Mahalli İdare Birlikleri

174 soru

Soru 61Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’na göre, mahalli idare birliklerinin yönetim organlarından biri olan birlik encümeninin oluşumu, çalışma usulü ve yetki alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik tüzüğünde yapılması planlanan değişiklikleri görüşmek, karara bağlamak ve kesinleştirmek birlik encümeninin asli görevleri arasındadır.

Cevap

Birlik tüzüğünde değişiklik yapma ve bu değişiklikleri karara bağlama yetkisi birlik encümenine değil, birlik meclisine aittir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 9. maddesine göre birlik tüzüğünü değiştirmek birlik meclisinin görevleri arasındadır. Encümen, birliğin yürütme ve danışma organı niteliğinde olup tüzük gibi asli metinleri karara bağlama yetkisine sahip değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik encümeninin hukuki dayanağını belirleyin.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 12. maddesi encümen yapısını düzenler.
Encümenin yetki ve oluşum sınırlarını doğru analiz etmek için temel kanun maddesine bakılmalıdır.
2
Birlik encümeni ile birlik meclisi arasındaki görev ayrımını analiz edin.
Tüzük değişikliği, bütçe kabulü gibi temel idari kararlar Meclis'e; bütçe inceleme, ihale ve uygulama kararları Encümen'e aittir.
Yanlış seçeneği bulmak için organlar arası yetki devri veya çakışması kontrol edilmelidir.
3
Tüzük değişikliği usulünü kontrol edin.
Kanun'un 9. maddesi tüzük değişikliğini meclis görevi olarak sayarken, 12. madde encümene sadece 'görüş bildirme' ve 'uygulama' yetkisi verir.
Tüzük, birliğin anayasası niteliğinde olduğundan ancak en üst karar organı olan meclis tarafından değiştirilebilir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Organlar Arası Yetki Bölümü

İpuçları

1
Birlik tüzüğü, mahalli idare birliğinin kuruluş ve işleyiş kurallarını belirleyen en üst belgedir.
2
Birlik encümeninin görevleri genellikle bütçeyi incelemek, ihalelere karar vermek ve meclis kararlarını uygulamaktır.
3
Tüzük değişikliği, birliğin yapısını değiştiren bir işlem olduğu için ancak 'Meclis' tarafından karara bağlanabilir.

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin görevleri ile birlik encümeninin görevlerini bir tablo üzerinde karşılaştırarak çalışmanız tavsiye edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 62Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde; faaliyet alanı birden fazla ilin sınırlarını kapsayan bir mahalli idare birliğinin, tüzüğünde tasfiye usulüne dair herhangi bir özel hüküm bulunmaması kaydıyla sona ermesi durumunda, tasfiye heyetinin teşkili ve sürecin yasal tamamlanma süresi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasfiye heyeti, İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilecek üç kamu görevlisinden oluşur ve tasfiye süreci 11 yıl içinde tamamlanır.

Cevap

Tasfiye heyeti İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilecek üç kamu görevlisinden oluşmalı ve tasfiye süreci bir yıl içinde tamamlanmalıdır.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesine göre, tüzükte aksine hüküm yoksa tasfiye işlemleri; bir il kapsamındaki birliklerde vali, birden fazla ili kapsayan birliklerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilecek üç kamu görevlisinden oluşan heyetçe yürütülür ve bir yıl içinde tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Birliğin faaliyet alanının kapsamını belirle.
Birliğin birden fazla ili kapsadığı tespit edildi.
5355 sayılı Kanun, tek il ile birden fazla ili kapsayan birlikler için farklı tasfiye makamları öngörmüştür.
2
Yetkili görevlendirme makamını ve heyet yapısını tespit et.
Görevlendirme makamı İçişleri Bakanlığı, heyet ise üç kamu görevlisidir.
Kanun, çok illi birliklerde merkezi idarenin doğrudan müdahalesini ve teknik bir heyet (kamu görevlisi) kurulmasını emreder.
3
Kanuni tasfiye süresini doğrula.
Süre 11 yıldır.
Tasfiye sürecinin sürüncemede kalmaması için kanun koyucu bir yıllık kesin bir süre sınırı koymuştur.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Tasfiye Usulü ve Yetki Dağılımı

Daha Fazla Pratik

Fesih kararının alınabilmesi için gereken üye tam sayısı oranını (2/3) tekrar ederek tasfiye süreciyle birleştirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 63Soru

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, bir mahalli idare birliğinin kuruluşunda hazırlanan ve birliğin ana statüsü niteliğinde olan "birlik tüzüğünde" bulunması zorunlu olan hususlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birliğe üye olan mahalli idarelerin yıllık bütçe kesin hesapları

