptırımların cezalandırıcı ve düzeltici yönlerinin ayrımını yapmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İmar Yaptırımlarında Yetki ve Usul (3194 SK m. 32 ve 42)

Daha Fazla Pratik

İmar Kanunu m. 42'deki 'Yapı Kayıt Belgesi' (İmar Barışı) ile mevcut denetim süreçleri arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 55Soru →

Türkiye'deki mekânsal planlama kademelenmesi içerisinde, planların hiyerarşik sıralamasında en üst basamakta yer alan ve alt ölçekli planlar için temel ilke ve stratejileri belirleyen plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mekânsal Strateji Planı

Cevap

Mekânsal Strateji Planı
Mekânsal Strateji Planı, ülke bütününde veya bölge düzeyinde, kalkınma planları ve bölge planları ile mekânsal planlama arasında ilişki kuran, temel stratejileri belirleyen en üst kademedeki plan türüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Mekânsal planlama hiyerarşisindeki temel kademeleri sıralamak.
Hiyerarşi; Mekânsal Strateji Planı, Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı şeklindedir.
Planların birbirine uygunluk zorunluluğu (altlık-üstlük ilişkisi) bu hiyerarşiye dayanır.
2
Hiyerarşinin en tepesindeki stratejik planı belirlemek.
Mekânsal Strateji Planı en üst kademeyi oluşturur.
Bu plan, üst düzey politikalar ile mekânsal kararlar arasında köprü kurar.

Anahtar Kavram

Mekânsal Planlama Hiyerarşisi

Alternatif Yöntem

Planları ölçek büyüklüklerine (genellikten özele) göre sıralayarak en genel/stratejik olanı en tepeye koyabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 56Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında belediyeler veya valiliklerce yürütülen arazi ve arsa düzenlemesi (parselasyon) işlemleri sırasında uygulanan 'Düzenleme Ortaklık Payı' (DOP) ile ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenleme Ortaklık Payı oranı, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin %45'ini geçemez.

Cevap

Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) oranı, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin %45'ini geçemez.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesine göre, parselasyon işlemleri sırasında kamu hizmetleri için ayrılacak olan Düzenleme Ortaklık Payı (DOP), parsellerin düzenleme öncesi alanlarının %45'ini geçemez. Bu oran, taşınmaz sahiplerinin mülkiyetlerinden kamusal alanlar için yapılan yasal bir kesintidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesini tespit etme
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi
Arazi ve arsa düzenlemesi (parselasyon) işlemlerinin temel hukuki dayanağı bu maddedir.
2
Güncel DOP oranını kontrol etme
Maksimum %45
7181 sayılı Kanun ile 2019 yılında yapılan değişiklikle eski oran olan %40, %45 olarak güncellenmiştir.
3
DOP'un kullanım amacını ve niteliğini belirleme
Umumi hizmetler için bedelsiz kesinti
DOP, yol, meydan, park gibi kamusal alanlar için maliklerden bedelsiz olarak alınan bir katılım payıdır.

Anahtar Kavram

İmar Kanunu Madde 18 ve DOP Sınırı

Daha Fazla Pratik

DOP kesintisi ile elde edilen alanların tam listesini (okul, karakol, ibadet yeri vb.) güncel mevzuata göre inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 57Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. maddesi hükümleri uyarınca; belediye meclisince onaylanarak kesinleşmeden önce ilan edilen imar planlarına, bir aylık ilan (askı) süresi içerisinde itiraz edilmesi durumunda, belediye meclisinin bu itirazları inceleyerek kesin karara bağlaması gereken yasal süre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15 gün

Cevap

İmar planlarına yapılan itirazların belediye meclisince karara bağlanması gereken yasal süre 15 gündür.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesinin (b) fıkrasına göre, belediye başkanlıklarınca onaylanan planlar belediye meclisine sunulur ve onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. Bu süre içindeki itirazlar belediye meclisine gönderilir ve belediye meclisi itirazları on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Planın onay ve askı sürecini belirleme
Plan mecliste onaylanır ve 1 ay süreyle askıya çıkar.
Vatandaşların bilgi edinmesi ve itiraz edebilmesi için ilan zorunludur.
2
İtiraz mekanizmasını analiz etme
Askı süresi içinde plana itiraz edilebilir.
İmar Kanunu hak sahiplerine itiraz hakkı tanımıştır.
3
Karar bağlama süresini tespit etme
İtirazlar belediye meclisine sunulur ve meclis 15 gün içinde karar verir.
3194 Sayılı Kanun'un 8. maddesi bu süreyi kesin olarak belirlemiştir.

Anahtar Kavram

İmar Planı İtiraz Değerlendirme Süresi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 58Soru →

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen 'Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri' ile 'Turizm Merkezleri' sınırları içinde kalan alanlarda, planlama yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kültür ve Turizm Bakanlığı, bu alanlarda her ölçekteki planları yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve resen onaylamaya yetkilidir.

