Kamu Görevlileri

168 soru

4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun kapsamında, bir ilçede görev yapan Kaymakamın görevinden doğan bir suç isnadı ile karşılaşması durumunda işletilecek olan 'kovuşturma ve yargılama' ayrıcalığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Soruşturma izni vermeye yetkili merci İçişleri Bakanıdır ve yetkili merciin kararına karşı yapılacak itiraz süresi kararın tebliğinden itibaren 15 gündür.

Vali tarafından verilen soruşturma izni verilmesi veya verilmemesi kararlarına karşı, ilgililer tarafından 10 gün içinde yetkili Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir.

Soruşturma izni verme yetkisi Valide olup bu karara karşı yapılacak itiraz Danıştayın İkinci Dairesince incelenir; hazırlık soruşturması ise İl Cumhuriyet Başsavcısı tarafından yapılır.

Yetkili merci, soruşturma izni konusundaki kararını en geç 60 gün içinde verir; bu süreçte memurun 'yolluk' ve diğer mali hakları idare tarafından tedbiren askıya alınır.

Hakkındaki isnadın asılsızlığı yargı kararıyla kesinleşen Kaymakam için 'isnad ve iftiralara karşı koruma' hakkı kapsamında, birim amiri tarafından iftira atanlar hakkında doğrudan tazminat davası açılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma izni verme yetkisi Valide olup bu karara karşı yapılacak itiraz Danıştayın İkinci Dairesince incelenir; hazırlık soruşturması ise İl Cumhuriyet Başsavcısı tarafından yapılır.

Cevap

4483 sayılı Kanun uyarınca Kaymakamlar hakkında soruşturma izni verme yetkisi Validedir (m.3/i). Bu kararlara karşı itiraz süresi 10 gün olup denetim mercii Danıştay İkinci Dairesidir (m.9). Hazırlık soruşturması ise İl Cumhuriyet Başsavcısı veya vekili tarafından yapılır (m.12). Bu üç unsuru bir arada barındıran seçenek doğru prosedürü yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Yetkili merciin tespiti

Vali

4483 sayılı Kanun m. 3/i uyarınca Kaymakamlar hakkında soruşturma izni vermeye yetkili merci görev yaptıkları ilin Valisidir.

İtiraz merciinin tespiti

Danıştay İkinci Dairesi

Kanun'un 9. maddesine göre, 3. maddenin (i) bendinde sayılan Kaymakamlar hakkındaki kararlara karşı itirazlar Danıştay İkinci Dairesine yapılır.

Hazırlık soruşturması makamının tespiti

İl Cumhuriyet Başsavcısı

Kanun'un 12. maddesi gereği Kaymakamlar hakkında hazırlık soruşturması bizzat İl Cumhuriyet Başsavcısı veya vekili tarafından yürütülür.

Anahtar Kavram

Kovuşturma ve Yargılama Ayrıcalığı (4483 Sayılı Kanun)

Daha Fazla Pratik

Valilerin yargılanma usulü ile Kaymakamların yargılanma usulü arasındaki farkları (itiraz mercii, soruşturma ve yargılama mercii) karşılaştırarak çalışmanız tavsiye edilir.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 102Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenen 'sınıflandırma', 'kariyer' ve 'liyakat' ilkelerinin kapsam ve mahiyetine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sınıflandırma ilkesi, personelin statü hukukuna tabi kılınmasında ve benzer nitelikteki görevlere benzer özlük haklarının sağlanmasında temel yapı taşını oluşturur.

Liyakat ilkesi, kamu hizmetlerine girmeyi ve ilerlemeyi objektif başarı şartına bağlayarak, idarenin personel üzerindeki takdir yetkisini hukuksal sınırlar içine çeker.

Kariyer ilkesi, memurların lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına sahip olmaları kaydıyla sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar yükselebilmelerine olanak tanıyan profesyonel bir mesleki gelişim yoludur.

Liyakat ilkesi, kanun metninde sadece kamu hizmetine 'giriş' ve 'ilerleme' süreçleri için öngörülmüş olup; görevin sona ermesi (memuriyetten çıkarılma) süreçlerinde uygulama alanı bulmaz.

Bu ilkeler, Türk kamu personel rejiminin 'kapalı sistem' (meslek sistemi) özelliklerini yansıtarak memurluğu arızi bir hizmet olmaktan çıkarıp profesyonel bir statüye kavuşturur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Liyakat ilkesi, kanun metninde sadece kamu hizmetine 'giriş' ve 'ilerleme' süreçleri için öngörülmüş olup; görevin sona ermesi (memuriyetten çıkarılma) süreçlerinde uygulama alanı bulmaz.

Cevap

Liyakat ilkesinin görevin sona ermesi süreçlerini kapsamadığını belirten ifade yanlıştır; çünkü kanun metni bu ilkeyi görevin sona ermesini de kapsayacak şekilde tanımlamıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesine göre liyakat ilkesi; devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle, liyakat ilkesinin görevin sona ermesi süreçlerinde uygulanmadığını iddia eden seçenek kanuna aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki temel ilkelerin tanımlarını analiz et.

Kanun; sınıflandırma, kariyer ve liyakat ilkelerini memurluk mesleğinin temeli olarak belirlemiştir.

Soruda istenen yanlış ifadeyi bulmak için her bir ilkenin yasal sınırlarını bilmek gerekir.

Liyakat ilkesinin kapsamını kanun metnine göre değerlendir.

Liyakat; giriş, ilerleme, yükselme ve 'görevin sona erdirilmesini' kapsar.

Hatalı seçeneğin saptanması için liyakat sisteminin hangi aşamalarda geçerli olduğunun belirlenmesi esastır.

Seçeneklerdeki ifadeleri yasal tanımlarla karşılaştır.

Görevin sona ermesinin liyakat dışında tutulduğu seçeneğin kanunun lafzıyla çeliştiği görülür.

Liyakat ilkesi, memuru sadece girişte değil, meslekten çıkarılma gibi kritik aşamalarda da keyfiliğe karşı korur.

Anahtar Kavram

Liyakat ilkesinin kapsamı ve güvence fonksiyonu

Daha Fazla Pratik

Liyakat ilkesinin 'görevin sona erdirilmesini' de kapsaması, memuriyet güvencesinin (ihraç süreçlerinin yargı denetimine tabi olması ve disiplin hukukuyla sınırlanması gibi) en önemli dayanağıdır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 103Soru →

Türkiye'de genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa eden personelin yatay ve dikey ilerleme mekanizmaları çeşitli yasal kurallara tabidir.

Yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca, devlet memurlarının derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi işlemlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Memurun kademe ilerlemesi yapabilmesi için bulunduğu kademede en az iki yıl çalışmış olması ve o derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması yeterlidir.

Derece yükselmesi yapılabilmesi için üst derecelerden boş bir kadronun bulunması şart olmayıp, memurun gerekli hizmet süresini doldurması yeterli kabul edilir.