Cevap

Birliğe üye olan mahalli idarelerin yıllık bütçe kesin hesapları, birlik tüzüğünde bulunması zorunlu olan hususlardan biri değildir.
Doğru cevap olan üye mahalli idarelerin bütçe kesin hesapları, her idarenin kendi iç işleyişine ait mali bir belgedir. 53555355 sayılı Kanun'un 5.5. maddesinde sayılan zorunlu tüzük unsurları arasında bu tür bir mali veri paylaşımı bulunmamaktadır. Tüzükte sadece 'üyelerin birliğe katılım paylarının belirlenme esasları' yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 5.5. maddesinin incelenmesi.
İlgili madde tüzükte; ad, üyeler, merkez, çalışma konusu, süre, organlar, görevler, katılım payı esasları, ayrılma/çıkarılma ve tasfiye gibi hususların bulunacağını belirtir.
Yasal dayanağı ve tüzüğün asgari içeriğini belirlemek için.
2
Seçeneklerde verilen unsurların kanundaki listeyle karşılaştırılması.
Üye mahalli idarelerin kendi iç mali raporları olan kesin hesapların birlik tüzüğünde yer alması gerektiğine dair bir hüküm bulunmadığı görülür.
Yanlış olan unsuru tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinin ana statüsü olan tüzüğün asgari yasal içeriği.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 64Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birlik meclisinin oluşumu, temsil esasları ve görev yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik adına kamulaştırma yapılmasına karar vermek ve ihale şartnamelerini onaylayarak ihale kararlarını kesinleştirmek meclisin temel görev ve yetkileri arasındadır.

Cevap

Birlik adına kamulaştırma yapılmasına karar vermek ve ihale kararlarını kesinleştirmek meclisin değil, birlik encümeninin görevleri arasındadır.
Birlik meclisi, 5355 sayılı Kanun'un 10. maddesine göre bütçeyi kabul eder, tüzüğü değiştirir ve taşınmazların alım/satımına karar verir. Ancak kamulaştırma kararının alınması ve ihale işlemlerinin sonuçlandırılması, Kanun'un 12. maddesi ve atıf yapılan 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca Birlik Encümeni'nin yetki alanındadır. Bu nedenle kamulaştırma ve ihale kararlarının meclisin görevi olduğunu belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik meclisinin oluşum yapısını hatırla.
Meclis; doğal üyeler (belediye/il özel idaresi/köy başkanları) ve seçilmiş temsilcilerden oluşur.
5355 sayılı Kanun 8. madde uyarınca yapısal bileşenler belirlenmiştir.
2
Temsil sınırlamalarını kontrol et.
Bir üyenin ağırlığı, meclis üye tam sayısının %50\%50'sini geçemez.
Üye sayısı ikiden fazla olan birliklerde demokratik temsil dengesini korumak esastır.
3
Meclis ve encümen görev ayrımını analiz et.
Bütçe onayı, tüzük değişikliği ve taşınmaz satış kararı meclise; kamulaştırma ve ihale kararları encümene aittir.
Kanun'un 10. (Meclis görevleri) ve 12. (Encümen görevleri) maddeleri arasındaki yetki paylaşımı esastır.
4
Hatalı görev atamasını tespit et.
Kamulaştırma ve ihale kararlarının meclise ait olduğu ifadesi mevzuata aykırıdır.
Bu yetkiler 5355 ve atıf yapılan 5393 sayılı Kanunlar uyarınca encümen yetkisindedir.

Anahtar Kavram

Birlik Meclisi ile Birlik Encümeni arasındaki yetki ve görev dağılımı ayrımı
Soru 65Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’na göre, bir mahalli idare birliğinin kendi meclisi tarafından üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla alınan fesih (sona erme) kararının hukuken kesinleşmesi için aşağıdakilerden hangisinin onayı gereklidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanlığı

Cevap

İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanması durumunda fesih kararı kesinleşir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesine göre, mahalli idare birlikleri meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun kararı ve İçişleri Bakanlığının onayı ile feshedilebilir. Bu hüküm, birliğin kendi iradesiyle sona ermesi (iradi fesih) durumundaki usulü açıkça belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karar Yeter Sayısını Belirleme
Birlik meclis üye tam sayısının en az 2/32/3 çoğunluğunun fesih lehine oy kullanması gerekir.
5355 sayılı Kanun'un 21. maddesi bu nitelikli çoğunluğu şart koşmuştur.
2
Vesayet Denetimi Makamına Başvurma
Meclis kararı kesinleşmek üzere İçişleri Bakanlığına gönderilir.
Kanun koyucu, birliklerin sona ermesini merkezi idarenin onayına (idari vesayet) tabi kılmıştır.
3
Tasfiye Sürecini Başlatma
Onay sonrası birlik tüzel kişiliği sona erer ve tasfiye heyeti görevlendirilir.
Sona eren birliğin mal varlığı ve borçlarının yönetilmesi için tasfiye süreci zorunludur.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde İradi Fesih ve Vesayet Denetimi
Soru 66Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idare birliklerinin sona ermesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi bir organ kararına gerek duyulmaksızın, birliğin 'kendiliğinden' sona ermesine (infisah) yol açan durumlardan biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik tüzüğünde öngörülen amacın gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesi

Cevap

Birlik tüzüğünde öngörülen amacın gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesi
5355 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre, birlik tüzüğünde öngörülen amacın gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesi durumunda birlik herhangi bir ek karara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bu durum hukuken 'infisah' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesinin incelenmesi.
Kanun maddesi sona erme hallerini 'kendiliğinden' ve 'karar ile' olarak ikiye ayırmaktadır.
Yasal dayanağın tespit edilmesi için gereklidir.
2
Kendiliğinden sona erme (infisah) şartlarının belirlenmesi.
Tüzükte öngörülen amacın gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesi veya üye sayısının birden aşağı düşmesi kendiliğinden sona erme nedenleridir.
Doğru yasal gerekçenin saptanması sağlanır.
3
Tasfiye süreci ve süresinin değerlendirilmesi.
Sona eren birliğin tasfiye işlemleri, tasfiye heyeti tarafından en geç bir yıl içinde sonuçlandırılmalıdır.
Tasfiye sürecine ilişkin yasal kısıtın anlaşılması için önemlidir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birlikleri Kendiliğinden Sona Erme Halleri
Tahmini Süre:45s
Soru 67Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre, mahalli idarelerin belirli kamu hizmetlerini birlikte yürütmek amacıyla hazırladıkları birlik tüzüğünün kesinleşmesinden sonra, birliğin resmen kurulması ve tüzel kişilik kazanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin izni gereklidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Mahalli idare birliklerinin kurulması ve tüzel kişilik kazanması Cumhurbaşkanının iznine tabidir.
Cumhurbaşkanı seçeneği doğrudur çünkü 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 'Kuruluş' başlıklı 4. maddesinde, birlik tüzüğünün kesinleşmesinden sonra birliğin Cumhurbaşkanının izni ile kurulacağı ve tüzel kişilik kazanacağı açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağı belirle.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesi esas alınır.
Birliklerin kuruluş usulü bu kanunda açıkça düzenlenmiştir.
2
Kuruluş sürecini analiz et.
Birlik tüzüğünün kesinleşmesi, tüzel kişilik kazanımı için ön şarttır.
Tüzük kesinleşmeden onay aşamasına geçilemez.
3
Onay makamını tespit et.
Mevzuatta yapılan güncellemelerle birlikte bu yetki Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.
Yürütmenin başı olarak mahalli idarelerin birleşme iradesini onaylama yetkisi Cumhurbaşkanlığı makamındadır.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinin kuruluş izni makamı Cumhurbaşkanıdır.

İpuçları

1
Birliklerin tüzel kişilik kazanması için yerel değil, merkezi bir makamın onayı gereklidir.
2
Eski sistemde bu yetki Bakanlar Kurulu'ndaydı; yeni yönetim sisteminde bu yetkiler tek bir makamda toplanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünün kesinleşme usulü ve üye idarelerin meclis kararlarının bu süreçteki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 68Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun genel hükümlerine göre birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir. Ancak Kanun'un 18. maddesi ile Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB) için bu genel kuraldan sapan özel bir yönetim modeli öngörülmüştür.

Buna göre, Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin (KHGB) başkanlık ve meclis yapısına ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik meclisi; o ilçeden seçilen il genel meclisi üyeleri ile üye köy muhtarlarından oluşur ve birliğin başkanlığı, meclis seçimine bırakılmaksızın merkez ilçede vali, diğer ilçelerde ise kaymakam tarafından 'doğal başkan' sıfatıyla yürütülür.

Cevap

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde meclis yapısı o ilçeden seçilen il genel meclisi üyeleri ile köy muhtarlarından oluşur; başkanlık ise vali veya kaymakam tarafından doğal olarak yürütülür.
Doğru ifade, KHGB'lerin yasal statüsünü tam olarak tanımlar. 5355 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre; KHGB'lerde başkanlık meclis tarafından seçilmez, bu görev merkez ilçede valiye, diğer ilçelerde ise kaymakama kanunla (doğal başkanlık) verilmiştir. Ayrıca meclis yapısı, o yerin il genel meclisi üyeleri ile birliğe katılan köylerin muhtarlarından oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'ndaki genel kuralı belirle.
Genel kural (Madde 11): Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.
Genel ve özel hüküm ayrımını yapabilmek için temel kuralı bilmek gerekir.
2
Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB) için getirilen özel hükmü (Madde 18) analiz et.
KHGB'lerde başkanlık 'doğal başkanlık' usulüne tabidir: Merkezde Vali, ilçede Kaymakam başkandır.
KHGB'lerin diğer birliklerden (su, katı atık vb.) en büyük hukuki farkı bu mülki amir odaklı yönetimdir.
3
Meclis bileşimini kontrol et.
Meclis = İlgili ilçeden seçilen İl Genel Meclisi Üyeleri + Birliğe üye Köy Muhtarları.
KHGB meclisi, köylerin temsilcileri ile ilin karar organı üyelerini bir araya getiren hibrit bir yapıdır.