Cevap

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri içinde kalan alanlarda her ölçekteki imar planlarını yapma, yaptırma, değiştirme ve resen onaylama yetkisine sahip olmasıdır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2634 sayılı Kanun gereği ilan edilen özel statülü alanlarda nazım ve uygulama imar planlarını belediyelerin onayına gerek kalmaksızın kendisi onaylayabilir. Bu, merkezi yönetimin yerel özerklik üzerindeki istisnai ve güçlü bir planlama yetkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Alanın hukuki statüsünün belirlenmesi
Alanın 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında bir turizm bölgesi veya merkezi olduğu tespit edilir.
Özel kanunlarla belirlenen alanlarda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun genel yetki kuralları yerine özel kanun hükümleri uygulanır.
2
Yetkili makamın ve yetki kapsamının analizi
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bu alanlarda alt ve üst ölçek ayrımı yapmaksızın planlama sürecini yönettiği belirlenir.
Kanun, turizm yatırımlarının hızlandırılması ve bütüncül yönetimi için yerel yönetimlerin onay sürecini devre dışı bırakabilen 'resen onay' yetkisini Bakanlığa tanımıştır.

Anahtar Kavram

Özel kanunlara dayalı imar planlarında (Turizm, Özelleştirme vb.) merkezi idarenin yerel yönetimlerin planlama yetkisini aşan 'resen' onay yetkisi.
Soru 59Soru →

31943194 sayılı İmar Kanunu uyarınca, inşaatı tamamlanan bir yapı için mal sahibi tarafından yapılan yapı kullanma izni (iskan) başvurusu üzerine, yetkili idarenin (belediye veya valilik) bu başvuruyu sonuçlandırması gereken yasal süre ve bu sürenin sessiz geçilmesinin hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başvuru otuz gün içinde sonuçlandırılmalıdır; bu sürede sonuçlandırılmazsa yapının ruhsat ve eklerine uygunluğu onaylanmış sayılır.

Cevap

İdare başvuruyu otuz gün içinde sonuçlandırmak zorundadır ve bu süre sonunda sessiz kalınması durumunda yapı ruhsat ve eklerine uygun şekilde onaylanmış (zımni kabul) sayılır.
31943194 sayılı İmar Kanunu'nun 3030. maddesine göre, yapı tamamen veya kısmen bittiğinde kullanılabilmesi için izin alınması mecburidir. İdare (belediye veya valilik), bu başvuruları en geç 3030 gün içinde sonuçlandırmak zorundadır. Eğer bu süre zarfında müracaat sonuçlandırılmazsa, yapı ruhsat ve eklerine uygun şekilde onaylanmış sayılır; bu durum idari hukukta 'zımni kabul' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İmar Kanunu'nun 30. maddesindeki usulü incele.
Yapı kullanma izni için belediye veya valiliğe müracaat edilmesi gerektiği saptandı.
Yasal dayanağın doğru belirlenmesi için.
2
İdarenin inceleme yükümlülüğünü ve süresini belirle.
İdarenin başvuruyu sonuçlandırmak için en geç 3030 günlük yasal süresi olduğu belirlendi.
İdarenin karar alma sınırlarını anlamak için.
3
Sürenin aşılması durumunda öngörülen hukuki sonucu analiz et.
Süre sonunda sessiz kalınması halinde yapının ruhsat ve eklerine uygunluğunun onaylanmış sayılacağı sonucuna ulaşıldı.
İdarenin hareketsizliğinin hukuki etkisini (zımni kabul) doğrulamak için.

Anahtar Kavram

İskan başvurusunda 30 günlük süre ve zımni kabul ilkesi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 60Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde yürütülen arazi ve arsa düzenlemesi işlemlerinde; tapu kütüğünde ayrı ayrı kayıtlı bulunan ve birbirine bitişik olan birden fazla parselin, imar planı esaslarına uygun olarak tek bir parsel haline getirilmesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tevhit

Cevap

Bitişik parsellerin tek bir tapu kaydı altında birleştirilmesi işlemini ifade eden 'Tevhit' kavramı doğru cevaptır.
Tevhit işlemi, imar mevzuatına göre bitişik olan birden fazla taşınmazın tek bir parsel numarası altında birleştirilerek tapu siciline tescil edilmesidir. Bu işlem, genellikle uygulama imar planındaki yapılaşma koşullarını sağlamak amacıyla yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda istenen eylemin (birleştirme) niteliğini belirlemek.
Tapu kütüğündeki ayrı kayıtların tek bir kayıt haline gelmesi.
İmar hukukunda parsel bazlı mülkiyet operasyonlarını ayırt etmek gerekir.
2
3194 sayılı İmar Kanunu'ndaki teknik terimleri karşılaştırmak.
Birleştirme eylemi için 'tevhit', ayırma eylemi için 'ifraz' terimlerinin kullanıldığını tespit etmek.
Yasal mevzuattaki resmi terminolojinin doğru kullanılması esastır.

Anahtar Kavram

İfraz ve Tevhit İşlemleri
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 9Sonraki
İmar Hukuku ve Planlama Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 3 | Examkin