Kademe ilerlemesi yapabilmek için memurun, bir üst kadronun gerektirdiği mesleki nitelikleri ve eğitim şartlarını taşıdığını belgelendirmesi zorunludur.

Normal şartlar altında derece yükselmesine hak kazanabilmek için, ilgilinin bulunduğu derecede en az üç yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde en az bir yıl bulunmuş olması gerekir.

Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, başarılarından dolayı doğrudan bir üst dereceye yükselme hakkı verilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Normal şartlar altında derece yükselmesine hak kazanabilmek için, ilgilinin bulunduğu derecede en az üç yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde en az bir yıl bulunmuş olması gerekir.

Cevap

Normal şartlar altında derece yükselmesine hak kazanabilmek için, ilgilinin bulunduğu derecede en az üç yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde en az bir yıl bulunmuş olması gerekir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre derece yükselmesinin yapılabilmesi için; üst derecelerden boş bir kadronun bulunması, memurun derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3'üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş olması ve kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş olması şarttır. Bu nedenle bekleme süresini doğru ifade eden seçenek hukuken geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerde yer alan kademe ilerlemesi şartlarını mevzuata göre değerlendir

Kademe ilerlemesi için gerekli süre 1 yıldır ve atanılacak özel bir kadro niteliği aranmaz.

Zaman ve nitelik şartlarını yanlış veren seçenekleri elemek için.

Seçeneklerde yer alan derece yükselmesi şartlarını mevzuata göre değerlendir

Derece yükselmesi için üst dereceden boş kadro bulunması zorunludur ve bekleme süresi genel olarak bulunduğu derecede 3 yıl, bu derecenin 3. kademesinde 1 yıldır.

Derece yükselmesi ile ilgili temel yasal kuralı saptamak için.

Disiplin cezası almamanın ödülünü belirle

Son 8 yılda disiplin cezası almayan memura derece yükselmesi değil, sadece 1 kademe ilerlemesi verilir.

Ödül mekanizması ile ilgili hatalı bilgiyi elemek için.

Anahtar Kavram

Devlet Memurları Kanunu'na göre kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi şartları

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 104Soru →

Türkiye'de kamu hizmetlerinin yürütülmesinde görev alan personelin hukuki statüsü, $1982$ Anayasası'nın $128$ . maddesi ile $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun $4$ . maddesinde düzenlenen çerçeveye dayanmaktadır. Bu yasal ve anayasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, kamu görevlileri kavramı ve istihdam türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1982

Anayasası'nın

128

. maddesinde öngörülen 'diğer kamu görevlileri' kavramı; memur statüsünde olmamakla birlikte genel idare esaslarına göre yürütülen aslî ve sürekli görevleri yerine getiren, hak ve yükümlülükleri kural olarak kanunla düzenlenen ve statü hukukuna tabi olan kişileri ifade etmektedir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun güncel

4

. maddesi uyarınca kamu kesimindeki personel istihdamı; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler şeklinde dört temel kategoriye ayrılmaktadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarında belirsiz süreli iş sözleşmesi ile istihdam edilen sürekli işçiler, yaptıkları görevlerin kamusal niteliği gereği Anayasa'nın

128

. maddesi anlamında 'kamu görevlisi' statüsünde kabul edilirler.

Sözleşmeli personel (

4/B

), idare ile imzaladıkları hizmet sözleşmesi nedeniyle tamamen özel hukuk ilkelerine ve İş Kanunu'na tabi olup, bu personelin disiplin ve fesih işlemleri adli yargı denetimine tabidir.

Genel idare esaslarına göre yürütülmekle yükümlü olunan kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevlerin işçi statüsündeki personel eliyle gördürülmesi, Anayasa'nın

128

. maddesindeki personel rejimi ilkelerine uygun bir uygulamadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1982$ Anayasası'nın $128$ . maddesinde öngörülen 'diğer kamu görevlileri' kavramı; memur statüsünde olmamakla birlikte genel idare esaslarına göre yürütülen aslî ve sürekli görevleri yerine getiren, hak ve yükümlülükleri kural olarak kanunla düzenlenen ve statü hukukuna tabi olan kişileri ifade etmektedir.

Cevap

1982

Anayasası'nın

128

Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, 'diğer kamu görevlisi' kavramı memur olmayan ancak kamu gücü kullanarak aslî ve sürekli hizmet yürüten (akademisyenler, askerler, hakim-savcılar gibi) kişileri kapsar ve bu kişilerin statüleri yasayla belirlenir.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın

128

. maddesinin analiz edilmesi

Genel idare esaslarına göre yürütülen aslî ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği kuralı tespit edilir.

Anayasal personelin sınırlarını çizmek için temel dayanaktır.

657

sayılı Kanun'un

4

. maddesindeki güncel durumun incelenmesi

Geçici personel (

4/C

) statüsünün kaldırıldığı, geriye memur, sözleşmeli personel ve işçi kategorilerinin kaldığı görülür.

Mevzuat güncelliğini teyit etmek için gereklidir.

İşçi ve kamu görevlisi ayrımının değerlendirilmesi

İşçilerin akdi (sözleşmesel) rejime, kamu görevlilerinin ise statü (yasal) rejimine tabi olduğu belirlenir.

Anayasal tanım ile özel hukuk işçisi arasındaki farkı netleştirmek içindir.

Anahtar Kavram

Anayasal Kamu Görevlisi Tanımı ve İstihdam Türleri

Daha Fazla Pratik

Memurların atama usulleri ve adaylık süreci ile ilgili güncel mevzuat hükümlerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 105Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca; adaylık süreci içerisinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları saptanan veya disiplin cezası alan aday memurların görevlerine son verilmesi süreci ve bu işlemin hukuki sonucu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İlişikleri disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kesilir; bu kişiler

3

yıl süreyle devlet memurluğuna alınmazlar.

Sadece kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almaları halinde ilişikleri kesilir; diğer cezalarda adaylık süreci devam eder.

İlişikleri merkez disiplin kurulu kararıyla kesilir; bu kişiler

5

yıl boyunca memuriyet haklarını kaybederler.

İlişikleri kesilen aday memurlar, başka bir kurumda adaylık sürecine kaldıkları yerden devam etme hakkına sahiptirler.

Adaylık süresi dolmadan ilişikleri kesilemez; ancak asalet tasdiki yapılmayarak

2

yıl sonunda görevlerine son verilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlişikleri disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kesilir; bu kişiler $3$ yıl süreyle devlet memurluğuna alınmazlar.

Cevap

Adaylık süresi içinde disiplin cezası alanların ilişikleri disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kesilir ve bu kişiler

3

yıl boyunca devlet memurluğuna alınmazlar.

Doğru yanıt, yasal sürecin hem usul (yetkili amir onayı) hem de sonuç (

3

yıllık yasak) kısımlarını tam olarak yansıtmaktadır.

