Mahalli İdare Birlikleri

174 soru

Soru 101Soru

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde, birlik bütçesinin hazırlanması, kesinleşmesi ve üye idarelerin mali yükümlülükleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi, birlik meclisinde kabul edildikten sonra birliğin merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amiri tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

Cevap

Birlik bütçesinin mülki idare amiri tarafından onaylanarak yürürlüğe girdiğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bütçe birlik meclisinin kabulüyle kesinleşir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 16. maddesine göre birlik bütçesi, birlik meclisi tarafından kabul edilir ve mali yıl başından önce kesinleşir. Bu süreçte mülki idare amirinin (vali veya kaymakam) bütçeyi onaylama yetkisi bulunmamaktadır; bütçe meclis kararıyla hukuki sonuçlarını doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
5355 Sayılı Kanun'un 16. maddesinin incelenmesi
Birlik bütçesinin kabul ve kesinleşme usulü belirlenir.
Bütçe süreçlerinde yetkili organın ve kesinleşme anının tespiti için temel yasal dayanak budur.
2
Vesayet denetiminin sınırlarının analizi
Birlik bütçesinin kesinleşmesi için dış bir makamın (Vali/Kaymakam) onayına ihtiyaç duyulmadığı görülür.
Mahalli idare birlikleri, bütçe konusunda belediyelere benzer şekilde meclis kararıyla bütçeyi kesinleştirme yetkisine sahiptir.
3
Katılım payı ödeme mekanizmasının kontrolü
Katılım paylarının tüzükle belirlendiği ve ödenmeme durumunda banka üzerinden kesinti yapılabileceği doğrulanır.
Seçeneklerdeki diğer mali hükümlerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Birlik Bütçesinin Kesinleşmesi ve Katılım Paylarının Tahsili

Daha Fazla Pratik

Birlik bütçesinin kesinleşme usulünü, belediye ve il özel idaresi bütçe kesinleşme süreçleriyle karşılaştırarak idari vesayet yetkilerinin farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 102Soru

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde 'ülke düzeyinde kurulan mahalli idare birlikleri' (Türkiye Belediyeler Birliği - TBBTBB) için öngörülen özel hukuki rejimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birliğin yürütme organı olan encümen; Birlik Başkanı ve Birlik Meclisi üyeleri arasından seçilen, 53555355 sayılı Kanun'un birlik encümenine ilişkin genel sınırlamasına tabi olarak en fazla yedi üyeden oluşur.

Cevap

Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBBTBB) encümeni, genel mahalli idare birlikleri için öngörülen 77 üye sınırına tabi değildir; birliğin kendi tüzüğü uyarınca Birlik Başkanı ve 1414 üyeden oluşur.
Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBBTBB) encümen yapısı, 53555355 sayılı Kanun'un genel mahalli idare birlikleri için öngördüğü encümen üye sayısı sınırlamasına (77 üye) tabi değildir. Birliğin tüzüğüne göre TBBTBB Encümeni, Birlik Başkanı ile Birlik Meclisinin kendi üyeleri arasından seçeceği 1414 üyeden oluşmaktadır. Dolayısıyla genel sınırlamaya tabi olduğunu belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
53555355 sayılı Kanun'un 2020. maddesini analiz et.
Bu madde, ülke düzeyinde kurulan birliklerin (TBBTBB) organlarının ve çalışma usullerinin tüzükle belirleneceğini hükme bağlar.
TBB'nin özel tüzüğünün genel kanun hükümlerinden hangi noktalarda ayrıştığını anlamak için gereklidir.
2
Genel birlik encümeni ile TBBTBB encümen yapısını karşılaştır.
53555355 sayılı Kanun Madde 1212 uyarınca normal birliklerde encümen sayısı 77 ile sınırlıyken, TBBTBB Tüzüğü Madde 1414 uyarınca bu sayı 1414 üyedir.
Sorudaki yanlış ifadeyi tespit etmek için teknik bir kıyaslama yapılması gerekir.

Anahtar Kavram

TBB'nin Özel Hukuki Statüsü ve Organ Yapısı

Daha Fazla Pratik

TBB Encümeninin görevlerini belediye encümeninin görevleriyle kıyaslayarak aradaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 103Soru

Üyeleri arasında farklı illere bağlı mahalli idarelerin bulunduğu bir birliğin, tüzüğünde öngörülen amacın gerçekleşmesi üzerine sona ermesiyle başlayan tasfiye sürecinde; tasfiye kurulunun yasal 11 yıllık çalışma süresini aşması durumunda bu süreyi uzatmaya yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanlığı

Cevap

Farklı illerdeki mahalli idareleri kapsayan birliklerin tasfiye sürecinde süre uzatım yetkisi İçişleri Bakanlığı'na aittir.
Doğru seçenek olan makam, 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca birden fazla ili kapsayan birliklerde tasfiye kurulunu görevlendirme yetkisine sahip olan İçişleri Bakanlığı'dır. Kanunun 2121. maddesi uyarınca tasfiye kurulu çalışmaları en geç 11 yıl içinde tamamlanmalı, zorunlu hallerde ise süre kurulun atanmasına karar veren makam tarafından uzatılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birliğin kapsamını belirleme
Birliğin farklı illerdeki idareleri kapsaması nedeniyle tasfiye kurulunun İçişleri Bakanlığı tarafından oluşturulacağı tespit edilir.
53555355 sayılı Kanun, birden fazla ili kapsayan birliklerde görevlendirme yetkisini İçişleri Bakanı'na vermiştir.
2
Süre uzatım kuralını uygulama
Tasfiye süresini uzatma yetkisinin 'kurulu atamaya yetkili makamda' olduğu belirlenir.
Kanun gereği tasfiye kurulu çalışmaları en geç 11 yıl içinde tamamlanır ve uzatma yetkisi atamayı yapan makama aittir.
3
Yetkili makamı eşleştirme
Süreyi uzatmaya yetkili makamın İçişleri Bakanlığı olduğu sonucuna varılır.
Atama İçişleri Bakanlığı tarafından yapıldığına göre süre uzatımı da aynı makamca gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde tasfiye kurulunun atanması ve çalışma süresinin uzatılmasında yetki paylaşımı.
Tahmini Süre:1m 20s
Soru 104Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümlerine göre; mahalli idarelerin kendi aralarında kuracakları bir birliğin kuruluşu ve bu birliklere yeni üyelerin kabulü süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik, hazırlanan tüzüğün ilgili mahalli idare meclislerince kabul edilerek kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanı’nın izni ile kurulur ve tüzel kişilik kazanır.

Cevap

Mahalli idare birlikleri, tüzüğün kesinleşmesinin ardından Cumhurbaşkanı’nın izni ile kurulur ve tüzel kişilik kazanır.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'na göre birliğin kurulabilmesi için öncelikle bir tüzüğün hazırlanması ve bu tüzüğün birliğe katılacak mahalli idarelerin meclislerinde kabul edilmesi gerekir. Bu aşamadan sonra birliğin tüzel kişilik kazanabilmesi ve hukuken kurulmuş sayılması için Cumhurbaşkanı'nın izni şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesinin belirlenmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesi incelenir.
Kuruluş usulü ve tüzel kişilik kazanma şartları bu maddede düzenlenmiştir.
2
Kuruluş makamının teyit edilmesi
Birliklerin kuruluşunun Cumhurbaşkanı iznine tabi olduğu görülür.
2018 yılında yapılan mevzuat değişiklikleri ile Bakanlar Kurulu yetkisi Cumhurbaşkanı'na geçmiştir.
3
Üyelik şartlarının kontrol edilmesi
Üyelik için hem katılan birimin meclis kararı hem de birlik meclisinin onayı gerektiği saptanır.
Birliğe girişin karşılıklı irade beyanına dayandığını doğrulamak içindir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinin Kurulma ve Tüzel Kişilik Kazanma Usulü
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 105Soru

Mahalli idare birliklerinde yürütme organının başı ve birliğin temsilcisi olan 'Birlik Başkanı'nın seçilme usulü, görev süresinin kademelendirilmesi ve hukuki statüsü ile ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; ilk seçilenin görev süresi iki yıl, ikinci dönem için seçilenin görev süresi ise mahalli idare genel seçimlerine kadar devam eder.

Cevap

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; ilk seçilenin görev süresi iki yıl, ikinci dönem için seçilenin görev süresi ise mahalli idare genel seçimlerine kadar devam eder.
Doğru ifade, 5355 sayılı Kanun'un 11. maddesinde açıkça belirtilen seçim usulünü ve görev süresini yansıtmaktadır. Birlik başkanı, birlik meclisinin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçtiği bir makamdır. Görev süresi ise belediye meclislerinde olduğu gibi ilk dönem için iki yıl, ikinci dönem için ise mahalli idareler genel seçimine kadar olan süreyi kapsayacak şekilde düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçim organının belirlenmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 11. maddesine göre seçim Birlik Meclisi tarafından yapılır.
Birliğin iradesini temsil eden en üst organ meclistir.
2
Seçim usulü ve aday havuzunun tespiti
Başkan, meclis üyeleri arasından gizli oyla seçilir.
Demokratik temsil ve gizli oy ilkesi gereğidir.
3
Görev süresinin hesaplanması
İlk dönem için 2 yıl, ikinci dönem için genel seçimlere kadar olan süre belirlenir.
Belediye meclisi başkanlık divanı seçim usulüne yapılan atıf gereği kademeli görev süresi uygulanır.

Anahtar Kavram

Birlik Başkanlık Divanı ve Görev Süresi Kademelendirmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 106Soru

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca kurulan mahalli idare birliklerinde genel kural, birlik başkanının birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilmesidir. Ancak Köylere Hizmet Götürme Birlikleri (KHGB), yönetim yapısı ve organlarının oluşumu bakımından bu genel kuraldan ayrılmaktadır.

