Examkin

Mahalli İdare Birlikleri

174 soru

Soru 81Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre, birliğin en üst karar organı olan Birlik Meclisi tarafından kabul edilen bütçede yer alan ve üye mahalli idarelerin birliğin giderlerine katılmak üzere ödemekle yükümlü oldukları "katılım paylarının" hesaplanma usulü ve ödeme dönemleri aşağıdakilerin hangisinde belirlenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik tüzüğünde

Cevap

Katılım paylarının hesaplanma usulü ve ödeme dönemleri birlik tüzüğünde belirlenir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 16. maddesine göre, birliğe üye olan mahalli idarelerin birliğin giderlerine katılım payları, birliğin kuruluşu aşamasında hazırlanan ve onaylanan 'birlik tüzüğünde' belirlenen esaslara göre hesaplanır ve bu esaslar çerçevesinde bütçeye yansıtılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağı belirle.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun incelenmesi.
Birliğin mali yapısı ve bütçe esasları bu kanunla düzenlenmiştir.
2
Katılım payı ve bütçe ilişkisini analiz et.
Kanun'un 16. maddesinde katılım paylarının bütçede gösterileceği ve hesaplanma usulünün tüzükte yer alacağı belirtilmiştir.
Birliğin kurucu belgesi olan tüzük, üyelerin mali sorumluluklarını netleştiren temel dayanaktır.

Anahtar Kavram

Birliklerin mali özerkliği çerçevesinde katılım paylarının tüzükle belirlenmesi esası.

Daha Fazla Pratik

Birlik bütçesinin kesinleşme süreci ve mahalli idarelerin bütçeden alacakları payların dağıtımını inceleyen sorularla konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 82Soru →

Bir grup belediye ve köyün, çevre kirliliğini önlemek ve katı atıkların toplanmasını ortak bir merkezden yönetmek amacıyla aralarında bir mahalli idare birliği kurmaya karar vermeleri durumunda; hazırlanan birlik tüzüğünün kesinleşerek birliğin hukuk aleminde bir tüzel kişilik kazanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin izni zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Mahalli idare birliklerinin kurulması ve tüzel kişilik kazanması Cumhurbaşkanının iznine tabidir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, mahalli idare birlikleri, tüzüğünün Cumhurbaşkanı tarafından izin verilmesi ile tüzel kişilik kazanır. Bu yetki doğrudan yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanına aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Birliğe katılacak olan mahalli idarelerin (belediye, il özel idaresi veya köy) karar organlarının (meclis veya ihtiyar meclisi) birlik kurma kararı alması gerekir.
Birlik kurma iradesi yasal olarak ortaya konur.
Üyelik ve kuruluş sürecinin ilk adımı yetkili organların rızasıdır.
2
Birliğin işleyişini düzenleyen bir tüzük taslağı hazırlanır.
Birliğin anayasası niteliğindeki belge oluşturulur.
Birliklerin yetki, görev ve yönetim yapısı tüzükle belirlenir.
3
Hazırlanan tüzük Cumhurbaşkanının onayına sunulur.
Tüzel kişilik kazanma süreci tamamlanır.
5355 sayılı Kanun gereği kuruluş onayı Cumhurbaşkanına aittir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Kuruluş Onayı

İpuçları

1
Mahalli idarelerin bir araya gelerek kurdukları yapılar 5355 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir.
2
2018 yılındaki hükûmet sistemi değişikliği ile daha önce Bakanlar Kurulunda olan birçok yetki tek bir makama devredilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin nasıl oluşturulduğunu ve üyelikten ayrılma şartlarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 83Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde kurulmuş olan bir mahalli idare birliğinde, birliğin faaliyet alanının genişletilmesi amacıyla tüzük değişikliğine gidilmesi planlanmaktadır. Birlik meclisinde görüşülen bu tüzük değişikliği teklifinin hukuken geçerli bir idari işlem niteliği kazanarak yürürlüğe girmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Değişiklik teklifi meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile karara bağlanmalı ve ardından Cumhurbaşkanının izni alınmalıdır.

Cevap

Değişiklik teklifinin meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile karara bağlanması ve ardından Cumhurbaşkanının izninin alınması gerekmektedir.
Doğru seçenek, tüzük değişikliği için aranan hem içsel (meclis nitelikli çoğunluğu) hem de dışsal (Cumhurbaşkanı izni) şartları tam ve doğru olarak belirtmektedir. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesi açıkça 'üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu' ve 'tüzüğün kesinleşmesi usulü' ifadelerine yer verir.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik tüzüğü değişikliği için gerekli karar yeter sayısının belirlenmesi.
Meclis üye tam sayısının 2/32/3 çoğunluğu.
5355 sayılı Kanun'un 7. maddesi tüzük değişikliği için nitelikli çoğunluk öngörmüştür.
2
Meclis kararından sonra işlemin kesinleşmesi için gerekli idari usulün tespit edilmesi.
Cumhurbaşkanının izni.
Kanun, tüzük değişikliğinin 'tüzüğün kesinleşmesi usulü' ile yapılacağını belirtir; bu usul ise Kanun'un 4. maddesinde Cumhurbaşkanı izni olarak tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Tüzük Değişikliği Usulü
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 84Soru →

Anayasa’da yer alan "Mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurmalarına izin verilmesi... kanunla düzenlenir." hükmü çerçevesinde teşkilatlanan mahalli idare birliklerinin kuruluşu ve hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahalli idare birlikleri, üye mahalli idarelerin karar organlarının kararı ve Cumhurbaşkanının izniyle kurulan kamu tüzel kişileridir.