657

sayılı Kanun'un

57

. maddesi, adaylık devresi içinde disiplin cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiklerinin kesileceğini ve bu kişilerin

3

yıl süre ile devlet memurluğuna alınmayacaklarını açıkça hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Aday memurluk sürecinde disiplin suçunun sonucunu belirlemek.

Herhangi bir disiplin cezası alınması ilişiğin kesilmesi nedenidir.

657

sayılı DMK madde

57

uyarınca adaylıkta ceza alanların görevine son verilir.

İşlemi tesis edecek yetkili makamları tespit etmek.

Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı gereklidir.

Yasal süreçte hiyerarşik onay mekanizması bu şekilde tanımlanmıştır.

Görevden çıkarılmanın ardından uygulanacak hak mahrumiyeti süresini belirlemek.

3

yıl süreyle devlet memurluğuna alınmama kısıtlaması uygulanır.

DMK madde

56

57

ortak hükmü gereği bu süre

3

yıl olarak sabitlenmiştir.

Anahtar Kavram

Aday Memurlukta Disiplin Sorumluluğu ve İlişik Kesme Sonuçları

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 106Soru →

Devlet memurlarının dinlenme hakkı, anayasal bir güvence olmakla birlikte, bu hakkın idari işleyişi aksatmadan nasıl kullanılacağı memur mevzuatında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa eden personelin yıllık izin uygulamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yıllık izinler, idarenin uygun bulacağı zamanlarda toptan veya kısım kısım kullanılabilir ve birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir.

Hizmet süresi tam on yıl olan bir personelin bir takvim yılı içindeki yıllık izin süresi otuz gün olarak uygulanır.

Önceki yıllara ait olup kullanılamayan yıllık izin hakları, en fazla üç yıllık süreyle birleştirilerek sonraki yıllara devredilebilir.

Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında görev yapan öğretmenlere, yaz tatillerine ek olarak her yıl on beş günlük yıllık izin kullanma hakkı tanınır.

Aday statüsünde göreve başlayan personel, fiili hizmet süresinde ilk altı ayını tamamladıktan sonra orantılı olarak on günlük yıllık izin hakkı kazanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıllık izinler, idarenin uygun bulacağı zamanlarda toptan veya kısım kısım kullanılabilir ve birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir.

Cevap

Doğru cevap, yıllık izinlerin amirin takdiriyle toptan veya kısım kısım kullanılabileceğini ve en fazla birbirini izleyen iki yılın izninin birleştirilebileceğini belirten ifadedir.

Memurların yıllık izinlerinin kullanımı kanunen idarenin/amirin takdirine bağlı olup, ihtiyaca göre toptan veya kısım kısım kullandırılabilir. Ayrıca kanun koyucu, memura esneklik sağlamak amacıyla yalnızca birbirini izleyen iki yılın (cari yıl ve bir önceki yıl) izninin birleştirilmesine cevaz vermiştir.

Adım Adım Çözüm

Memurların yıllık izin hakkına dair yasal çerçevenin analiz edilmesi.

Yıllık iznin devredilebilirliği, hizmet yılına göre süresi ve özel statülü memurlara (öğretmenler, aday memurlar) uygulanışına ilişkin kurallar hatırlanır.

Seçeneklerde yer alan süre ve devir şartlarının mevzuata uygunluğunu teyit etmek.

İzin sürelerinin ve devir şartlarının değerlendirilmesi.

10 yıl dâhil hizmeti olanlara 20 gün, 10 yıldan fazla olanlara 30 gün izin verilebileceği; izinlerin en fazla iki yıl (cari ve önceki yıl) birleştirilebileceği saptanır.

Süre ve devir hakkıyla ilgili yanıltıcı ifadeleri (10 yıla 30 gün veya 3 yıl devir gibi) elemek.

Aday memur ve öğretmenlerin istisnai durumlarının incelenmesi.

Aday memurların 1 yılı doldurmadan yıllık izin haklarının doğmadığı ve öğretmenlere ayrıca yıllık izin verilmediği belirlenerek ilgili seçenekler yanlış kabul edilir.

Özel meslek gruplarına ve kıdeme dair çeldiricileri doğru şekilde ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Devlet Memurlarının Yıllık İzin Hakkı Kuralları

Soru 107Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca; adaylık devresi içinde eğitimlerini başarıyla tamamlayan, olumlu sicil alan ve asli memurluğa atanması uygun görülen bir aday memurun, asli memurluğa geçiş tarihi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Asli memurluğa geçme tarihi, adaylık süresinin son günüdür.

Asli memurluğa geçme tarihi, atamaya yetkili amirin atama onayını verdiği tarihtir.

Adaylık süresini tamamlayan memur, herhangi bir onay işlemine gerek kalmaksızın ertesi gün asli memur sayılır.

Asli memurluğa geçiş, adaylık süresinin bitimini takip eden mali yılın ilk günü gerçekleşir.

Aday memur, hazırlayıcı eğitim ve stajını tamamladığı gün itibarıyla asli memurluk haklarını kazanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Asli memurluğa geçme tarihi, adaylık süresinin son günüdür.

Cevap

Asli memurluğa geçme tarihi, adaylık süresinin son günüdür.

657 sayılı DMK'nın 58. maddesine göre, adaylık devresi içinde eğitimlerde başarılı olanlar, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile asli memurluğa atanırlar. Kanun metni açıkça 'Asli memurluğa geçme tarihi, adaylık süresinin son günüdür' ifadesini kullanarak bu süreci netleştirmiştir.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 58. maddesinin değerlendirilmesi.

Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olanların asli memurluğa atanma usulünün tespiti.

Sorunun hukuki dayanağını belirlemek.

Kanunda belirtilen 'onay tarihi' ile 'geçme tarihi' ayrımının yapılması.

Atama onayının adaylık süresi bitmeden verilebileceği ancak geçişin adaylık süresinin son günü hüküm doğuracağının anlaşılması.

KPSS'de sıkça karıştırılan teknik bir ayrıntıyı netleştirmek.

Anahtar Kavram

Asli Memurluğa Atanma Tarihi

Tahmini Süre:45s

Soru 108Soru →

(K), bir bakanlığın taşra teşkilatında memur olarak görev yapmaktadır. (K), amiri tarafından kendisine verilen bir emri kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı bulmuş, ancak emrin konusu suç teşkil etmemiştir. (K) bu aykırılığı amirine bildirmiş, ancak amir emrinde ısrar ederek bu durumu (K)'ya yazılı olarak yenilemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlenen 'memurların ödev ve sorumlulukları' kapsamında, bu senaryodaki hukuki durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Amir, mevzuata aykırı bulduğu emrinde ısrar edip bunu yazılı olarak yenilediği için memur (K) emri yerine getirmek mecburiyetindedir ve emrin uygulanmasından doğacak sorumluluk doğrudan amire aittir.

(K)'nın söz konusu emrin mevzuata aykırılığını öne sürerek amirinin talimatını sorgulaması, memurlara mevzuatla tanınan 'sadakat ve tarafsızlık' hakkının yasal bir sonucudur.