Anahtar Kavram

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde 'Doğal Başkanlık' ve Karma Meclis Yapısı

Daha Fazla Pratik

KHGB encümeninin oluşumundaki sayısal sınırlamaları (İGM üyesi ve Muhtar sayıları) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 69Soru

Mahalli idare birliklerinin Anayasa ve 53555355 sayılı Kanun çerçevesindeki hukuki statüsü ile kuruluş usulü değerlendirildiğinde, bu kuruluşların niteliği hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuruluşları Cumhurbaşkanının izniyle gerçekleşen, kamu tüzel kişiliğine sahip ve idari yerinden yönetim esasına dayanan anayasal kuruluşlardır.

Cevap

Mahalli idare birlikleri, kuruluşları Cumhurbaşkanının izniyle gerçekleşen, kamu tüzel kişiliğine sahip ve idari yerinden yönetim esasına dayanan anayasal kuruluşlardır.
Doğru ifade, mahalli idare birliklerinin Anayasa'nın 127127. maddesine dayandığını, ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu, kuruluşunun Cumhurbaşkanı iznine tabi olduğunu ve idari yerinden yönetim kuruluşu olarak işlev gördüğünü tam olarak kapsar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal dayanağın incelenmesi
Anayasa'nın 127127. maddesinin son fıkrasında mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurabilecekleri ve bu birliklerin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
Kuruluşun meşruiyet ve statü temelini belirlemek için gereklidir.
2
Kuruluş usulünün ve yetkili makamın tespiti
53555355 sayılı Kanun uyarınca birlikler, tüzüğün kesinleşmesi sonrası Cumhurbaşkanının izni ile kurulur ve tüzel kişilik kazanır.
Güncel mevzuattaki onay makamını doğrulamak için gereklidir.
3
Hukuki niteliğin ve yönetim türünün analizi
Birlikler, mahalli idareler gibi kamu tüzel kişisidir ve üniter yapı içerisinde 'idari yerinden yönetim' kategorisinde yer alır.
Kurumun devlet yapısı içindeki konumunu netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Kamu Tüzel Kişiliği ve Cumhurbaşkanı Onayı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 70Soru

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 20.20. maddesi kapsamında ülke düzeyinde kurulan Türkiye Belediyeler Birliği’nin (TBBTBB) temel gelir kaynağını oluşturan ve üye belediyelerin paylarından yapılan kesinti usulü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birliğin giderleri, üye belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylardan binde bir (1/10001/1000) oranında yapılacak kesinti ile karşılanır.

Cevap

Birliğin giderlerinin, üye belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylardan binde bir oranında yapılacak kesinti ile karşılanacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, birliğin giderlerinin belediye paylarından binde bir oranında kesintiyle karşılanacağını belirtir. 53555355 sayılı Kanun’un 20.20. maddesi uyarınca, Türkiye Belediyeler Birliği’nin giderlerini karşılamak amacıyla belediyelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paylardan, payın tahakkuk ettiği ayı takip eden ayda binde bir (1/10001/1000) oranında kesinti yapılması yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 20.20. maddesindeki mali hükümleri analiz et.
Ülke düzeyinde kurulan birliğin (Türkiye Belediyeler Birliği) giderlerinin finansman yöntemini belirledik.
Kanun, birliğin faaliyetlerini sürdürebilmesi için otomatik ve yasal bir gelir kaynağı tanımlamıştır.
2
Kesintinin hangi kaynaktan ve hangi oranda yapılacağını tespit et.
Genel bütçe vergi gelirleri payları üzerinden binde bir (1/10001/1000) oranında kesinti yapılacağı sonucuna ulaştık.
Bu oran kanunla sabitlenmiş olup belediye paylarının tahakkukunu takip eden ayda uygulanır.

Anahtar Kavram

Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBBTBB) Mali Kaynakları ve Yasal Kesinti Oranı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 71Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde, genel bir mahalli idare birliğinde (özel hüküm bulunmayan hallerde) birlik encümeninin oluşumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeninde, seçilmiş üyelerin yanı sıra birliğin ilgili birim amirleri de atanmış üye sıfatıyla yer alır.