Cevap

Mahalli idare birlikleri, mahalli idarelerin kendi karar organlarının aldığı kararların ardından Cumhurbaşkanının izniyle kurulan ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunan idari yerinden yönetim kuruluşlarıdır.
Mahalli idare birlikleri, 1982 Anayasası'nın 127. maddesinde öngörülmüş ve 5355 sayılı Kanun ile detaylandırılmıştır. Bu kuruluşlar, kendilerine verilen görevleri yürütmek amacıyla mahalli idarelerin iradesiyle oluşturulan ve Cumhurbaşkanının izniyle tüzel kişilik kazanan kamu tüzel kişileridir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki temelin belirlenmesi
Anayasa'nın 127. maddesi ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu.
Birliklerin dayanağını ve kuruluş usulünü tespit etmek için.
2
Tüzel kişilik statüsünün analizi
Birlikler, mahalli idareler gibi kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
Kamu hizmeti gördükleri ve kamu gücü kullandıkları için.
3
Kuruluş onay makamının kontrolü
Mevcut mevzuata göre kuruluş izni Cumhurbaşkanı tarafından verilir.
Yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği güncel mevzuat bilgisini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinin kamu tüzel kişiliği ve Cumhurbaşkanı izniyle kurulması

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünün içeriği ve tüzük değişikliği usullerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 85Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümlerine göre, bir mahalli idare birliğinin herhangi bir organ kararı veya onay işlemi gerekmeden kendiliğinden sona ermesi (infisah etmesi) aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi durumunda söz konusu olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik üye sayısının birden fazla mahalli idare birimi altına düşmesi

Cevap

Birlik üye sayısının birden fazla mahalli idare birimi altına düşmesi durumunda birlik kendiliğinden sona erer.
Birlik üye sayısının birden fazla mahalli idare birimi altına düşmesi durumunda, birliğin temelini oluşturan 'ortaklık' yapısı ortadan kalktığı için 5355 sayılı Kanun uyarınca birlik başka bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal kaynağın belirlenmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesi incelenir.
Birliklerin sona erme usulleri bu kanun maddesiyle düzenlenmiştir.
2
İradi fesih ile kendiliğinden sona erme (infisah) ayrımının yapılması
Fesih için meclis kararı ve Cumhurbaşkanı onayı gerekirken; infisah için belirli bir olgunun gerçekleşmesi yeterlidir.
Soruda organ kararı aranmaksızın gerçekleşen 'infisah' durumu sorulmaktadır.
3
Üye sayısı kriterinin değerlendirilmesi
Kanuna göre birlik üye sayısı birden fazla mahalli idare birimi altına (yani bire) düşerse tüzel kişilik kendiliğinden sona erer.
Birliğin mahiyeti gereği en az iki tarafın varlığı hukuki mevcudiyet için zorunludur.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin İnfisahı (Kendiliğinden Sona Ermesi)

Daha Fazla Pratik

Birliklerin iradi feshi sürecinde onay makamının (Cumhurbaşkanı) rolünü ve tasfiye komisyonunun oluşumunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 86Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde kurulmuş olan bir mahalli idare birliği; mevcut tüzüğünde yer alan "birliğin organları" ve "gelirleri" maddelerinde güncelleme yapmak, birliğe "yeni bir yerel yönetim birimini üye olarak kabul etmek" ve aynı zamanda tüzükte yer alan "tasfiye usulünü" yeniden düzenlemek istemektedir.

Bu tüzük değişikliklerinin hukuken geçerlilik kazanması için izlenmesi gereken usul ve yetkili makam aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüzük değişikliği kararı, birlik meclisi üye tam sayısının mutlak çoğunluğu ile alınmalı ve Cumhurbaşkanının onayı ile kesinleşmelidir.