Amir ile memur (K) arasında emrin hukuka uygunluğuna dair ortaya çıkan bu uyuşmazlığın nihai çözümü, idarenin bütünlüğü ilkesi gereği idari vesayet makamının denetimine tabidir.

(K)'nın verilen emri yerine getirmekten kaçınarak çalışma arkadaşlarıyla birlikte işi yavaşlatması, memurlara tanınan 'toplu eylem ve grev' hakkı kapsamında değerlendirilir.

Emir konusu itibarıyla suç oluşturmasa da idari yönden açıkça sakat olduğundan, yazılı olsa dahi (K) tarafından uygulanması halinde doğacak zarar, idarenin hizmet kusuru değil memurun kişisel kusuru sayılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Amir, mevzuata aykırı bulduğu emrinde ısrar edip bunu yazılı olarak yenilediği için memur (K) emri yerine getirmek mecburiyetindedir ve emrin uygulanmasından doğacak sorumluluk doğrudan amire aittir.

Cevap

Amirin emrinde ısrar edip durumu yazılı olarak yenilemesi halinde memurun emri yerine getirmek mecburiyetinde olduğu ve sorumluluğun emri veren amire ait olduğu seçenek doğrudur.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesi ve Anayasa'nın 137. maddesi uyarınca, memur amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve bu aykırılığı emri verene bildirir. Ancak amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazılı olarak yenilerse, memur bu emri yapmaya mecburdur. Bu durumda emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk doğrudan emri veren amire aittir. Olayda emir suç teşkil etmediğinden ve amir yazılı ısrar ettiğinden, (K)'nın emri uygulaması zorunludur ve sorumluluk amire geçer.

Adım Adım Çözüm

Senaryodaki emrin niteliğini ve konusunu tespit et.

Emir mevzuata aykırıdır ancak konusu itibarıyla suç teşkil etmemektedir.

Anayasa ve DMK'ya göre kanunsuz emir ile konusu suç teşkil eden emir farklı hukuki sonuçlar doğurur.

Amirin yazılı ısrarı sonrası memurun yükümlülüğünü belirle.

Amir yazılı olarak ısrar ettiğinde memur bu emri yerine getirmek zorundadır.

Kanunsuz emir yazılı yenilenirse uygulanır, suç teşkil eden emir ise yazılı verilse dahi hiçbir surette uygulanmaz.

Emrin uygulanması sonucu doğacak hukuki sorumluluğun kime ait olduğunu tespit et.

Sorumluluk doğrudan yazılı emri veren amire aittir.

Memur yasalar gereği yazılı emri uygulamakla yükümlü kılındığı için doğacak olumsuz sonuçlardan sorumlu tutulamaz.

Anahtar Kavram

Kanunsuz Emir ve Sorumluluk

Soru 109Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, devlet memurlarının mesleki kariyerlerindeki ilerlemeyi ifade eden "kademe ilerlemesi" ile "derece yükselmesi" müesseseleri arasındaki şartlar karşılaştırıldığında; aşağıdakilerden hangisi derece yükselmesi yapılabilmesi için zorunlu bir şart iken, kademe ilerlemesi için böyle bir şart aranmamaktadır?

Bulunduğu kademede en az 2 yıl çalışmış olmak

Üst dereceden tahsis edilmiş boş bir kadronun bulunması

Derecesi içinde en az 1 yıl hizmet süresini tamamlamış olmak

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almamış olmak

Devlet memurluğuna giriş sınavında başarılı olmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst dereceden tahsis edilmiş boş bir kadronun bulunması

Cevap

Üst dereceden tahsis edilmiş boş bir kadronun bulunması şartı sadece derece yükselmesi için zorunludur.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68. maddesine göre, bir memurun derece yükselebilmesi için üst dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır. Oysa 64. maddede düzenlenen kademe ilerlemesi için boş kadro bulunması gibi bir şart öngörülmemiştir; memur şartları sağladığında kademesi ilerler.

Adım Adım Çözüm

Kademe ilerlemesi şartlarını analiz etme

Kademe ilerlemesi için 1 yıl çalışma ve olumlu performans (başarı) yeterlidir; kadro şartı aranmaz.

Kanunun 64. maddesi kademe ilerlemesini yatay bir hareket olarak tanımlar.

Derece yükselmesi şartlarını analiz etme

Derece yükselmesi için 3 yıl çalışma, üst derecede boş kadro bulunması ve gerekli niteliklere sahip olma şartları kümülatif olarak aranır.

Kanunun 68. maddesi dikey ilerleme için idari bir kadro tahsisini zorunlu kılar.

İki ilerleme türünü karşılaştırma

Boş kadro şartı, dikey bir ilerleme olan derece yükselmesini yatay ilerleme olan kademe ilerlemesinden ayıran en temel teknik farktır.

Kademe ilerlemesi otomatikleşmiş bir süreç iken derece yükselmesi kadro imkanlarına bağlıdır.

Anahtar Kavram

657 sayılı DMK uyarınca kademe (yatay) ve derece (dikey) ilerlemesi arasındaki şart farkları.

Soru 110Soru →

Kamu personel hukukunda memurların kariyer basamaklarındaki ilerleme mekanizmaları incelendiğinde; $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlenen "kademe ilerlemesi" ve "derece yükselmesi" müesseselerinin hukuki rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir memurun kademe ilerlemesi yapabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve o yıl içinde uyarma veya kınama dahil herhangi bir disiplin cezası almamış olması kümülatif şartlardır.

Derece yükselmesi yapılabilmesi için; üst dereceden boş bir kadronun bulunması, memurun derecesi içinde en az

3

yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde

1

yıl bulunmuş olması ve atanacağı kadronun niteliklerini haiz olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Disiplin cezası almadan geçirilen sekiz yıllık hizmet süresi sonunda memura tanınan ilerleme hakkı, memurun liyakatini tescil eden bir dikey yükselme olup doğrudan bir üst dereceye atama sonucunu doğurur.

Kademe ilerlemesi memurun görev ve sorumluluklarında artış meydana getiren dikey bir statü değişikliği iken; derece yükselmesi memurun sadece mali haklarında iyileştirme sağlayan yatay bir ilerlemedir.

Kademe ilerlemesi yapabilmesi için derece içinde ilerlenebilecek bir kademenin bulunması şartı aranırken; derece yükselmesinde üst derecede boş bir kadronun bulunması şartı idarenin takdirine bağlıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Derece yükselmesi yapılabilmesi için; üst dereceden boş bir kadronun bulunması, memurun derecesi içinde en az $3$ yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde $1$ yıl bulunmuş olması ve atanacağı kadronun niteliklerini haiz olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Cevap

Derece yükselmesi yapılabilmesi için boş kadro, bekleme süresi ve nitelik şartlarının kümülatif olarak sağlanması gerekir.