Cevap

Mahalli idare birliklerinde encümen üyelerinin tamamı seçilmiş üyelerden oluşur ve atanmış birim amirleri bu organda oy hakkı olan üye olarak yer almazlar.
Doğru ifade, birlik encümeninde atanmış üyelerin bulunmadığıdır. 5355 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre birlik encümeni; birlik başkanı ile meclisin kendi üyeleri arasından seçeceği üyelerden oluşur. Belediye Kanunu'ndaki 'birim amiri' katılımı mahalli idare birlikleri için öngörülmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 12. maddesinin incelenmesi.
Birlik encümeninin; birlik başkanı ile sayısı tüzükte belirtilen (en fazla 7) ve meclis tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilecek üyelerden oluştuğu görülür.
Birliklerin oluşum yapısını belirleyen temel hukuki dayanak bu maddedir.
2
Belediye ve İl Özel İdaresi encümen yapılarıyla kıyaslama yapılması.
Belediye ve İl Özel İdaresi encümenlerinde birim amirlerinin (atanmış üyeler) bulunduğu, ancak birlik encümeninde bu tür bir düzenlemeye yer verilmediği tespit edilir.
KPSS düzeyindeki sorularda kurumlar arası yapısal farklar önemli bir ayırt edicidir.
3
Hatalı bilginin saptanması.
Atanmış üyelerin (birim amirlerinin) birlik encümeninde yer aldığına dair ifade yasal düzenlemeye aykırıdır.
Öğrencinin kurumlar arasındaki 'atanmış üye' farkını analiz etmesi beklenir.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin Tamamen Seçilmiş Üyelerden Oluşması

Daha Fazla Pratik

Köylere Hizmet Götürme Birliklerindeki (KHGB) encümen yapısının farklılığını (başkanın vali/kaymakam olması ve doğal üyeler) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 72Soru

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, kurulmuş ve tüzel kişilik kazanmış bir mahalli idare birliğinin tüzüğünde; birliğin adı, merkezi, çalışma konusu veya üye mahalli idarelerin katılım payları gibi temel unsurlarda yapılacak bir değişikliğin hukuki kesinlik kazanma süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüzük değişikliği süreci, birliğin kurulmasındaki usule tabi olup Birlik Meclisi kararı üzerine Cumhurbaşkanı'nın izniyle kesinleşir.

Cevap

Tüzük değişikliği süreci, birliğin kurulmasındaki usule tabi olup Birlik Meclisi kararı üzerine Cumhurbaşkanı'nın izniyle kesinleşir.
Doğru ifade, tüzük değişikliğinin kuruluş usulüne tabi olduğunu ve Cumhurbaşkanı izniyle kesinleştiğini belirtmektedir. 53555355 sayılı Kanun'un 77. maddesi, tüzük değişikliklerinin birliğin kurulmasındaki usule göre yapılacağını belirtir; 66. madde ise kuruluşun Cumhurbaşkanı izniyle gerçekleşeceğini hükme bağlar. Soruda belirtilen ad, merkez ve amaç gibi maddeler genel kurala tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tüzük içeriğinin analizi
Birliğin adı, merkezi ve katılım payları gibi unsurlar 53555355 sayılı Kanun'un 55. maddesi uyarınca tüzükte bulunması zorunlu temel unsurlardır.
Değişikliğin hangi hukuki prosedüre tabi olduğunu belirlemek için tüzüğün hangi maddesinin değiştiği saptanmalıdır.
2
Değişiklik usulünün belirlenmesi
53555355 sayılı Kanun'un 77. maddesine göre; tüzük, birliğin kurulmasındaki usule göre değiştirilir.
Kanun, tüzük değişikliklerini doğrudan kuruluş prosedürüne atıfta bulunarak düzenlemiştir.
3
Kuruluş usulünün hatırlanması
53555355 sayılı Kanun'un 66. maddesi, mahalli idare birliğinin Cumhurbaşkanı'nın izni ile kurulacağını hükme bağlar.
Değişikliğin kesinleşmesi için gerekli olan nihai makamın tespiti kuruluş usulüne bakılarak yapılır.
4
İstisnai durum ayrımı
Üye kabulü veya ayrılması dışındaki (ad, merkez, amaç vb.) tüzük değişiklikleri 'izin' usulüne tabidir.
Kanun'un 77. maddesindeki 'onay' istisnası sadece üyelik işlemleri içindir; diğerleri için genel kuruluş usulü (izin) geçerlidir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Tüzük Değişikliği Prosedürü

Daha Fazla Pratik

Üye kabulü ve ayrılma süreçlerindeki 'onay' (art-onay) usulü ile genel tüzük değişikliklerindeki 'izin' (ön-izin) usulü arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 73Soru

Mahalli idare birliklerinin karar organı olan birlik meclisinin üye yapısı ve temsil esasları 5355 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir. Buna göre, birlik meclisinin oluşumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir mahalli idarenin birlik meclisindeki üye sayısı, birlik meclisi üye tam sayısının üçte birinden fazla olamaz.