Cevap

Tüzük değişiklikleri birlik meclisi üye tam sayısının mutlak çoğunluğuyla karara bağlanmalı ve Cumhurbaşkanının onayı ile kesinleşmelidir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesi, tüzük değişikliklerinin meclis üye tam sayısının mutlak çoğunluğu ile yapılacağını ve bu değişikliklerin birliğin kuruluşundaki usule göre kesinleşeceğini hükme bağlamıştır. Birliğin kuruluşu ise aynı kanunun 4. maddesi uyarınca tüzüğün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasıyla gerçekleşir. Kanunun 5. maddesinde birliğin organları, gelirleri ve tasfiye usulü tüzüğün zorunlu içeriği olarak sayıldığından, bu maddelerdeki güncellemeler tüzük değişikliği prosedürüne tabidir. Ayrıca 8. madde uyarınca yeni üye katılımı da tüzük değişikliği ile mümkün olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tüzüğün zorunlu içeriğini tespit etme
5355 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre; organlar, gelirler, üyeler ve tasfiye usulü tüzükte bulunması zorunlu olan unsurlardır.
Hangi işlemlerin tüzük değişikliği gerektirdiğini belirlemek için bu unsurların hukuki statüsü bilinmelidir.
2
Tüzük değişikliği karar ve onay usulünü belirleme
Kanun'un 7. maddesine göre tüzük değişikliği, meclis üye tam sayısının mutlak çoğunluğu ile yapılır ve kuruluş usulüne (Cumhurbaşkanı onayı) göre kesinleşir.
Değişikliğin hukuki geçerlilik kazanması için gerekli nisap ve makam onayını tespit etmek gerekir.
3
Üye katılımı ve fesih gibi özel durumları ayırt etme
Yeni üye katılımı tüzük değişikliği kapsamındayken (Md. 8), fesih işlemi tüzük değişikliğinden farklı olarak üçte iki çoğunluk gerektirir (Md. 13).
Çeldiricilerde sunulan farklı nisapların hangi durumlar için geçerli olduğunu doğrulamak içindir.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde tüzük değişikliği, birlik meclisinin üye tam sayısının mutlak çoğunluğu ve Cumhurbaşkanının onayı ile gerçekleştirilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 87Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, mahalli idare birliklerinin yürütme ve danışma organı niteliğindeki "birlik encümeni"nin oluşumu ve üyelerinin seçimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik tüzüğünde hüküm bulunması kaydıyla, üye mahalli idarelerin belediye başkanlarının tamamı encümenin doğal üyesi olarak kabul edilebilir.

Cevap

Birlik tüzüğünde hüküm bulunması kaydıyla, üye mahalli idarelerin belediye başkanlarının tamamının encümenin doğal üyesi sayılabileceğine ilişkin ifade yanlıştır.
Birlik encümeninin oluşumu 5355 sayılı Kanun'un 12. maddesinde emredici şekilde düzenlenmiştir. Buna göre encümen üye sayısı tüzükle belirlense de bu sayı hiçbir şekilde yediyi geçemez. Ayrıca, encümen üyelerinin birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilmesi şarttır. Dolayısıyla, tüzükle kanunun bu sınırını aşacak şekilde tüm belediye başkanlarının 'doğal üye' (seçilmeden üye olan) sayılması hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki encümen teşkili hükümlerini analiz et.
Encümenin; birlik başkanı ve tüzükte belirlenen üyelerden oluştuğu ve üye sayısının 7'yi geçemeyeceği kuralına ulaşılır.
Kanuni sınırların tüzükle aşılamayacağını tespit etmek gerekir.
2
Encümen üyelerinin seçilme usulünü kontrol et.
Üyelerin birlik meclisince kendi üyeleri arasından 'seçilmesi' gerektiği görülür.
Doğal üyelik ile seçimle gelme arasındaki farkı ayırt etmek için gereklidir.
3
Belediye başkanlarının durumunu değerlendir.
Belediye başkanları birlik meclis üyesi olsalar dahi, encümen üyeliği için ayrıca seçilmeleri gerekir; tüzükle 'tamamı doğal üyedir' şeklinde bir düzenleme yapılamaz.
Hiyerarşik olarak kanunun tüzüğe üstünlüğünü ve emredici normu doğrulamak içindir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Encümen Oluşumu ve Kanuni Sınırlar

Daha Fazla Pratik

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde (KHGB) encümen yapısının neden diğer birliklerden farklı olduğunu (vali/kaymakam başkanlığı ve sabit üye yapısı) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 88Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, bir mahalli idare birliğinin sona ermesi ve tasfiyesi süreciyle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasfiye sürecinin sonunda hazırlanan tasfiye sonuç raporunun Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasıyla birliğin tüzel kişiliği hukuken sona erer.