Doğru olan değerlendirme, derece yükselmesinin gerçekleşebilmesi için üst dereceden boş bir kadronun bulunması, memurun bulunduğu derecede en az

3

yıl ve bu derecenin son kademesinde

1

yıl geçirmiş olması ve yeni kadronun niteliklerine sahip olması gerektiğidir. Bu şartlar kümülatiftir ve birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Kademe ve derece ilerleme şartlarını ayırt edin.

Kademe ilerlemesi yatay (

1

yıl bekleme, ceza almama, kademe bulunması), derece yükselmesi dikey (

3

yıl bekleme, boş kadro, nitelik) bir işlemdir.

İlerleme türlerinin farklı hukuki şartlara tabi olduğunu belirlemek çözümün temelidir.

Disiplin cezalarının ilerleme üzerindeki etkisini değerlendirin.

Sadece 'kademe ilerlemesinin durdurulması' cezası kademe ilerlemesini doğrudan engeller; diğer cezalar bu işleme engel değildir.

Kanun koyucunun her ceza için ilerlemeyi durdurma sonucu öngörmediğini anlamak gerekir.

657

sayılı Kanun'un

68

. maddesini analiz edin.

Derece yükselmesi için boş kadro mevcudiyeti, bekleme süresi ve atanacak kadronun vasıflarını taşıma şartlarının birlikte (kümülatif) arandığı görülür.

Yasal şartların eksiksiz tespit edilmesi doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Derece Yükselmesi Şartları

Soru 111Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, memurların sahip olduğu güvence ve hakları, yerine getirmesi gereken yükümlülükleri ve uyması gereken yasakları ayrı bölümler halinde sistemli bir şekilde tasnif etmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen eylem veya durumların 657 sayılı Kanun'daki hukuki tasnifi (düzenlendiği bölüm) ile ilgili yapılan eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Eşlerine, kendilerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları kuruma beyan etmeleri — Ödevler ve Sorumluluklar

Görevleri ile ilgili edindikleri gizli bilgileri, görevlerinden ayrılmış olsalar dahi yetkili makamın izni olmadan açıklamamaları — Yasaklar

Kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç vermemeleri — Yasaklar

İdarece tesis edilen işlemlerin, mevzuatın dayandığı temel ilkelere uygun olarak yürütülmesini talep etmeleri — Genel Haklar

Hakkındaki asılsız ihbar ve şikayetlerin uydurma bir suç isnadı olduğu anlaşıldığında, ilgililer hakkında kamu davası açılmasını istemeleri — Genel Haklar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç vermemeleri — Yasaklar

Cevap

Kamu görevleri hakkında basına bilgi veya demeç vermenin 'Yasaklar' olarak eşleştirildiği seçenek yanlıştır, çünkü bu kural 'Ödevler ve Sorumluluklar' bölümünde yer alır.

657 sayılı Kanun'da memurların uyması gereken kurallar sistemli olarak tasnif edilmiştir. 'Basına bilgi veya demeç verme' konusu, her ne kadar yetkisiz açıklamaları engelleyen bir kısıtlama niteliği taşısa da, kanunun sistematiğinde 'Yasaklar' bölümünde değil, 'Ödevler ve Sorumluluklar' bölümünde (Madde 15) düzenlenmiştir. Bu nedenle bu durumun 'Yasaklar' olarak eşleştirilmesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı Kanun'daki statü kurallarının kanuni sistematiğinin (Haklar, Ödevler, Yasaklar) analiz edilmesi.

Kanunun II. Kısmında bu üç temel başlığın ayrı bölümler halinde düzenlendiği belirlenir.

Seçeneklerdeki eşleştirmelerin doğruluğunu teyit etmek için kanunun yapısal tasnifi bilinmelidir.

Seçeneklerde sunulan her bir durumun ait olduğu yasal bölümle eşleştirilmesi.

Mal bildirimi ödevdir, gizli bilgileri açıklamak yasaktır, uygulamayı istemek ve isnatlara karşı korunmak haktır.

Doğru tasnifleri eleyerek yanlış eşleştirmeyi bulmak için.

'Basına bilgi veya demeç verme' eyleminin niteliğinin ve kanundaki yerinin tespit edilmesi.

Eylem kısıtlayıcı (yasaklayıcı) bir ifade içerse de, kanun koyucu bunu kurumsal sadakat ve işbirliğinin bir gereği olarak 'Ödevler ve Sorumluluklar' (Madde 15) başlığı altında konumlandırmıştır.

Sözcük anlamına aldanmadan kanunun hukuki sistematiğini doğru uygulamak için.

Anahtar Kavram

657 sayılı Kanun'da Memurların Ödevleri, Hakları ve Yasakları Tasnifi

Soru 112Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda memurların uyması gereken kurallar “Ödev ve Sorumluluklar” ile “Yasaklar” başlıkları altında iki farklı sistematik grupta düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $657$ sayılı Kanun’un “Yasaklar” ( $26-31$ . maddeler) kısmında düzenlenen fiillerden biridir?

Mal bildiriminde bulunmak

Basına bilgi veya demeç vermek

Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlamak

Tarafsızlık ve Devlete bağlılık göstermek

Davranış ve işbirliği içerisinde olmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlamak

Cevap

Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlamak

Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama eylemi,

657

sayılı Kanun'un

30

. maddesinde açıkça "Yasaklar" bölümü altında düzenlenmiş altı temel yasaktan biridir. Bu yasak ile memurun görevini yürütürken tarafsızlığının zedelenmesi ve denetim yetkisini kötüye kullanarak çıkar sağlaması engellenmek istenmiştir.

Adım Adım Çözüm

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun (DMK) sistematik yapısı değerlendirilir.

Kanun'un ikinci bölümünde "Ödev ve Sorumluluklar" (

6-16

. maddeler), dördüncü bölümünde ise "Yasaklar" (

26-31

. maddeler) yer aldığı saptanır.

Sorunun doğru yanıtlanabilmesi için ilgili fiilin hangi bölüm altında mevzuatlaştırıldığının bilinmesi gerekir.

Seçeneklerde verilen fiillerin Kanun'daki bölümleriyle eşleştirilmesi yapılır.

Sadakat, tarafsızlık, mal bildirimi ve basına bilgi verme gibi hususların ödevler kısmında; grev, ticaret ve hediye alma gibi hususların yasaklar kısmında olduğu görülür.

Özellikle basına bilgi verme gibi kısıtlayıcı görünen ödevler ile gerçek yasakları birbirinden ayırmak kavramsal netlik sağlar.

Madde

30

hükmü incelenir.

"Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama yasağı" başlığı altında düzenlenen bu eylemin bir yasak olduğu teyit edilir.

Doğru seçeneğin Kanun sistematiğindeki yerinin kesinleştirilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Memurlara Konulan Yasaklar

Tahmini Süre:55s

Soru 113Soru →

$1982$ Anayasası'nın $128$ . maddesi ile kamu hizmetlerinin yürütülmesinde görev alan personelin statüsü anayasal güvenceye alınmıştır. Bu bağlamda, $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun $4$ . maddesinde düzenlenen güncel kamu istihdam şekilleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kanun kapsamında yer alan temel istihdam türlerinden biri değildir?