Cevap

Bir mahalli idarenin birlik meclisindeki üye sayısı, birlik meclisi üye tam sayısının üçte birinden fazla olamaz.
5355 sayılı Kanun'un 8. maddesinde yer alan açık hükme göre, bir mahalli idarenin birlik meclisindeki üye sayısı, toplam üye tam sayısının üçte birini (1/31/3) aşamaz. Bu kural, birlik içindeki temsil dengesini korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 8. maddesini inceleyin.
Birlik meclisinin üye yapısı ve temsil oranları belirlenir.
Meclis oluşumundaki yasal sınırları belirlemek için.
2
Temsil sınırlaması kuralını (üst sınır) kontrol edin.
Tek bir mahalli idarenin toplam üye sayısının 1/31/3'ünden fazla üyeye sahip olamayacağı kuralına ulaşılır.
Bir üyenin birlik üzerinde mutlak hakimiyet kurmasını engellemek amacıyla konulmuş bir kısıtlamadır.
3
Diğer organların (Encümen) görevleri ile Meclis görevlerini kıyaslayın.
İnceleme ve görüş bildirme yetkisinin yürütme organında (Encümen), kabul yetkisinin karar organında (Meclis) olduğu doğrulanır.
Görev dağılımındaki usul hatalarını elemeye yardımcı olur.

Anahtar Kavram

Birlik Meclisinde Temsil Adaleti ve Nitelikli Çoğunluk Gerektiren Kararlar
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 74Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idarelerin kendi aralarında kurmayı kararlaştırdıkları bir birliğin tüzel kişilik kazanabilmesi için hazırlanan birlik tüzüğünün aşağıdakilerden hangisi tarafından onaylanması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Mahalli idare birliklerinin kuruluşu ve tüzüğünün kesinleşerek tüzel kişilik kazanması Cumhurbaşkanı'nın iznine bağlıdır.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesine göre, mahalli idare birlikleri; üye olmak isteyen mahalli idare meclislerinin kararı ve hazırlanan tüzüğün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması ile kurulur ve tüzel kişilik kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Birliği kuracak mahalli idarelerin (belediye, köy veya il özel idaresi) meclis kararlarını tespit et.
Birlik kurma iradesi ortaya konur.
Kuruluşun ilk aşaması ilgili yerel karar organlarının onayıdır.
2
Hazırlanan birlik tüzüğünün onay makamını 5355 sayılı Kanun çerçevesinde belirle.
Onay yetkisinin Cumhurbaşkanı'na ait olduğu görülür.
Güncel mevzuat ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi uyarınca bu yetki Cumhurbaşkanı'ndadır.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinin kuruluş izni makamı

İpuçları

1
Türkiye'deki güncel hükümet sistemi ve 5355 sayılı Kanun'un en üst yürütme makamına verdiği yetkileri düşünün.

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünün zorunlu içeriği ve tüzük değişikliği usulünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 75Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre, birliğe üye olan mahalli idarelerin birliğin giderlerine katılmak üzere ödemekle yükümlü oldukları katılım paylarının miktarını ve ödeme dönemlerini belirleme yetkisi aşağıdaki organlardan hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik Meclisi

Cevap

Katılım paylarının miktarını ve ödeme dönemlerini belirleme yetkisi Birlik Meclisi'ne aittir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birlik meclisi birliğin en üst karar organıdır. Kanun, birliğin bütçesini kabul etme, kesin hesabı onaylama ve üye mahalli idarelerin giderlere katılım paylarını belirleme yetkisini doğrudan Birlik Meclisi'ne vermiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik organlarının görev dağılımını analiz edin.
Birlik Meclisi karar organı, Birlik Encümeni danışma/inceleme organı, Birlik Başkanı ise yürütme organıdır.
5355 sayılı Kanun uyarınca organların yetki sınırları net olarak ayrılmıştır.
2
Mali yükümlülüklerin belirlenmesine ilişkin maddeyi uygulayın.
Üye idarelerin mali katkılarını (katılım paylarını) belirlemek birliğin iradesini temsil eden en üst organ olan meclisin yetkisindedir.
Bütçe ve bütçe kapsamında yer alan gelir kalemleri meclis onayı olmadan kesinleşemez.

Anahtar Kavram

Birlik Meclisinin Mali Karar Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Katılım paylarının süresinde ödenmemesi durumunda İller Bankası aracılığıyla yapılacak kesinti usulünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 76Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri uyarınca, mahalli idare birliklerinin yönetim organlarından biri olan 'birlik encümeni'nin oluşumu ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeni, yatırım planı ve çalışma programını hazırlayarak meclise sunmak ve birliğin taşınmaz mallarının satışı ile takasına ilişkin nihai kararı almakla görevlidir.