Cevap

Tasfiye sonuç raporunun Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması gerektiğine dair ifade yanlıştır; onay yetkisi Vali veya İçişleri Bakanlığına aittir.
5355 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 5. fıkrasına göre, tasfiye sonuç raporunun vali veya Bakanlık tarafından onaylanması ile birliğin tüzel kişiliği sona erer. Kuruluş aşamasında Cumhurbaşkanı izni gerekmesine rağmen, tasfiye sürecinin nihayete erdirilmesinde Cumhurbaşkanının bir onay yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Birliğin sona erme usullerini (fesih ve infisah) değerlendir.
Fesih için 2/3 çoğunluk ve Bakanlık onayı gerekirken, infisah hali (amacın imkansızlaşması veya süre dolması) Bakanlık kararıyla belirlenir.
Kanunun 21. maddesindeki usul farklılıklarını ayırt etmek için.
2
Tasfiye kurulunun yapısını ve sürecini incele.
Kurulun 3 kamu görevlisinden oluştuğu ve tasfiyenin normal şartlarda 1 yıl (en fazla +1 yıl uzatma ile 2 yıl) sürdüğü görülür.
Kurulun oluşumu ve zaman sınırlarını doğrulamak için.
3
Tüzel kişiliğin sona ermesini sağlayan son işlemi belirle.
Tasfiye sonuç raporunun kurulu atayan makam (Vali veya Bakanlık) tarafından onaylanmasıyla tüzel kişiliğin bittiği saptanır.
Onay makamı konusundaki hatayı (Cumhurbaşkanı yanılgısı) tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Sona Erme ve Tasfiye Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Birliklerin kuruluşundaki 'Cumhurbaşkanı izni' ile sona ermesindeki 'Bakanlık onayı' arasındaki makam farkına dikkat ediniz.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 89Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca; mahalli idarelerin, kendilerine verilen kamu hizmetlerinden bir kısmını birlikte yürütmek üzere oluşturdukları birliğin, tüzüğünün kesinleşmesinden sonra tüzel kişilik kazanabilmesi için gerekli olan kuruluş izni aşağıdakilerden hangisi tarafından verilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Mahalli idare birliklerinin kurulması ve tüzel kişilik kazanması için gerekli kuruluş izni Cumhurbaşkanı tarafından verilir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesine göre, mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurmaları, tüzüğün kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanı'nın iznine tabidir. Bu onay ile birlikte birlik tüzel kişilik kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili mahalli idarelerin (belediye, köy veya il özel idaresi) kendi karar organlarında birlik kurma kararı almalarını tespit et.
Birlik kurma iradesi ortaya konur.
Kuruluş sürecinin ilk aşaması yerel karar organlarının onayıdır.
2
Hazırlanan birlik tüzüğünün kesinleşme sürecini gözden geçir.
Hukuki çerçeve belirlenmiş olur.
Kuruluş izni başvurusu için tüzüğün kesinleşmiş olması yasal bir zorunluluktur.
3
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesindeki yetkili makamı belirle.
Yetkili makamın Cumhurbaşkanı olduğu saptanır.
Mevcut idari sistemde mahalli idare birliklerinin kuruluşu Cumhurbaşkanı onayına tabidir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Kuruluş Onay Makamı
Tahmini Süre:45s
Soru 90Soru →

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri uyarınca, mahalli idare birliklerinde 'Birlik Başkanı'nın seçimi, yetki alanı ve görev süresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; birliğin hem en üst yöneticisi hem de temsilcisidir ve ilk dönem görev süresi iki yıldır.

Cevap

Birlik başkanı, meclis üyeleri arasından gizli oyla seçilir; birliğin hem en üst yöneticisi hem de temsilcisidir ve ilk dönem görev süresi iki yıldır.
Doğru seçenek, 53555355 sayılı Kanun'un 11. maddesinde yer alan seçim usulünü (meclis üyeleri arasından gizli oylama), yetki kapsamını (en üst yönetici ve temsilci) ve süreyi (2 yıl + kalan süre) tam ve eksiksiz olarak ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik başkanının seçim yöntemini tespit etme.
Başkan, birlik meclisince kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir.
5355 sayılı Kanun'un 11. maddesi seçim usulünü meclis üyeliğine bağlamıştır.
2
Başkanın hukuki statüsünü ve yetkilerini analiz etme.
Birlik başkanı, birliğin en üst yöneticisi (yürütme) ve temsilcisidir.
Birlik yapısında yürütme erki ve temsil yetkisi tek bir organda birleşmiştir.
3
Görev süresi düzenlemesini kontrol etme.
İlk dönem görev süresi iki yıl, ikinci dönem ise genel mahalli idareler seçimine kadardır.
Yerel yönetim organlarının seçim takvimine uyum sağlanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Birlik Başkanının Seçimi ve Statüsü

Alternatif Yöntem

Birlik başkanının görev süresini 'Belediye Meclisi Başkanlık Divanı' ile benzerlik kurarak (2 yıl + kalan süre) hatırlamak süreci kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 91Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre, tasfiyesi tamamlanan bir mahalli idare birliğinin borçları ödendikten sonra geriye kalan mal varlığının üye mahalli idareler arasında paylaşımı konusunda birlik tüzüğünde herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda, birliğin artan mal varlığı üye birimler arasında hangi esasa göre dağıtılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye birimlerin birlik giderlerine katılma payları oranında