Memur

Sözleşmeli personel

İşçi

Geçici personel

Aday memur

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçici personel

Cevap

Geçici personel statüsü, güncel mevzuat uyarınca 657 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki temel istihdam şekilleri arasında artık bulunmamaktadır.

Geçici personel statüsü (4/C),

657

sayılı Kanun'da yer alan eski bir istihdam şekli olup,

2017

yılı sonu itibarıyla yapılan yasal düzenleme ile kaldırılmıştır. Güncel

657

sayılı Kanun'un

4

. maddesi sadece Memur, Sözleşmeli Personel ve İşçi kategorilerini içermektedir.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesindeki istihdam türlerini inceleyin.

Kanunda güncel olarak A) Memur, B) Sözleşmeli Personel ve D) İşçi olmak üzere üç temel türün olduğu görülür.

Yasal düzenlemelerdeki temel kategorilerin belirlenmesi.

Seçeneklerdeki statülerin güncel durumunu kontrol edin.

Geçici personel statüsünü düzenleyen 4/C fıkrasının 2017 yılında mülga (yürürlükten kaldırılmış) olduğu tespit edilir.

Hukuki güncelliğin teyit edilmesi.

Anahtar Kavram

657 sayılı DMK 4. Madde İstihdam Şekilleri

Soru 114Soru →

Devlet memurluğuna aday olarak atanan bir kişinin yetiştirilmesi amacıyla tabi tutulduğu "hazırlayıcı eğitim" süreci sonunda yapılan değerlendirmede başarısız olduğu saptanmıştır.

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, bu durumda olan aday memur hakkında uygulanacak yasal prosedür ve işlemin hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir ve

3

yıl boyunca Devlet memurluğuna alınmaz.

Adaylık süresi toplam

2

yılı geçmemek şartıyla, başarısız olduğu eğitimi bir kez daha tekrar etme hakkı tanınır.

Başarısız olduğu eğitim programından telafi sınavına alınır; başarılı olursa adaylık süreci kaldığı yerden devam eder.

Kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile memuriyetten çıkarma cezası verilerek bir daha memuriyete dönmesi engellenir.

Adaylık süresi eğitim başarısızlığı nedeniyle otomatik olarak

1

yıl uzatılır ve personelin görev yeri değiştirilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir ve $3$ yıl boyunca Devlet memurluğuna alınmaz.

Cevap

Hazırlayıcı eğitimde başarısız olan aday memurun disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir ve bu kişi

3

yıl süreyle tekrar memuriyete alınamaz.

Hazırlayıcı eğitimde başarısız olan aday memurların durumu

657

sayılı Kanun'un

56

. maddesi kapsamında değerlendirilir. Bu maddeye göre, eğitimde (temel, hazırlayıcı veya staj) başarılı olamayanların ilişiği disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kesilmektedir. Ayrıca

57

. madde uyarınca, bu şekilde ilişiği kesilenlerin

3

yıl boyunca tekrar Devlet memurluğuna alınması mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

Adaylık eğitim aşamasındaki başarısızlık durumunu tespit etme.

Hazırlayıcı eğitimde başarısızlık, adaylık sürecinin sonlandırılması için kanuni bir gerekçedir.

657

sayılı Kanun'un

55

56

. maddeleri adayların eğitim süreçlerini ve bu süreçlerdeki başarısızlığın sonuçlarını düzenler.

İlişik kesme prosedüründeki yetkili makamları belirleme.

İşlem, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile gerçekleştirilir.

İdari işlemin yetki unsuru kanunda açıkça bu şekilde tanımlanmıştır.

İşlemin gelecekteki memuriyet hakkına etkisini analiz etme.

İlişiği bu şekilde kesilenler

3

yıl boyunca tekrar memuriyete atanamazlar.

657

sayılı Kanun'un

57

. maddesi adaylıkta başarısız olanlar için bu süreli yasağı öngörmektedir.

Anahtar Kavram

Adaylık Sürecinde Eğitim Başarısızlığı ve Hukuki Sonuçları

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 115Soru →

Bir kamu kurumunda uzman olarak görev yapan (M), kurumun yürüttüğü ulusal güvenliği ilgilendiren gizli bir projeye dair edindiği bilgileri, memuriyetten kendi isteğiyle çekildikten iki yıl sonra katıldığı bir televizyon programında açıklamıştır.

Buna göre, $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan "gizli bilgileri açıklama yasağı" dikkate alındığında, (M)'nin hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Çekilme yoluyla memurluk statüsü sona erdiğinden, kamu görevlilerine yönelik bu yasak (M) hakkında uygulanma kabiliyetini yitirmiştir.

Gizli bilgilerin memuriyet sonrasında da korunması esas olmakla birlikte, bu bilgilerin açıklanabilmesi Yüksek Disiplin Kurulunun onayına tabidir.

(M), görevinden ayrılmış olsa dahi kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri ancak yetkili bakanın yazılı izni olması şartıyla açıklayabilirdi.

Memuriyetten ayrılanların eski kurumlarına ait gizli bilgileri kamuoyuyla paylaşabilmesi, görev yaptıkları son kurum amirinin iznine bağlıdır.

Söz konusu yasak, sadece disiplin cezasıyla görevden çıkarılanlar için geçerli olup memuriyetten kendi isteğiyle çekilenleri kapsamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (M), görevinden ayrılmış olsa dahi kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri ancak yetkili bakanın yazılı izni olması şartıyla açıklayabilirdi.

Cevap

Doğru cevap, gizli bilgileri açıklama yasağının memuriyetten ayrıldıktan sonra da devam ettiğini ve ancak yetkili bakanın yazılı izniyle bilgi paylaşılabileceğini ifade eden seçenektir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

31

. maddesinde yer alan açık düzenlemeye göre; devlet memurlarının kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevlerinden ayrılmış olsalar bile yetkili bakanın yazılı izni olmadıkça açıklamaları yasaktır. Bu itibarla, memuriyetten çekilmek veya emekli olmak yasağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz ve herhangi bir kurum amirinin yahut kurulun değil, bizzat yetkili bakanın yazılı izni aranır.

Adım Adım Çözüm

Soru kökündeki olayda yer alan eylemin hukuki niteliği belirlenir.

İlgili eylem

657

sayılı Kanun'un 'gizli bilgileri açıklama yasağı' kapsamına girmektedir.

Ulusal güvenliği ilgilendiren proje bilgileri, kanun kapsamında korunması gereken ve kamu hizmetiyle ilgili olan gizli bilgi statüsündedir.

Gizli bilgileri açıklama yasağının memuriyet sonrasındaki durumu analiz edilir.

Kanunun

31

. maddesi uyarınca bu yasak görevden ayrılma halinde de geçerliliğini korumaktadır.