Cevap

Birlik encümeninin yatırım planını hazırlama ve taşınmaz mallar üzerinde nihai karar alma yetkisinin olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Birlik encümeninin görevleri 5355 sayılı Kanun'un 12. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Bu maddeye göre encümen, yatırım planı ve bütçeyi 'hazırlamaz', sadece 'inceleyip görüş bildirir'. Ayrıca taşınmaz mallar üzerinde nihai karar alma yetkisi Meclis'e aittir; encümen sadece Meclis'in aldığı bu kararları uygulamakla görevlidir.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Kanun'un 12. maddesinin incelenmesi
Birlik encümeninin görevleri arasında bütçe, kesin hesap, yatırım planı ve çalışma programını 'incelemek' ve meclise 'görüş bildirmek' yer aldığı görülür.
Encümen bir karar organı değil, ağırlıklı olarak inceleme ve uygulama organıdır.
2
Birlik Meclisi ve Başkanın görevleri ile karşılaştırma
Yatırım planını hazırlama yetkisinin başkanın yönetimindeki hizmet birimlerinde olduğu, bütçeyi onaylama ve taşınmaz tasarrufu kararlarının ise Meclis'e (Madde 11) ait olduğu tespit edilir.
Mahalli idarelerde asıl karar mercii halkı temsil eden meclistir.
3
Seçilmiş üyelerin ve KHGB yapısının doğrulanması
Genel birliklerde encümen üyelerinin 1 yıl için seçildiği ve KHGB'lerde 5 kişilik özel bir yapı olduğu onaylanır.
Kanun'un 12. ve 18. maddeleri bu yapıları kesin olarak tanımlamıştır.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin İstişari ve İcrai Rolü

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin görev ve yetkileri ile encümen görevleri arasındaki farkları karşılaştırmalı bir tablo üzerinden incelemek bu konudaki kafa karışıklığını giderecektir.

Alternatif Yöntem

Mahalli idarelerde 'karar organı' (Meclis) ile 'yürütme ve danışma organı' (Encümen) arasındaki yetki paylaşımı mantığına odaklanılmalıdır. Bütçe kesinleştirmek, taşınmaz satmak veya plan onaylamak gibi asli yetkiler daima Meclis'e aittir. Encümen ise bu süreçlerde 'inceleme', 'görüş bildirme' ve 'uygulama' rollerini üstlenir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 77Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca ülke düzeyinde kurulan ve tüm belediyelerin doğal üyesi olduğu Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeni; Birlik Başkanı ile birlikte, meclis üyeleri arasından bir yıl için seçilen yedi üyeden oluşur.

Cevap

Birlik encümeninin Birlik Başkanı dahil yedi üyeden oluştuğunu belirten ifade yanlıştır; zira kanuna göre bu sayı ondörttür.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 20. maddesine göre ülke düzeyinde kurulan birliğin (TBB) encümeni, Birlik Başkanı ile birlikte meclis üyeleri arasından seçilen 14 üyeden oluşur. Genel mahalli idare birliklerinde (madde 12) bu sayı 7 olarak belirlenmiş olsa da, ülke düzeyindeki birlik için özel ve daha geniş bir kadro öngörülmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
TBB'nin hukuki dayanağını inceleyin.
TBB, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 20. maddesi ile 'Ülke Düzeyinde Kurulan Birlik' statüsünde doğrudan kurulmuştur.
Genel birliklerle ülke düzeyindeki birliğin kuruluş usulü arasındaki farkı belirlemek için gereklidir.
2
Birliğin yönetim organlarının (Meclis ve Encümen) yapısını kontrol edin.
Genel mahalli idare birliklerinde encümen üye sayısı başkan dahil 7 (veya nüfusa göre 5) iken, TBB için 20. maddede özel bir düzenleme yapılmıştır.
Teşkilat yapısındaki sayısal ve niteliksel farklılıkları tespit etmek için gereklidir.
3
Encümen üye sayısını kanun metniyle karşılaştırın.
İlgili kanun maddesi 'Birlik encümeni, birlik başkanı ile meclis üyeleri arasından bir yıl için seçilen ondört üyeden oluşur' hükmünü amirdir.
Seçenekte verilen yedi üye sayısının genel hükümlere ait bir bilgi olduğunu ve TBB için geçerli olmadığını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Türkiye Belediyeler Birliği'nin Özel Kanuni Statüsü ve Teşkilat Yapısı

Daha Fazla Pratik

TBB'nin meclis yapısının genel birliklerden farkını (tüm belediye başkanlarının meclis üyesi olup olmadığı konusunu) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 78Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca mahalli idare birliklerinin yönetim organlarından biri olan "birlik encümeni"nin oluşumu, üyelerinin seçimi ve çalışma düzeni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeninde; meclis tarafından seçilen üyelerin yanı sıra birliğin genel sekreteri ve mali hizmetler birim amiri de oy hakkı bulunmaksızın doğal üye olarak yer alır.

Cevap

Birlik encümeninde atanmış birim amirlerinin doğal üye olarak yer alacağını belirten ifade yanlıştır; zira 5355 sayılı Kanun bu organın sadece seçilmiş meclis üyelerinden oluşmasını öngörmüştür.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 12. maddesi, birlik encümeninin sadece birlik başkanı ve meclis tarafından kendi üyeleri arasından seçilen kişilerden oluşacağını hükme bağlamıştır. Belediye Kanunu (5393) veya İl Özel İdaresi Kanunu'nun (5302) aksine, birlik encümeninde genel sekreter veya mali hizmetler birim amiri gibi atanmış memurların doğal üye sıfatıyla yer almasına yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 12. maddesini incelemek
Birlik encümeninin; birlik başkanı ile tüzükte belirtilen (maksimum 7) meclis üyesinden oluştuğu ve tüm üyelerin gizli oyla seçildiği görülür.
Genel mahalli idare birliklerinin encümen yapısını belirlemek.
2
Belediye ve İl Özel İdaresi Kanunlarındaki encümen yapısıyla karşılaştırmak
5393 ve 5302 sayılı kanunlarda encümende atanmış memur üyelerin (birim amirlerinin) bulunduğu, ancak 5355 sayılı kanunda böyle bir 'karma yapı' öngörülmediği tespit edilir.
Öğrencinin kurumlar arası yapısal farkları ayırt edip etmediğini kontrol etmek.
3
Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB) özel hükmünü doğrulamak
18. madde uyarınca KHGB encümeninin 2 il genel meclis üyesi ve 2 muhtardan (toplam 4 seçilmiş + 1 başkan) oluştuğu teyit edilir.
İstisnai durumların seçeneklerdeki doğruluğunu denetlemek.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Encümen Yapısının Homojenliği
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 79Soru

Birden fazla mahalli idarenin (il özel idaresi, belediye ve köy), kendilerine verilen görevlerden bir kısmını birlikte yürütmek amacıyla oluşturdukları idari yapıların hukuki statüsü ve kuruluş süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idare birlikleri kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kuruluşları Cumhurbaşkanının izni ile gerçekleşir.

Cevap

Mahalli idare birlikleri kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve kuruluşları Cumhurbaşkanının izni ile gerçekleşir.
Doğru ifade, mahalli idare birliklerinin Anayasa'nın 127. maddesi uyarınca kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu ve kuruluşlarının Cumhurbaşkanı iznine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'ndaki temel hukuki niteliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımın Belirlenmesi
Birliklerin birden fazla mahalli idarenin ortak hizmet yürütmek için kurduğu yapılar olduğu teyit edilir.
5355 sayılı Kanun'un kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
Hukuki Niteliğin Analizi
Anayasa 127/5 uyarınca bu yapıların kamu tüzel kişiliği kazandığı saptanır.
Birliklerin idari hukuku içindeki yerini belirlemek için gereklidir.
3
Kuruluş Usulünün Tespiti
Kuruluşun Cumhurbaşkanı iznine tabi olduğu belirlenir.
Güncel mevzuattaki yetkili makamı doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinin kamu tüzel kişiliği ve Cumhurbaşkanı izniyle kurulması.

Daha Fazla Pratik

Birliklerin tüzük değişikliği usulü ve Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin (KHGB) özel yapısını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 80Soru

Mahalli idare birliklerinin sona ermesi ve tasfiyesi sürecinde; tasfiye kurulu tarafından hazırlanan tasfiye sonuç raporunu onaylayarak birliğin tüzel kişiliğini nihai olarak sona erdiren makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanlığı

Cevap

Mahalli idare birliklerinin tasfiye süreci, tasfiye kurulu tarafından hazırlanan raporun İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanmasıyla sonuçlanır.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesine göre, tasfiye süreci sonunda hazırlanan rapor İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanır ve bu onay ile birliğin tüzel kişiliği resmen sona ermiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Tasfiye aşamasının belirlenmesi
Birliğin sona ermesi (fesih veya infisah) sonrası tasfiye süreci başlar.
Birliğin mal varlığı ve borçlarının tasfiyesi için bir kurul oluşturulur.
2
Nihai onay makamının tespiti
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca rapor İçişleri Bakanlığına sunulur.
Kanun, birliğin tüzel kişiliğinin kesin olarak sona ermesini bakanlık onayına bağlamıştır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Tasfiye Raporunun Onayı

İpuçları

1
Mahalli idare birlikleri üzerindeki idari vesayet yetkilerini düşünün.
2
Birliklerin kurulması Cumhurbaşkanı iznine tabi olsa da, tüzük değişikliği ve fesih gibi işlemler bir bakanlığın onayına tabidir.
3
5355 sayılı Kanun uyarınca tasfiye kurulu raporunu İçişleri Bakanlığı onaylar.

Daha Fazla Pratik

Birliklerin tüzük değişikliği usulü ile fesih sürecindeki onay makamlarının benzerliğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 4 / 9Sonraki