Cevap

Birlik tüzüğünde aksine bir hüküm yoksa, tasfiye sonucu artan mal varlığı üye birimlerin birlik giderlerine katılma payları oranında dağıtılır.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 'Birliklerin sona ermesi ve tasfiyesi' başlıklı 21. maddesine göre; birliğin tasfiyesi sonucunda artan mal varlığı, tüzükte belirtilen esaslara göre, tüzükte hüküm bulunmaması halinde ise üye birimlerin birlik giderlerine katılma payları oranında dağıtılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tasfiye sonrası artan mal varlığının paylaşımı için öncelikle birlik tüzüğüne bakılır.
Soruda tüzükte hüküm bulunmadığı belirtilmiştir.
Yasal hiyerarşide tüzük hükümleri önceliklidir.
2
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesindeki yedek hukuk kuralı uygulanır.
Paylaşımın üye birimlerin giderlere katılma payları oranında yapılacağı tespit edilir.
Kanun, tüzükte boşluk olan durumlar için açık bir ölçüt belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Birliklerin tasfiyesinde mal varlığı paylaşımı
Soru 92Soru →

Mahalli idare birliklerinde yürütme organının başı ve birliğin temsilcisi olan birlik başkanının hukukî statüsü, seçim yöntemi ve görev süreleri dikkate alındığında, aşağıdaki bilgilerden hangisi 53555355 sayılı Kanun hükümleriyle tam uyumludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; ilk dönem için seçilenin görev süresi iki yıl, ikinci dönem için seçilenin görev süresi ise ilk genel mahalli idareler seçimine kadardır.

Cevap

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; ilk dönem için seçilenin görev süresi iki yıl, ikinci dönem için seçilenin görev süresi ise ilk genel mahalli idareler seçimine kadardır.
Birlik başkanı, 53555355 sayılı Kanun'un 1111. maddesi uyarınca birlik meclisince gizli oyla seçilir. Belediye başkanlarında olduğu gibi doğrudan halk tarafından seçilmezler. Görev süreleri ise meclis başkanlık divanı seçimleri ile paralel olarak ilk dönem için iki yıl, ikinci dönem için mahalli idare genel seçimlerine kadar olan süreyi kapsar.

Adım Adım Çözüm

1
Karar organının tespiti
Birlik meclisi, birliğin en üst karar organıdır.
Yürütme organı olan başkanın seçimi, temsil gücü olan meclis tarafından gerçekleştirilir.
2
Seçim havuzunun belirlenmesi
Başkan adayları sadece birlik meclisi üyeleri arasından çıkabilir.
Dışarıdan atama veya doğrudan halk oylaması birliğin kuruluş mantığına aykırıdır.
3
Görev süresi analizi
Kademeli süre yapısı (22 yıl ve sonrasında seçimlere kadar olan süre).
Meclis başkanlık divanı ve birlik başkanlığı için mevzuatın öngördüğü standart süre yapısıdır.

Anahtar Kavram

Birlik başkanının meclis içinden dolaylı seçimle belirlenmesi ve kademeli görev süresi.

Daha Fazla Pratik

Birlik encümeninin oluşumundaki zorunlu üyelikler ve belediye encümeninden farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 93Soru →

Mahalli idare birliklerinin yönetim organlarından biri olan birlik encümeninin oluşumu, üye sayısı ve görev süresi dikkate alındığında, 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı encümenin de başkanıdır ve encümen üye sayısı tüzükte belirtilmek kaydıyla başkan dahil yedi kişiyi geçemez.

Cevap

Birlik başkanı encümenin de başkanıdır ve encümen üye sayısı tüzükte belirtilmek kaydıyla başkan dahil yedi kişiyi geçemez.
Birlik başkanı encümenin de başkanıdır ve üye sayısı tüzükte belirtilmek kaydıyla başkan dahil yedi kişiyi geçemez ifadesi 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 1212. maddesine tam uyumludur. Kanun, encümen yapısında hem istikrarı hem de verimli çalışmayı sağlamak adına üye sayısına kesin bir üst sınır getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
53555355 sayılı Kanun'un ilgili maddesini hatırla.
1212. madde: Birlik encümeninin oluşumunu düzenler.
Yasal dayanağı belirlemek doğru analizin temelidir.
2
Encümenin başkanlık yapısını ve üye kaynağını analiz et.
Birlik başkanı encümenin de başkanıdır; üyeler meclis üyeleri arasından seçilir.
Yürütme organının hiyerarşik yapısını anlamak gerekir.
3
Üye sayısı ve görev süresi kısıtlamalarını kontrol et.
Üye sayısı başkan dahil en fazla 77 olabilir ve görev süresi 11 yıldır.
Kanuni sınırların yanlış seçeneklerden ayırt edilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Birlik Encümeninin Teşkili

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin encümen üyelerini seçerken kullandığı 'gizli oy' usulü ile birlik başkanının seçim usulü arasındaki benzerlikleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 94Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, üyeleri arasında farklı illere bağlı mahalli idarelerin bulunduğu bir birliğin sona ermesi (münfesih hale gelmesi veya feshedilmesi) durumunda yürütülecek tasfiye sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasfiye heyeti İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir ve tasfiye süreci, bir yılı geçmemek üzere verilecek ek süre dahil toplamda en fazla iki yıl içinde tamamlanır.

Cevap

Tasfiye heyeti İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir ve tasfiye süreci, bir yılı geçmemek üzere verilecek ek süre dahil toplamda en fazla iki yıl içinde tamamlanır.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesine göre, tasfiye süreci bir yıl içinde tamamlanır ve bu süre zorunlu hallerde heyeti belirleyen makam tarafından bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir. Aynı madde, üyeleri birden fazla ili kapsayan birliklerde tasfiye heyetinin İçişleri Bakanlığı tarafından, diğerlerinde ise vali tarafından belirleneceğini hükme bağlamıştır. Dolayısıyla farklı illere bağlı idarelerin bulunduğu bir birlik için heyeti Bakanlık belirler ve süreç toplamda en fazla iki yılda biter.

Adım Adım Çözüm

1
Birliğin kapsamını belirle.
Birlik birden fazla ili kapsamaktadır.
5355 sayılı Kanun, birliklerin coğrafi kapsamına göre farklı yetki alanları tanımlamıştır.
2
Tasfiye heyetini belirleyecek makamı tespit et.
Yetkili makam İçişleri Bakanlığıdır.
Kanun'un 21. maddesi uyarınca, üyeleri birden fazla ili kapsayan birliklerde heyeti Bakanlık, tek il kapsamındakilerde ise vali belirler.
3
Yasal tasfiye süresini ve uzatım imkanını hesapla.
Normal süre 1 yıl + Uzatma süresi en fazla 1 yıl = Toplam 2 yıl.
Tasfiye süreci kural olarak bir yıldır; zorunlu hallerde heyeti belirleyen makam bu süreyi bir yıl daha uzatabilir.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde tasfiye heyetinin belirlenmesi ve yasal süre sınırları

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünde tasfiye sonrası mal paylaşımına ilişkin hüküm bulunmaması durumunda paylaşımın nasıl yapılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 95Soru →

Mahalli idareler sistemimizde, köylere yönelik altyapı ve kamu hizmetlerini yürütmek amacıyla kurulan Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB), diğer birlik türlerinden farklı bir hukuki statüye ve yönetim organlarına sahiptir. Buna göre, KHGB'lerin yönetim yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birliğin merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amiri olup birlik meclisi; o ilçenin il genel meclisi üyeleri ve üye köy muhtarlarından oluşur.

Cevap

Birlik başkanı, o yerin mülki idare amiri (vali veya kaymakam) olup birlik meclisi ise o ilçeden seçilen il genel meclisi üyeleri ve üye köylerin muhtarlarından oluşur.
5355 sayılı Kanun uyarınca KHGB'lerin başkanı, birliğin merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amiridir (İllerde vali, ilçelerde kaymakam). Birlik meclisi ise; birliğe üye köylerin muhtarları ile o ilçeden seçilen il genel meclisi üyelerinden oluşur. Bu yapı, merkezi idarenin yerel temsilcisi ile yerel yönetimin seçilmiş unsurlarını bir araya getiren özel bir modeldir.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun KHGB'lere özgü yönetim düzenlemelerini hatırlamak.
KHGB'lerin 'doğal başkanlık' usulüne tabi olduğu saptanır.
Diğer birliklerden farklı olarak KHGB'lerde başkan meclis tarafından seçilmez.
2
Birlik meclisinin bileşenlerini analiz etmek.
Meclisin hem siyasi (İl Genel Meclisi üyeleri) hem de yerel (Muhtarlar) temsilcilerden oluştuğu görülür.
Köylere yönelik hizmetlerin eşgüdümü için bu karma yapı öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde Doğal Başkanlık ve Karma Meclis Yapısı
Soru 96Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca ülke düzeyinde kurulan mahalli idare birliklerinin (Türkiye Belediyeler Birliği) kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik, tüzüğünün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasıyla tüzel kişilik kazanır.

Cevap

Birlik, tüzüğünün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasıyla tüzel kişilik kazanır.
Doğru olan ifade, birliğin tüzüğünün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasıyla tüzel kişilik kazanmasıdır. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 20. maddesi, bu tür birliklerin kurulması için ayrıca bir kuruluş işlemine (izin, karar vb.) gerek olmadığını, ancak tüzüğün Cumhurbaşkanı onayına tabi olduğunu açıkça belirtir.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Kanun'un 20. maddesini analiz et.
Ülke düzeyinde belediyeleri temsil etmek üzere tek bir birlik kurulabileceği ve bu birliğe tüm belediyelerin üye olmasının zorunlu olduğu görülür.
Mevzuatın özel hükümlerini genel birlik kurallarından ayırmak gerekir.
2
Birliğin tüzel kişilik kazanma usulünü belirle.
Kanun, bu birliğin tüzüğünün ve tüzük değişikliklerinin Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacağını hükme bağlamıştır.
Genel kural olan 'Cumhurbaşkanı izni ile kurulma' prosedürü, bu özel birlik türü için 'doğrudan kanunla zorunlu üyelik' şeklinde değişmiştir ancak tüzel kişilik tüzük onayıyla başlar.