Kanun koyucu, devlet sırrı niteliğindeki ve kurumsal öneme sahip gizli bilgilerin korunmasını memurluk statüsünün devamı şartına bağlamamıştır.

Yasağın istisnasını oluşturan onay mekanizmasının şartları tespit edilir.

Bilgilerin istisnai olarak açıklanabilmesi için 'yetkili bakanın yazılı izni' şartı aranır.

Bu derecedeki bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması konusundaki takdir yetkisi kurum amiri veya disiplin kurullarına değil, bizzat bakanlık makamına verilmiştir.

Anahtar Kavram

Gizli bilgileri açıklama yasağının görev sonrasında da devam etmesi ve istisnai izin yetkisinin ilgili bakanda bulunması

Soru 116Soru →

Devlet memuru (K), 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan çalışma ilkeleri ve disiplin rejimi uyarınca uyması gereken kuralları incelemektedir. Kanun koyucunun memurlar için bazı yükümlülükleri 'Ödev ve Sorumluluklar' (m. 6-16) bölümünde, bazılarını ise 'Yasaklar' (m. 26-31) bölümünde topladığını fark etmiştir.

Buna göre, (K)'nın gerçekleştirdiği aşağıdaki eylemlerden hangisi, Kanun'un 'Yasaklar' başlığı altında düzenlenen kurallardan birinin ihlali niteliğindedir?

Kamu görevleri hakkında yetkili makamın izni olmaksızın basına bilgi veya demeç vermek

Kendisine teslim edilen resmi araç ve gereçleri yetki verilen mahaller dışına çıkarmak

Görevli olduğu kurumla iş ilişkisi içinde olan bir kimseden borç para almak

Mal bildiriminde bulunma yükümlülüğünü kanuni süresi içinde yerine getirmemek

Hiyerarşik üstlerinin mevzuata uygun olan hizmetle ilgili emirlerine itaat etmemek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevli olduğu kurumla iş ilişkisi içinde olan bir kimseden borç para almak

Cevap

Görevli olduğu kurumla iş ilişkisi içinde olan bir kimseden borç para almak, 657 sayılı Kanun'un 'Yasaklar' başlığı altında yer alan hediye alma ve menfaat sağlama yasağının bir ihlalidir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 29. maddesi 'Hediye alma, menfaat sağlama yasağı' başlığını taşır ve bu madde kapsamında memurların 'iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları' açıkça yasaklanmıştır. Bu düzenleme Kanun'un 26. maddesi ile başlayan 'Yasaklar' bölümünde yer aldığı için doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun sistematik yapısını analiz etmek.

Kanun'un 6-16. maddeleri arasında 'Ödev ve Sorumluluklar', 26-31. maddeleri arasında ise 'Yasaklar' düzenlenmiştir.

Sorunun cevabı, eylemin hangi hukuki başlık altında yer aldığının tespit edilmesine bağlıdır.

Seçeneklerdeki eylemleri ilgili maddelerle eşleştirmek.

Basına demeç verme (m. 15), araç-gereci dışarı çıkarma (m. 16), mal bildirimi (m. 14) ve itaat (m. 11) 'Ödevler' kısmındayken; iş sahiplerinden borç para alma (m. 29) 'Yasaklar' kısmındadır.

Her bir kuralın Kanun'daki yerini belirleyerek kategorizasyon yapmak gerekir.

Hediye alma ve menfaat sağlama yasağının kapsamını değerlendirmek.

29. maddeye göre memurların iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları 'Yasaklar' arasında sayılmıştır.

Doğru seçeneğin 'Yasaklar' kategorisinde olduğundan emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

657 sayılı DMK Sistematiğinde Ödev ve Yasak Ayrımı

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 117Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, adaylık süreci içerisinde "aylıktan kesme" disiplin cezası alan bir aday memur hakkında uygulanacak işlem ve bu işlemin doğuracağı hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir ve

3

yıl süreyle devlet memurluğuna alınmaz.

Adaylık süresi disiplin amiri tarafından bir defaya mahsus olmak üzere

1

yıl süreyle uzatılır.

Uyarma veya kınama cezası almadığı sürece ilişiği kesilemeyeceği için adaylık süreci normal seyrinde devam eder.

Hakkında disiplin soruşturması açıldığı için derhal başka bir kamu kurumuna naklen atanır.

İlişiği kesilir ancak takip eden ilk KPSS merkezi yerleştirmesi ile yeniden memuriyete atanabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir ve $3$ yıl süreyle devlet memurluğuna alınmaz.

Cevap

Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir ve bu kişi

3

yıl süreyle devlet memurluğuna alınmaz.

Doğru seçenek,

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

57

. maddesindeki hükmü eksiksiz yansıtmaktadır. Kanuna göre adaylık süresi içinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumla ilişikleri kesilir. Ayrıca bu şekilde ilişiği kesilenlerin

3

yıl boyunca devlet memuru olamayacakları da aynı maddede açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

Adaylık sürecindeki disiplin cezası sınırını belirle.

Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası adaylık için kritik sınırdır.

657

sayılı DMK Madde

57

bu cezaların ağırlığını belirler.

Uygulanacak idari işlemi tespit et.

Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişik kesme kararı alınır.

Adaylık sürecindeki başarısızlık veya disiplinsizlik memuriyetin sona ermesi nedenidir.

Yeniden memuriyete giriş yasağını kontrol et.

İlişiği kesilenler

3

yıl boyunca memur olamazlar.

Kanun, bu durumdaki kişiler için belirli bir süre kısıtlaması öngörerek disiplin düzenini korur.

Anahtar Kavram

Adaylık Sürecinde Disiplin Cezalarının Sonuçları

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 118Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde düzenlenen "Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve özel şartlar" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Taksirli suçlardan dolayı hüküm giyenler, aldıkları hapis cezasının süresi ne olursa olsun, kasten işlenen suçlar için öngörülen bir yıllık mahkûmiyet engelinin kapsamı dışında tutulmuşlardır.

Genel olarak 18 yaşını tamamlayanların memur olabilmesine karşın; bir meslek veya sanat okulunu bitirenler, 15 yaşını doldurmak ve kazai rüşt kararı almak kaydıyla devlet memuru olarak atanabilirler.

Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl süreli hapis cezası alan bir adayın bu cezası mahkemece ertelenmiş olsa dahi, memuriyete giriş için aranan genel mahkûmiyet şartını kaybetmiş sayılır.

Kurumlar, hizmetin özelliği gereği memuriyete girişte genel şartların yanı sıra, özel kanun veya diğer mevzuatla ek eğitim, sertifika veya belirli bir sınav puanı gibi 'özel şartlar' belirleyebilirler.

Türk vatandaşlığından izinle çıkan ve Mavi Kart sahibi olan kişiler, vatandaşlık şartını sağladıkları kabul edilerek kamu kurumlarındaki her türlü kadrolu devlet memurluğu pozisyonuna atanabilirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk vatandaşlığından izinle çıkan ve Mavi Kart sahibi olan kişiler, vatandaşlık şartını sağladıkları kabul edilerek kamu kurumlarındaki her türlü kadrolu devlet memurluğu pozisyonuna atanabilirler.