Buna göre, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri’nin (KHGB) başkanlık makamı ve meclis yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birliğin merkezinin bulunduğu yere göre vali veya kaymakamdır; birlik meclisi ise o çevredeki il genel meclisi üyeleri ile üye köylerin muhtarlarından oluşur.

Cevap

Birlik başkanı, birliğin merkezinin bulunduğu yere göre vali veya kaymakamdır; birlik meclisi ise o çevredeki il genel meclisi üyeleri ile üye köylerin muhtarlarından oluşur.
Doğru ifadeye göre KHGB'lerin başkanı, birliğin merkezinin il veya ilçe olmasına göre vali veya kaymakamdır. Birlik meclisi ise o seçim çevresindeki (ilçe veya il) il genel meclisi üyeleri ile birliğe üye olan köylerin muhtarlarından oluşur. Bu yapı, mülki idare ile yerel birimlerin eşgüdümünü sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
KHGB'nin diğer birliklerden farkını belirlemek.
KHGB'lerde başkanlık seçimine gidilmez, mülki idare amiri doğal başkandır.
5355 sayılı Kanun madde 18 gereği özel bir düzenleme yapılmıştır.
2
Meclis yapısını analiz etmek.
Meclis; il genel meclisi üyeleri ve köy muhtarlarından teşekkül eder.
Yerinden yönetim ile merkezden yönetimin koordinasyonu hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

KHGB'lerde Doğal Başkanlık ve Karma Meclis Yapısı

Daha Fazla Pratik

KHGB Encümeni'nin oluşumunda muhtarlar ve il genel meclisi üyeleri arasındaki sayısal dağılımı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 107Soru

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 20.20. maddesi uyarınca ülke düzeyinde kurulan Türkiye Belediyeler Birliği (TBBTBB) ile aynı kanunun 4.4. maddesi kapsamında kurulan diğer (iradi) mahalli idare birliklerinin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İradi birliklerde üye belediyeler meclis kararıyla birlikten ayrılabilirken, TBB üyesi belediyeler İçişleri Bakanlığı’nın teklifi ve Cumhurbaşkanı kararı ile üyelikten çekilme hakkını kullanabilirler.

Cevap

Türkiye Belediyeler Birliği üyesi belediyelerin İçişleri Bakanlığı teklifi veya Cumhurbaşkanı kararı ile üyelikten çekilme hakkının bulunduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır; çünkü Türkiye Belediyeler Birliği (TBBTBB), 53555355 sayılı Kanun ile tüm belediyelerin 'doğal üyesi' olduğu mecburi bir birlik olarak tasarlanmıştır. İradi mahalli idare birliklerinden farklı olarak, belediyelerin kendi meclis kararlarıyla veya merkezi yönetimin onayıyla bu birlikten ayrılma hakkı kanunen tanımlanmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TBB'nin kuruluş ve üyelik esaslarının incelenmesi
53555355 sayılı Kanun'un 20.20. maddesine göre TBB'nin kanunla kurulduğu ve tüm belediyelerin 'doğal üye' olduğu saptanır.
TBB'nin diğer birliklerden farkını anlamak için yasal dayanağı kontrol etmek gerekir.
2
Üyelikten ayrılma mekanizmasının değerlendirilmesi
İradi birliklerde üyelik rızaya dayalıyken, TBB'de üyeliğin kanun gereği (mecburi) olduğu görülür.
Mecburi üyelik statüsündeki kurumlarda, alt birimlerin iradi olarak üyelikten çekilme hakkı bulunmaz.
3
Organ ve tüzük yapısındaki farkların analizi
TBB encümeninin 1515 kişiden oluştuğu ve tüzük onay sürecinin daha doğrudan olduğu doğrulanır.
Genel birlik hükümleri ile TBB'ye özel hükümler arasındaki sayısal ve usulsel farklar tespit edilmelidir.

Anahtar Kavram

Türkiye Belediyeler Birliği'nin (TBB) mecburi üyelik esasına dayalı kamu tüzel kişiliği.

Daha Fazla Pratik

TBB'nin bütçe kaynaklarının belediye paylarından nasıl kesildiği ve temsil adaleti konusundaki meclis yapısı incelenebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 108Soru

Mahalli idare birliklerinin yürütme organı niteliğindeki "birlik encümeni"nin görev ve yetkileriyle ilgili olarak, 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesini ve kesin hesabını inceleyerek karara bağlanmak üzere meclise görüş bildirmek

Cevap

Birlik bütçesini ve kesin hesabını inceleyerek meclise görüş bildirmek, birlik encümeninin temel görevlerinden biridir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca encümen; bütçe, kesin hesap, yatırım planı ve çalışma programını inceleyip meclise görüş bildirmekle yükümlüdür. Bu, encümenin 'danışma' ve 'hazırlık' rolünün bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik encümeninin hukuki niteliğini belirle.
Birlik encümeni, mahalli idare birliğinin yürütme ve danışma organıdır.
5355 sayılı Kanun, organların işleyişini bu ayrım üzerine kurmuştur.
2
Encümenin bütçe süreci üzerindeki yetkisini analiz et.
Encümen bütçeyi onaylamaz, sadece inceleyerek meclise sunulacak görüşü hazırlar.
Bütçeyi kabul etme ve kesinleştirme yetkisi her zaman karar organı olan meclise aittir.

Anahtar Kavram

Birlik encümeni, karar organı olan meclisin alacağı mali kararlara hazırlık teşkil eden inceleme ve görüş bildirme görevine sahiptir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 109Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’na göre, birliğin sona ermesiyle başlayan tasfiye sürecinin normal şartlarda bir yıl içinde tamamlanması esastır. Kanun, bu sürenin zorunlu hallerde yetkili makamlarca bir yılı geçmemek üzere uzatılabileceğini öngörmüştür.

Buna göre, bir mahalli idare birliğinde tasfiye süreci, yapılabilecek azami uzatma da dikkate alındığında toplamda en çok ne kadar süre devam edebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2 yıl

Cevap

Tasfiye süreci, bir yıllık normal süre ve bir yıllık azami uzatma süresinin toplamı olan 2 yıldır.
Doğru seçenek olan iki yıl, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesindeki düzenlemeye dayanmaktadır. Kanun metnine göre tasfiye bir yıl içinde tamamlanır, ancak zorunlu hallerde bu süre bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir. Bu durumda başlangıçtaki bir yıllık süreye, yapılabilecek en fazla bir yıllık ek süre eklendiğinde toplam süre azami iki yıl olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tasfiye sürecinin kanunda belirtilen normal tamamlanma süresini belirlemek.
Tasfiye süreci normal şartlarda bir yıl içinde tamamlanır.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesi tasfiyenin bir yıl içinde bitirilmesini temel kural olarak belirlemiştir.
2
Zorunlu hallerde yapılabilecek olan azami uzatma süresini belirlemek.
Süre, yetkili makamlarca en fazla bir yıl daha uzatılabilir.
Kanun, valilik veya İçişleri Bakanlığının zorunlu hallerde tasfiye süresini bir yılı geçmemek üzere uzatabileceğini belirtir.
3
Normal süre ile azami uzatma süresini toplayarak toplam süreyi hesaplamak.
1 yıl (normal)+1 yıl (uzatma)=2 yıl1 \text{ yıl (normal)} + 1 \text{ yıl (uzatma)} = 2 \text{ yıl}
Birliğin tüzel kişiliğinin hukuki olarak tasfiyesinin tamamlanabileceği en uzun süreyi bulmak için her iki kanuni süre toplanmalıdır.

Anahtar Kavram

Birliklerin tasfiye sürecindeki kanuni süreler ve uzatma imkânları

Daha Fazla Pratik

Birlik tasfiyesinde süreyi uzatma yetkisinin birliğin birden fazla ili kapsayıp kapsamamasına göre değiştiğini (Valilik vs. İçişleri Bakanlığı) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 110Soru

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birliklerin gelirleri ve bütçe esaslarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik bütçesi, birliğe üye olan en yüksek nüfuslu mahalli idarenin meclisi tarafından onaylandıktan sonra kesinleşir.

Cevap

Birlik bütçesi, birliğe üye olan en yüksek nüfuslu mahalli idarenin meclisi tarafından onaylandıktan sonra kesinleşir ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 53555355 sayılı Kanun'un 1818. maddesi uyarınca birlik bütçesi, birlik meclisince kabul edildikten sonra birlik başkanının onayı ile kesinleşir. Köylere Hizmet Götürme Birlikleri dışındaki birliklerde mülki idare amiri onayı gerekmediği gibi, hiçbir birlik türünde üye olan başka bir mahalli idarenin (belediye veya il özel idaresi) meclisinden veya başkanından onay alınması söz konusu değildir.

Adım Adım Çözüm

1
53555355 sayılı Kanun'un 1616. ve 1818. maddelerini inceleyin.
Bütçenin birlik meclisi tarafından kabul edildiği ve 53935393 sayılı Belediye Kanunu'ndaki bütçe kesinleşme usullerinin kıyasen uygulandığı görülür.
Birlik bütçesinin hangi organ tarafından ve hangi usulle kesinleştiğini tespit etmek için.
2
Birlik tüzel kişiliğinin bağımsızlığını değerlendirin.
Birlik, üye idarelerden (belediye, il özel idaresi vb.) bağımsız bir kamu tüzel kişisidir.
Üye idarelerin birliğin bütçesi üzerinde bir hiyerarşik onay yetkisi olup olmadığını anlamak için.
3
Katılım payı ödeme mekanizmasını kontrol edin.
Katılım paylarının ödenmemesi durumunda başvurulacak makam üye belediye değil, merkezi yönetim vergi paylarını dağıtan kurumdur.
Mali özerklik ve gelir tahsil usulünü doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Birlik Bütçesinin Özerkliği ve Kesinleşmesi
Soru 111Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde, mahalli idare birliklerinin yürütme organının başı olan "Birlik Başkanı"nın seçimi, görev süresi ve yetki paylaşımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi kanun hükümlerine tam olarak uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir; ilk iki oylamada üye tam sayısının 2/32/3 çoğunluğu, üçüncü oylamada ise üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır.

Cevap

Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından üyeleri arasından gizli oyla seçilir ve seçimde ilk iki turda üye tam sayısının üçte iki, üçüncü turda ise salt çoğunluğu aranır.
Doğru olan ifade, birlik başkanının birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçildiğini ve bu seçimde ilk turlarda üçte iki, üçüncü turda ise salt çoğunluk arandığını belirtmektedir. Bu usul, 5355 sayılı Kanun'un 11. maddesinde açıkça düzenlenmiş olan resmi prosedürdür.

Adım Adım Çözüm

1
Seçim organının ve adaylık şartının belirlenmesi
Birlik başkanı, birlik meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.
5355 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca başkanlık makamı meclis içinden doğmalıdır.
2
Oylama turları ve gerekli çoğunlukların analizi
İlk iki oylamada üye tam sayısının 2/32/3 çoğunluğu, üçüncü oylamada ise üye tam sayısının salt çoğunluğu şartı uygulanır.
Nitelikli çoğunluk aranarak başkanın meclis nezdinde geniş bir meşruiyetle seçilmesi hedeflenir.
3
Görev süresinin tespiti
İlk dönem için seçilenler 2 yıl, ikinci dönem için seçilenler ise genel seçimlere kadar görev yapar.
Görev süresinin kademelendirilmesi belediye meclisi başkanlık divanı seçimleriyle paralellik gösterir.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde başkanlık seçimi usulü ve görev süresi kademelendirmesi.

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin seçim usulü ile belediye meclisi başkanlık divanı seçimi arasındaki benzerlikleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 112Soru

53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, üye mahalli idarelerin tüzükte öngörülen katılım paylarını süresi içinde ödememeleri durumunda, söz konusu alacakların tahsiline ilişkin yetkili merci ve izlenecek usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik başkanının başvurusu üzerine; üye idarelerin genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylarından Valilik veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aracılığıyla kesinti yapılması

Cevap

Birlik başkanının başvurusu üzerine, üye idarenin genel bütçe vergi gelirleri paylarından Valilik veya Bakanlık aracılığıyla kesinti yapılarak tahsilat gerçekleştirilir.
Doğru cevapta belirtilen yöntem, 53555355 sayılı Kanun'un 1515. maddesinde açıkça düzenlenmiş olan idari tahsil usulüdür. Birlik başkanı başvuruda bulunur ve kesinti, üye idarenin merkezden aldığı paylar üzerinden Valilik veya ilgili Bakanlık kanalıyla gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın tespit edilmesi
53555355 sayılı Kanun Madde 1515 uyarınca katılım paylarının tahsil usulü incelenir.
Birlik gelirleri ve üye yükümlülükleri özel bir kanunla düzenlenmiştir.
2
Tahsilat mekanizmasının belirlenmesi
Ödenmeyen payların, idarenin genel bütçe vergi gelirleri paylarından kesileceği saptanır.
Yerel yönetimlerin mali özerkliğine rağmen, ortak hizmet giderleri için merkezi paylardan kesinti yapılması yasal bir zorunluluktur.
3
Yetkili mercilerin eşleştirilmesi
Kesintinin Valilik veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aracılığıyla yapılacağı onaylanır.
İdari vesayet ve koordinasyon makamlarının tahsilattaki rolü kanunda açıkça belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birlikleri Katılım Payı Tahsil Usulü
Soru 113Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde kurulmuş ve tüzel kişilik kazanmış bir mahalli idare birliğinin mevcut tüzüğünde yapılacak olan değişikliklerle ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik tüzüğünde yapılacak her türlü değişiklik, kanunda öngörülen kuruluş usulüne tabi olup bu sürecin nihai aşamasında Cumhurbaşkanı'nın izninin alınması zorunludur.

Cevap

Birlik tüzüğünde yapılacak her türlü değişiklik, kuruluş usulüne uygun olarak Cumhurbaşkanı'nın iznine tabidir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesine göre, birlik tüzüğünde yapılacak değişikliklerin birliğin kuruluşundaki usule göre yapılması emredilmiştir. Kanun'un 4. maddesinde ise mahalli idare birliklerinin kurulmasının Cumhurbaşkanı'nın iznine bağlı olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, tüzükte yapılacak her türlü içerik değişikliği (isim, merkez, organlar, tasfiye vb.) kuruluş usulünü takip ederek Cumhurbaşkanı'nın izni ile kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın tespit edilmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesi incelenir.
Tüzük değişikliklerinin hangi usule tabi olduğu bu maddede açıkça düzenlenmiştir.
2
Usul paralelliği ilkesinin uygulanması
7. maddeye göre tüzük değişiklikleri, birliğin kuruluşundaki usule göre yapılır.
İdari işlemlerdeki 'usulde paralellik' ilkesi gereği, bir işlemi tesis eden makam ve usul, onu değiştiren makam ve usulle aynı olmalıdır.
3
Kuruluş usulünün belirlenmesi
Kanun'un 4. maddesine göre birliklerin kurulması Cumhurbaşkanı'nın iznine bağlıdır.
Kuruluş Cumhurbaşkanı izniyle olduğuna göre, tüzük değişikliği de aynı makamın izniyle tamamlanır.

Anahtar Kavram

Usulde Paralellik İlkesi ve Birlik Tüzüğü Tadili

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'idari işlemde paralellik' ilkesini hatırlamak, kuruluş yetkisine sahip makamın (Cumhurbaşkanı) değişiklik yetkisine de sahip olduğu sonucuna hızlıca ulaşmanızı sağlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 114Soru

Bir belediye, üyesi olduğu bir mahalli idare birliğinin meclisinde temsil edilecektir. 53555355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri uyarınca, birlik meclisinin oluşumu ve üye temsiline ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye mahalli idarelerin başkanları, birlik meclisinin doğal üyesidir.

Cevap

Üye mahalli idarelerin başkanlarının birlik meclisinin doğal üyesi olduğu ifadesi doğrudur.
5355 sayılı Kanun uyarınca, mahalli idare birliklerinin karar organı olan birlik meclisi; üye belediyelerin belediye başkanları, üye il özel idarelerinin valileri (veya temsilcileri) ile bu birimlerin meclislerinden seçilen temsilcilerden oluşur. Dolayısıyla birim başkanları, herhangi bir seçime gerek kalmaksızın 'doğal üye' sıfatıyla mecliste yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 8. maddesini analiz et.
Birlik meclisinin oluşumuna ilişkin yasal çerçeve belirlendi.
Karar organının nasıl oluştuğunu anlamak için yasal dayanağa ihtiyaç vardır.
2
Üye mahalli idare başkanlarının hukuki statüsünü değerlendir.
Başkanların (Belediye Başkanı veya Vali/Kaymakam) meclise seçimle değil, unvanları gereği katıldıkları saptandı.
Doğal üyelik kavramı, bir göreve seçim yapılmaksızın otomatik olarak katılmayı ifade eder.
3
Seçilmiş üyelerin kaynağını kontrol et.
Seçilmiş üyelerin mutlaka üye birimin kendi meclis üyeleri arasından gelmesi gerektiği teyit edildi.
Birlik meclisinin demokratik temsil niteliği bu şekilde korunur.

Anahtar Kavram

Birlik Meclisinin Karma Yapısı (Doğal ve Seçilmiş Üyeler)

Daha Fazla Pratik

Birlik meclisinin, birlik tüzüğünü değiştirmek veya borçlanmaya karar vermek gibi hangi yetkileri için üye tam sayısının salt çoğunluğunu aradığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 115Soru

Üyeleri arasında farklı illere bağlı belediyelerin bulunduğu bir mahalli idare birliği, tüzüğünde öngörülen sürenin dolması nedeniyle münfesih hale gelmiştir. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, bu birliğin tasfiye süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasfiye heyetinin birlik meclisi tarafından süresi içinde oluşturulamaması durumunda, heyet İçişleri Bakanlığı tarafından oluşturulur.

Cevap

Tasfiye heyetinin birlik meclisi tarafından süresi içinde oluşturulamaması durumunda, heyetin İçişleri Bakanlığı tarafından oluşturulacağı ifadesi doğrudur.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca; tasfiye heyeti kural olarak birlik meclisince oluşturulur. Ancak meclisin bu heyeti oluşturamaması durumunda, birlik üyeleri aynı il içindeyse vali, birden fazla ili kapsıyorsa İçişleri Bakanlığı heyeti oluşturmakla görevlidir. Soru senaryosunda belediyelerin farklı illere bağlı olduğu belirtildiğinden, yedek yetki İçişleri Bakanlığına aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Sona erme nedenini belirleyin.
Tüzükte öngörülen sürenin dolması bir infisah (kendiliğinden sona erme) halidir.
5355 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca sürenin dolması durumunda herhangi bir organ kararı gerekmeden tasfiye süreci başlar.
2
Birliğin kapsamını analiz edin.
Üyeler farklı illere bağlıdır (çok illi birlik).
Birliğin coğrafi kapsamı, tasfiye sürecindeki vesayet makamını (Vali vs. İçişleri Bakanlığı) belirler.
3
Tasfiye heyetinin oluşum usulünü kontrol edin.
Heyet meclisçe kurulamazsa, çok illi birliklerde İçişleri Bakanlığı devreye girer.
Kanun, yerel iradenin (meclis) işlemediği durumlarda merkezi idarenin ikame yetkisini coğrafi sınırlara göre belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Tasfiye Heyeti ve Vesayet Yetkisi
Soru 116Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde tüzel kişilik kazanmış bir mahalli idare birliğinde; birliğin çalışma süresinin uzatılması, birliğin merkezinin değiştirilmesi veya tüzükte yer alan görev ve yetkilerin kapsamının daraltılması gibi tüzük hükümlerinde yapılacak bir değişikliğin hukuken kesinleşerek yürürlüğe girmesi için izlenmesi gereken usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik meclisince tüzükte belirlenen usule göre karar alındıktan sonra Cumhurbaşkanının izni ile kesinleşir.

Cevap

Birlik tüzüğündeki değişiklikler, tüzükte öngörülen usule göre birlik meclisince karara bağlandıktan sonra Cumhurbaşkanının izni ile kesinleşir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 7. maddesi, tüzük değişikliklerinin birlik meclisince karara bağlanmasını ve bu kararın kuruluşundaki usule (Cumhurbaşkanı izni) göre kesinleşmesini emreder. Bu durum, tüzük tadilinin tıpkı kuruluş süreci gibi yüksek düzeyli bir merkezi idare denetimine tabi olduğunu göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili Mevzuatın İncelenmesi
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 7. maddesine göre tüzük değişiklikleri 'kuruluşundaki usule' uygun olarak kesinleşir.
Kanun, tüzük değişikliklerini özel bir sürece değil, birliğin kuruluşu için gerekli olan prosedürlere bağlamıştır.
2
Kuruluş Usulünün Hatırlanması
Kanun'un 4. maddesi uyarınca mahalli idare birlikleri Cumhurbaşkanının izni ile kurulur.
Merkezi yönetimin yerel yönetimlerin bir araya gelerek oluşturduğu tüzel kişilikler üzerindeki vesayet denetiminin en güçlü noktası kuruluş aşamasıdır.
3
Sentez ve Sonuç
Birlik meclisi kararı + Cumhurbaşkanı izni = Kesinleşmiş tüzük değişikliği.
Tüzük tadili sürecinin geçerli olabilmesi için yerel karar organının iradesi ile merkezi onayın (izin) birleşmesi gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Tüzük Tadilinde Paralellik İlkesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 117Soru

Mahalli idare birliklerinin tüzel kişiliğinin kendi organlarının iradesiyle sona erdirilmesi (fesih) sürecinde, 5355 sayılı Kanun'un öngördüğü asgari karar yeter sayısı ve bu kararın hukuki geçerlilik kazanması için gereken idari vesayet onayı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik meclisi üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu - İçişleri Bakanı

Cevap

Birlik meclisi üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun kararı ve İçişleri Bakanı'nın onayı
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 21. maddesinde feshin usulü açıkça düzenlenmiştir. Buna göre; birliğin kendi organı olan meclisin iradesiyle sona erebilmesi için üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile karar alması şarttır. Alınan bu karar kendiliğinden sonuç doğurmaz; idari vesayet makamı olan İçişleri Bakanı'nın onayı ile hukuki kesinlik kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Karar organını ve usulünü belirleme
5355 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre karar organı Birlik Meclisi'dir.
Birliğin kendi iradesiyle sona ermesi (fesih) kararı ancak en üst karar organı tarafından alınabilir.
2
Gerekli karar yeter sayısını tespit etme
Nitelikli çoğunluk olan 'üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu' gereklidir.
Tüzel kişiliğin sona erdirilmesi gibi hayati kararlar kanun koyucu tarafından nitelikli çoğunluğa bağlanmıştır.
3
Kesinleşme için gereken idari işlemi belirleme
Alınan kararın İçişleri Bakanı tarafından onaylanması gerekir.
Mahalli idare birlikleri üzerindeki idari vesayet denetimi çerçevesinde feshin kesinleşmesi bakanlık onayına tabi tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birliklerinde Fesih Usulü

Daha Fazla Pratik

Birliklerin otomatik olarak sona ermesi (infisah) halleri ile fesih arasındaki farkları ve tasfiye heyetinin oluşum usulünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 118Soru

Bir bölgedeki su havzalarını korumak ve ortak arıtma tesisi kurmak amacıyla; beş ilçe belediyesi ve on iki köy muhtarlığı, kendi karar organlarında alacakları kararlar doğrultusunda bir mahalli idare birliği kurmaya karar vermişlerdir. Birlik tüzüğünün hazırlanıp tüm katılımcı idarelerin meclislerinde kabul edilerek kesinleşmesinden sonra, bu birliğin resmen kurulması ve tüzel kişilik kazanabilmesi için hangi makamın izni gereklidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Mahalli idare birliklerinin kuruluşu ve tüzel kişilik kazanması Cumhurbaşkanı'nın iznine tabidir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca; mahalli idareler, kendilerine verilen görevlerden bir kısmını birlikte yürütmek üzere birlik kurabilirler. Hazırlanan tüzüğün kesinleşmesinden sonra birliğin tüzel kişilik kazanabilmesi için Cumhurbaşkanı'nın izni gerekmektedir. Mevzuat değişiklikleriyle birlikte bu yetki doğrudan Cumhurbaşkanlığı makamına verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun kuruluş usulünü düzenleyen ilgili maddesini analiz edin.
Birliklerin tüzüğünün hazırlanması ve kesinleşmesi süreci tespit edildi.
Yasal dayanağın doğru belirlenmesi gerekir.
2
Tüzük kesinleştikten sonraki aşamayı belirleyin.
Kesinleşen tüzükle birlikte kuruluş izni için yürütme organına başvurulması gerektiğini belirleyin.
İşlem sırasının takibi kuruluş yetkisini gösterir.
3
Güncel mevzuata göre kuruluş onay yetkisini saptayın.
703 sayılı KHK ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi uyum yasaları ile 'Bakanlar Kurulu' ibaresinin 'Cumhurbaşkanı' olarak değiştiğini teyit edin.
Tüzel kişilik kazanma anı olan kuruluş izni Cumhurbaşkanı tarafından verilir.

Anahtar Kavram

Mahalli idare birliklerinde tüzel kişiliğin kazanılması için Cumhurbaşkanı'nın izni şarttır.

Daha Fazla Pratik

Birlik tüzüğünün içeriği ve üye mahalli idarelerin birliğe katılım kararlarının hangi organlar tarafından alındığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 119Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca tüzel kişilik kazanmış bir mahalli idare birliğinde; birliğin tüzüğünde zorunlu olarak yer alması gereken unsurlar ve tüzük değişikliği süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüzükte birliğin adı, üyeleri, amacı, organları ve bütçe esaslarının bulunması zorunlu olup; tüzükte yapılacak değişiklikler kuruluş usulüne uygun olarak Cumhurbaşkanının iznine tabidir.

Cevap

Tüzükte birliğin adı, üyeleri, amacı, organları ve bütçe esaslarının bulunması zorunlu olup; tüzükte yapılacak değişiklikler kuruluş usulüne uygun olarak Cumhurbaşkanının iznine tabidir.
Doğru ifade, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 5. ve 7. maddelerine tam uyum sağlamaktadır. Tüzükte birliğin temel kimliğini ve işleyişini belirleyen unsurların yer alması zorunludur ve bu tüzükte yapılacak her türlü tadilat, birliğin kuruluşunda olduğu gibi Cumhurbaşkanı'nın izni ile kesinleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Kanun'un 5. maddesini incelemek
Birlik tüzüğünde ad, merkez, üyeler, amaç, organlar, çalışma süresi, gelir-gider ve bütçe esasları gibi unsurların bulunmasının zorunlu olduğu tespit edilir.
Tüzüğün kanuni asgari içeriğini belirlemek için gereklidir.
2
5355 sayılı Kanun'un 7. maddesini incelemek
Tüzük değişikliklerinin, birliğin kuruluşundaki usule göre (Cumhurbaşkanı izni) yapılacağı saptanır.
Değişikliklerin hangi makamın onayına tabi olduğunu belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birlik Tüzüğünün Zorunlu İçeriği ve Tadil Usulü

Daha Fazla Pratik

Mahalli idare birliklerinde üyelikten ayrılma usulü ve bunun tüzükle ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 120Soru

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümleri çerçevesinde, birlik encümeninin oluşumu, üye yapısı ve görev yetkileri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birlik encümeni, birlik başkanı ile meclisin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği, tüzükte gösterilen sayıda ve yedi kişiyi geçmeyen üyelerden oluşur; bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapmaya yetkilidir.

Cevap

Birlik encümeni, birlik başkanı ve meclis tarafından seçilen (en fazla yedi) üyeden oluşur ve bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapabilir.
Doğru olan ifadede, 5355 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca encümenin birlik başkanı ve meclisçe seçilen üyelerden oluştuğu, üye sayısının yedi kişiyle sınırlandırıldığı ve bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapabileceği belirtilmiştir. Bu bilgiler mevzuata tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
5355 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre encümen oluşumunu incele.
Encümen; birlik başkanı ve meclisin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği üyelerden oluşur. Üye sayısı tüzükte belirlenir ancak 7 kişiyi geçemez.
Yürütme organının yasal sınırlarını ve seçim usulünü belirlemek için.
2
Encümenin bütçe üzerindeki teknik yetkilerini kontrol et.
Encümen, bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapma yetkisine sahiptir.
Meclisin genel bütçe yetkisi ile encümenin teknik aktarma yetkisi arasındaki ayrımı netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Mahalli İdare Birlikleri Encümeninin Hukuki Statüsü ve Yetki Sınırları
ÖncekiSayfa 6 / 9Sonraki