Anahtar Kavram

Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBB) Kanuni Statüsü ve Tüzük Onay Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBB) gelir kaynakları ve üye belediyelerin bütçelerinden yapılan kesinti oranlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 97Soru →

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, ülke düzeyinde kurulan mahalli idare birlikleri (Türkiye Belediyeler Birliği) ile diğer mahalli idare birliklerinin (yerel birlikler) hukuki rejimleri karşılaştırıldığında; kuruluş, üyelik ve tüzük onayı süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülke düzeyinde kurulan birliğin (TBB) tüzüğü ve tüzük değişiklikleri, genel kuraldan farklı olarak Cumhurbaşkanı yerine ilgili Bakanlığın onayı ile kesinleşir.

Cevap

Ülke düzeyinde kurulan Türkiye Belediyeler Birliği'nin tüzüğü ve tüzük değişiklikleri, ilgili Bakanlığın (güncel yapıda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) onayı ile kesinleşirken; diğer mahalli idare birliklerinde bu yetki Cumhurbaşkanı'na aittir.
Doğru ifadeye göre ülke düzeyindeki birliğin tüzüğü Bakanlık onayına tabidir. 53555355 sayılı Kanun'un 4.4. maddesi uyarınca normal mahalli idare birliklerinin kurulması ve tüzüklerinin onaylanması Cumhurbaşkanı kararıyla olurken, 20.20. madde uyarınca Türkiye Belediyeler Birliği'nin tüzüğü Bakanlık (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) onayıyla yürürlüğe girer. Bu, TBB'ye tanınmış özel bir usuldür.

Adım Adım Çözüm

1
53555355 sayılı Kanun'un 4.4. ve 20.20. maddeleri arasındaki farkı analiz et.
Genel kural (m. 4), birlik tüzüğünün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasını öngörür.
Mahalli idare birliklerinin kuruluşu ve tüzük onayı merkezi idarenin yüksek vesayet makamına bağlanmıştır.
2
Türkiye Belediyeler Birliği'ne (TBB) özgü istisnayı belirle.
Kanun'un 20.20. maddesi, TBB tüzüğünün 'Bakanlık' (İçişleri/İlgili Bakanlık) onayına tabi olduğunu belirtir.
Ülke düzeyindeki birlik, kanunla kurulan özel bir statüde olduğu için onay mekanizması farklılaştırılmıştır.
3
Üyelik statüsünü kontrol et.
TBB üyeliği 'doğal üyelik'tir, yani zorunludur ve meclis kararı gerektirmez.
Tüm belediyelerin ulusal düzeyde tek elden temsil edilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Kuruluş ve Tüzük Onay Yetkisi İstisnası

Daha Fazla Pratik

Türkiye Belediyeler Birliği'nin gelir kalemlerini ve belediye paylarından yapılacak kesinti oranlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 50s
Soru 98Soru →

Mahalli idarelerin kendi aralarında kurmayı planladıkları bir birliğin, tüzüğünün kesinleşmesinden sonra kuruluşunun tamamlanması ve kamu tüzel kişiliği sıfatını elde edebilmesi için gerekli olan nihai makam izni aşağıdakilerin hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Mahalli idare birliklerinin kuruluş onayı ve tüzel kişilik kazanması Cumhurbaşkanı'nın izni ile gerçekleşir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesine göre, birlik tüzüğünün kesinleşmesinden sonra birliğin kuruluşu ve tüzel kişilik kazanması için Cumhurbaşkanı'nın izni şarttır. Bu aşama tamamlanmadan birlik hukuki bir varlık kazanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik tüzüğünün hazırlanması ve kabulü sürecini incelemek.
Mahalli idareler, birlikte yürütecekleri hizmetler için bir tüzük hazırlar ve bu tüzük her bir idarenin kendi meclisinde kabul edilir.
Kuruluşun ilk yasal aşaması tüzüğün kesinleşmesidir.
2
Tüzüğün kesinleşmesinden sonraki nihai idari aşamayı belirlemek.
Hazırlanan tüzüğün kesinleşmesi tek başına tüzel kişilik kazandırmaz; üst bir makamın izni şarttır.
Yeni bir kamu tüzel kişiliği oluşturulması devletin birliği ve idarenin bütünlüğü ilkesi gereği merkezi onaya tabidir.
3
5355 sayılı Kanun çerçevesinde yetkili makamı tespit etmek.
İlgili kanunun 4. maddesi uyarınca kuruluş izninin Cumhurbaşkanı tarafından verildiği doğrulanır.
Güncel mevzuatta yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı, mahalli idare birliklerinin kuruluşunda nihai karar vericidir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Kuruluş Onay Makamı

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünün içeriği ve üye mahalli idarelerin birlikten ayrılma usullerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 99Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca birlik meclisinin oluşumu, görevleri ve karar alma usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi ve kesin hesabı üzerinde gerekli incelemeleri yaparak meclise görüş bildirmek ve birlik hizmetleri için gerekli kamulaştırma işlemlerini yürütmek birlik meclisinin görevleri arasındadır.

Cevap

Birlik bütçesi ve kesin hesabı üzerinde inceleme yaparak görüş bildirmek ile kamulaştırma işlemlerini yürütmek görevleri birlik meclisine değil, birlik encümenine aittir.
Doğru yanıt olan seçenek, birlik encümenine ait olan görevleri birlik meclisinin göreviymiş gibi sunduğu için yanlıştır. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 12. maddesine göre bütçe ve kesin hesabı incelemek ve kamulaştırma işlerini yürütmek encümenin yetkisindedir. Birlik meclisi ise bütçeyi onaylayan ve taşınmaz mal yönetimine ilişkin temel kararları alan üst karar organıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik meclisinin oluşum şartlarını incele
Meclis hem seçilmiş üyelerden (asıl/yedek) hem de mahalli idare başkanlarından (doğal üye) oluşur. Dışarıdan seçilme imkanı mevcuttur.
5355 sayılı Kanun Madde 8 hükümleri meclis yapısını belirler.
2
Temsil oranlarını kontrol et
Tek bir üyenin temsilci sayısı toplam üye sayısının 1/31/3’ünü aşamaz.
Bu kural birlik içindeki güç dengesini korumak için getirilmiştir.
3
Nitelikli karar yeter sayılarını analiz et
Tüzük değişikliği ve üyelik işlemleri üye tam sayısının salt çoğunluğunu gerektirir.
5355 sayılı Kanun Madde 10'da bu kararlar için özel çoğunluk aranmıştır.
4
Meclis ve Encümen görev ayrımını yap
Kamulaştırma işlerini yürütmek ve bütçe ön incelemesi yapmak Encümen görevidir (Madde 12). Meclis ise bütçeyi karara bağlar ve taşınmaz alım/satımına karar verir (Madde 9).
Organlar arası görev gaspını önlemek için yetki paylaşımı kesin sınırlarla ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Meclis ve Encümen Yetki Paylaşımı
Soru 100Soru →

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca tüzel kişilik kazanmış bir mahalli idare birliğinin; tüzüğünde yer alan 'birliğin merkezi', 'birliğin çalışma konusu' veya 'birliğin organları' gibi temel hükümlerinde değişiklik yapılmak istenmesi durumunda izlenmesi gereken hukuki prosedürle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüzükte yapılacak her türlü değişiklik, birliğin kuruluşundaki usule tabi olup birlik meclisinin kararı ve Cumhurbaşkanının izni ile kesinleşir.

Cevap

Birlik tüzüğünde yapılacak değişikliklerin kuruluş usulüne tabi olarak Cumhurbaşkanının izniyle kesinleşmesi gerekmektedir.
Doğru seçenek, 5355 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki 'Tüzük değişikliği, birliğin kuruluşundaki usule göre yapılır' hükmü ile 6. maddesindeki 'Cumhurbaşkanının izni ile kurulur' hükmünün birleşimi sonucunda; tüzük değişikliğinin Cumhurbaşkanı izniyle kesinleşeceğini ifade eden açıklamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın tespit edilmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun incelenmesi.
Birliklerin işleyişi ve tüzük işlemleri bu kanunla düzenlenmiştir.
2
Tüzük değişikliği usulünün belirlenmesi
Kanun'un 7. maddesine göre tüzük değişikliğinin, birliğin kuruluş usulüne göre yapılacağının tespiti.
Tüzük değişikliği için kanun koyucu kuruluş prosedürüne atıf yapmıştır.
3
Kuruluş usulündeki makamın teyit edilmesi
Kanun'un 6. maddesi uyarınca birliklerin Cumhurbaşkanı izniyle kurulduğunun belirlenmesi.
Güncel mevzuatta kuruluş ve tüzük değişikliği onay makamı Cumhurbaşkanıdır.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde tüzük değişikliği, kuruluş usulündeki hiyerarşiyi (Meclis Kararı + Cumhurbaşkanı İzni) takip eder.

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin üye yapısı ve toplantı usulleri ile ilgili 5355 sayılı Kanun'un diğer maddelerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 5 / 9Sonraki
Mahalli İdare Birlikleri Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi — Sayfa 5 | Examkin