Cevap

Mavi Kart sahibi olan kişilerin her türlü kadrolu devlet memurluğu pozisyonuna atanabileceği ifadesi yanlıştır; çünkü bu kişiler Türk vatandaşı olma şartını taşımamaktadırlar.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-1 maddesine göre memur olabilmek için 'Türk vatandaşı' olmak zorunludur. Türk vatandaşlığından izinle çıkan Mavi Kart sahipleri, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesi gereğince kadrolu ve daimi kamu hizmeti pozisyonlarına (yani 657/4-A kapsamındaki memurluğa) atanamazlar. Bu kişiler ancak işçi veya sözleşmeli personel statüsünde çalışabilirler.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı Kanun'un 48/A maddesindeki genel şartların kapsamını incele.

Vatandaşlık şartının 'Türk vatandaşı olmak' şeklinde kesin bir hükme bağlandığı görülür.

Memuriyete girişteki en temel ve ilk genel şartın sınırlarını belirlemek gerekir.

Mavi Kart sahiplerinin yasal statüsünü 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu çerçevesinde değerlendir.

Mavi Kart sahiplerinin seçme-seçilme ve kadrolu memuriyete atanma haklarının bulunmadığı tespit edilir.

Vatandaşlıktan çıkan kişilere tanınan hakların istisnalarını (memuriyet yasağı gibi) belirlemek soruyu çözmek için kritiktir.

Diğer seçeneklerdeki yaş istisnası, mahkûmiyet süresi ve özel şartlar gibi hükümleri doğrula.

Yaşın 15'e inebilmesi, kasten 1 yıl kuralı ve özel şartların varlığı yasaya uygundur.

Yanlış olan seçeneğin kesinleşmesi için doğru olanların elenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Memuriyete Girişte Vatandaşlık Şartı ve İstisnaları

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 119Soru →

Kamu personeli hukukunda devlet memurluğuna ilk defa atananların tabi tutulduğu adaylık süreci ve aday memurların özlük haklarıyla ilgili $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aday olarak atanan bir devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz.

Aday memurlar, adaylık süreci içerisinde başka kurumlara naklen atanamazlar.

Adaylık devresi içinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların memuriyetle ilişikleri kesilir.

Aday memurlara, asaletleri onaylanıncaya kadar geçen süre içerisinde kademe ilerlemesi uygulanmaz.

Adaylık süresi sonunda asli memurluğa atananların adaylıkta geçirdikleri süreler, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi işlemlerinde değerlendirilmez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adaylık süresi sonunda asli memurluğa atananların adaylıkta geçirdikleri süreler, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi işlemlerinde değerlendirilmez.

Cevap

Adaylık süresi sonunda asli memurluğa atananların adaylıkta geçirdikleri sürelerin kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi hesaplamalarında dikkate alınmayacağını belirten ifade yanlıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 159. maddesi açıkça; adaylık süresi sonunda asli memurluğa atananların adaylıkta geçirdikleri sürelerin, kademe ilerlemelerinde ve derece yükselmelerinde değerlendirileceğini hükme bağlamıştır. Dolayısıyla bu sürelerin değerlendirilmeyeceği yönündeki seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Adaylık süresinin yasal sınırlarını ve nakil kısıtlamasını kontrol et.

Süre

1-2

yıl arasındadır ve nakil yasaktır (

54

. madde).

Adaylık statüsünün temel yasal çerçevesini belirlemek için.

Disiplin cezalarının adaylık statüsü üzerindeki etkisini incele.

Aylıktan kesme veya kademe durdurma cezaları memuriyetin sonlanmasına yol açar (

57

. madde).

Aday memurların disiplin rejimi farkını saptamak için.

Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi haklarını hem adaylık hem asalet sonrası için analiz et.

Adaylık süresince kademe ilerlemesi yapılmaz (

158

. madde) ancak asalet onaylanınca bu süreler kıdemden sayılır (

159

. madde).

Özlük haklarının gelişimindeki teknik usulü doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Aday Memurlukta Hakların Askıda Olması ve Asalet Sonrası Kazanılması

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 120Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, adaylık süreci ve aday memurların statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Adaylık süresi

1

yıldan az,

2

yıldan çok olamaz.

Adaylık süresi içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.

Adaylık devresi içinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarılı olma şartı aranır.

Adaylık süreci içerisinde herhangi bir disiplin cezası alan aday memurun, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile görevine son verilir.

Adaylık devresi içinde ilişiği kesilenler

3

yıl süreyle tekrar devlet memurluğuna alınamazlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adaylık süreci içerisinde herhangi bir disiplin cezası alan aday memurun, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile görevine son verilir.

Cevap

Adaylık süreci içerisinde herhangi bir disiplin cezası alan aday memurun görevine son verileceği ifadesi yanlıştır; zira kanun bu yaptırım için belirli bir ağırlık eşiği (aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması) aramaktadır.

Doğru yanıt olan ve yanlış bir bilgiyi içeren ifade, aday memurluk sürecinde alınan her disiplin cezasının görevden çekilmeye neden olduğunu belirtmektedir. Oysa

657

sayılı Kanun'un

57

. maddesi, adaylık süresi içinde yalnızca 'aylıktan kesme' veya 'kademe ilerlemesinin durdurulması' cezası alanların ilişiğinin kesileceğini açıkça hükme bağlamıştır. Dolayısıyla 'uyarma' veya 'kınama' cezası alan bir aday memurun bu sebeple ilişiği kesilemez.

Adım Adım Çözüm

Adaylık süresi sınırlarını değerlendir.

657

sayılı Kanun'un

54

. maddesi uyarınca sürenin

1

yıldan az,

2

yıldan çok olamayacağı bilgisi doğrulanır.

Yasal süre sınırlarını hatırlamak seçenekleri elemek için ilk adımdır.

Nakil ve eğitim şartlarını kontrol et.

Başka kuruma nakil yasağı (

54

. md) ve üç aşamalı eğitim zorunluluğu (

55

56

. md) doğrulanır.

Adaylık sürecindeki temel kısıtlama ve yükümlülüklerin tespit edilmesi gerekir.

Disiplin cezalarının sonuçlarını analiz et.

57

. maddeye göre sadece 'aylıktan kesme' veya 'kademe ilerlemesinin durdurulması' cezalarının ilişik kesmeye neden olduğu, 'uyarma' veya 'kınama' gibi cezaların bu sonucu doğurmadığı görülür.

Hangi disiplin yaptırımının memuriyet statüsünü sona erdirdiğini belirlemek sorunun çözüm noktasıdır.

Anahtar Kavram

Aday Memurlukta Disiplin Cezası Eşiği ve İlişik Kesme

Tahmini Süre:50s

ÖncekiSayfa 6 / 9Sonraki

Kamu Görevlileri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar