Türkiye'nin İdari Teşkilatı

180 soru

Merkezî idareye ait olan karar alma yetkisinin, merkezdeki makamlara danışılmadan taşradaki belirli bir yönetici tarafından devlet adına kullanılabilmesine "yetki genişliği" denir. 1982 Anayasası'na göre bu yetki, taşra teşkilatındaki aşağıdaki makamlardan hangisine tanınmıştır?

Vali

Kaymakam

Belediye Başkanı

İl Genel Meclisi

İl İdare Şube Başkanı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali

Cevap

Yetki genişliği ilkesi, 1982 Anayasası'na göre yalnızca il idaresinin başı olan valiye tanınmış bir yetkidir.

Yetki genişliği, 1982 Anayasası'nın 126. maddesinde açıkça ifade edildiği üzere yalnızca il idaresi için geçerli olan ve bu birimin en üst amiri olan vali tarafından kullanılan bir yetkidir. Bu yetki sayesinde vali, merkeze (başkente) danışmadan, giderleri merkeze ait olmak üzere devlet adına işlem yapabilir.

Adım Adım Çözüm

Kavram Tanımı

Yetki genişliği, merkeze sormadan taşrada karar alabilme yetkisidir.

Soruda tanımlanan ilkenin hangi yönetim birimine ve amire özgü olduğunu belirlemek gerekir.

Hukuki Dayanak Kontrolü

1982 Anayasası Madde 126: 'İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.'

Bu ilkenin anayasal düzeyde sadece il düzeyi için öngörüldüğünü teyit etmek.

Makam Eşleştirmesi

İl idaresinin başı ve bu yetkiyi kullanan makam Vali'dir.

İlçe (Kaymakam) veya mahalli idarelerde bu yetkinin bulunmadığını saptamak.

Anahtar Kavram

Yetki Genişliği İlkesi

İpuçları

Anayasa'ya göre bu yetki sadece 'illerin idaresi' için öngörülmüştür.

Daha Fazla Pratik

Valinin devlet tüzel kişiliğini temsil etmesi ile il özel idaresinin başı olması arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 102Soru →

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında yerinden yönetim ilkesi; yerel ihtiyaçların karşılanması amacıyla oluşturulan "yer yönünden yerinden yönetim" ve teknik uzmanlık gerektiren kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla oluşturulan "hizmet yerinden yönetim" şeklinde ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrım doğrultusunda kurumların hukuki statüleri, kamu tüzel kişiliğine sahip olup olmadıkları ve merkezi idare ile olan denetim ilişkileri farklılık gösterir.

Buna göre;
I. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT)
II. Emniyet Genel Müdürlüğü
III. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
IV. Devlet Üniversiteleri
V. İl Özel İdaresi

yukarıda verilen kurum ve kuruluşlardan hangileri "hizmet yerinden yönetim kuruluşları" (kamu kurumları) arasında yer alır?

I, III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve V

II, IV ve V

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, III ve IV

Cevap

I, III ve IV ifadelerinin yer aldığı seçenek doğrudur. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT), Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Devlet Üniversiteleri hizmet yerinden yönetim kuruluşlarıdır.

Hizmet yerinden yönetim kuruluşları; belirli bir hizmetin uzmanlık ve teknik gereklilikler nedeniyle merkezi idareden bağımsız bir tüzel kişilik altında örgütlenmesidir. TRT (Yayıncılık), SGK (Sosyal Güvenlik) ve Devlet Üniversiteleri (Yükseköğretim) bu tanıma tam olarak uyar ve her biri ayrı birer kamu tüzel kişisidir.

Adım Adım Çözüm

Kurumların tüzel kişilik varlığını analiz etme

TRT, SGK, Üniversiteler ve İl Özel İdaresi'nin ayrı kamu tüzel kişiliği varken, Emniyet Genel Müdürlüğü merkezi idare (İçişleri Bakanlığı) hiyerarşisindedir.

Hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının en temel şartı ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmaktır.

Yerinden yönetimin türünü ayırt etme

İl Özel İdaresi coğrafi bir temele dayalı 'mahalli idare' (yer yerinden yönetim) iken; TRT, SGK ve Üniversiteler teknik bir hizmete dayalı 'kamu kurumları'dır.

Hizmet yerinden yönetim kuruluşları belirli bir uzmanlık alanına (yayıncılık, sosyal güvenlik, eğitim gibi) odaklanır.

Hizmet yerinden yönetim kuruluşlarını gruplandırma

I, III ve IV numaralı öncüller hizmet yerinden yönetim kategorisine girer.

Bu kurumlar özerk bütçeli, uzmanlık odaklı ve merkezi idarenin idari vesayetine tabi kuruluşlardır.

Anahtar Kavram

Hizmet yerinden yönetim kuruluşları (kamu kurumları); uzmanlık gerektiren bir hizmetin, merkezi idarenin hiyerarşisi dışına çıkarılarak ayrı bir kamu tüzel kişiliği ve bütçe ile örgütlenmesidir.

Soru 103Soru →

Kamu kurumu niteliğindeki bir meslek kuruluşunun yönetim kurulunun, kuruluş amaçları dışında siyasi faaliyetlere katıldığı tespit edilmiştir. $1982$ Anayasası’nın $135.$ maddesi uyarınca, bu organın görevine son verilmesiyle ilgili izlenmesi gereken hukuki usul aşağıdakilerden hangisidir?

Kanunun belirttiği mercilerin istemi üzerine, yetkili mahkemenin kararıyla görevine son verilir.

İdari vesayet makamı olan ilgili bakanlığın doğrudan idari işlemiyle görevine son verilir.

Hiyerarşik üst makam olan Cumhurbaşkanlığı kararı ile görevden el çektirilir.

Kamu tüzel kişiliği bulunmadığı için kuruluşun bağlı olduğu genel müdürlükçe görevden alınır.

Kuruluşun kendi genel kurulu tarafından yapılacak gizli oylama neticesinde görevine son verilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunun belirttiği mercilerin istemi üzerine, yetkili mahkemenin kararıyla görevine son verilir.

Cevap

Kuruluş amaçları dışında faaliyet gösteren meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevine, kanunun belirttiği mercilerin istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir.

Anayasa'nın

135.

maddesine göre, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının amaçları dışında faaliyet gösteren sorumlu organlarının görevine son verilmesi ve yerlerine yenilerinin seçilmesi, kanunun belirttiği merciin istemi üzerine mahkeme kararıyla gerçekleşir. Bu hüküm, meslek kuruluşlarının idari özerkliğini merkezi idarenin keyfi müdahalelerine karşı koruyan anayasal bir güvencedir.

Adım Adım Çözüm

Meslek kuruluşlarının organlarının görevden uzaklaştırılmasına ilişkin anayasal çerçeveyi belirlemek.

1982

Anayasası'nın

135.

maddesi bu süreci düzenlemektedir.

Anayasal güvenceler meslek kuruluşlarının özerkliğini korumak adına yargısal bir denetim öngörür.

Görevden alma işleminin hangi makam tarafından yapılabileceğini analiz etmek.

İşlem için kanunla belirlenen bir idari merciin istemi ve bir mahkeme kararı gereklidir.

İdarenin tek taraflı iradesiyle (vesayet yetkisiyle dahi) seçilmiş organları kalıcı olarak görevden alması yasaklanmıştır.

Anahtar Kavram

Meslek Kuruluşlarında Organların Görevden Alınması Usulü

İpuçları

Meslek kuruluşları özerk yapılar oldukları için organlarının görevden alınması merkezi idarenin tek taraflı kararına bırakılmamıştır.

Bu kuruluşlar üzerinde devletin denetimi idari vesayet niteliğindedir. Vesayet yetkisi ise kanunla sınırlıdır.

Daha Fazla Pratik

Meslek kuruluşlarının geçici olarak faaliyetten men edilmesi ile organlarının görevine kalıcı olarak son verilmesi arasındaki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 104Soru →

Türkiye'nin idari teşkilatlanmasında "il" kademesi, hem merkezi yönetimin taşra birimi (İl Genel İdaresi) hem de bir yerinden yönetim kuruluşu (İl Özel İdaresi) olarak ikili bir yapı arz etmektedir. Bu yapısal ayrım ve organların görevleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan İl Özel İdaresinin karar organıdır?

İl Genel Meclisi

İl Encümeni

İl İdare Kurulu

İl Şube Başkanları

Belediye Meclisi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl Genel Meclisi

Cevap

İl Genel Meclisi, il özel idaresinin en üst karar organıdır.

İl Genel Meclisi, il özel idaresinin en üst düzey karar organı olup bütçeyi kabul etmek, stratejik planı onaylamak ve yönetmelik çıkarmak gibi temel irade beyanlarını gerçekleştiren, üyeleri halk tarafından seçilen organdır.

Adım Adım Çözüm

İl kademesindeki ikili yapıyı analiz etme

İl hem merkezi idarenin (taşra) hem de yerinden yönetimin (il özel idaresi) bir parçasıdır.

Türkiye'de iller, Anayasa'nın 126. ve 127. maddeleri uyarınca hem merkezi hem de mahalli fonksiyonlara sahiptir.

İl Özel İdaresi organlarını tasnif etme

Organlar: Vali (yürütme), İl Genel Meclisi (karar) ve İl Encümeni (yürütme/danışma).

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, bu üç organı net bir şekilde ayırmıştır.

Karar organını belirleme

İl Genel Meclisi seçeneğine ulaşılır.

Genel politikaları belirleyen ve bütçeyi onaylayan organ karar organıdır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Karar Organı

İpuçları

Türkiye'de il yönetimi 'ikili' bir yapıdadır; bir tarafı devlete, bir tarafı halka (yerel yönetime) bakar.

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi'nin aldığı kararların Vali tarafından denetlenme sürecini (geri gönderme ve kesinleşme) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 105Soru →

Anayasa'nın yerel yönetimlere ilişkin ilkeleri çerçevesinde, il sınırları içindeki mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamakla görevli olan il özel idaresinin hukuki yapısı ve organları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İl özel idaresi, merkezi idareden bağımsız bir karar alma mekanizmasına, kendine ait bir bütçeye ve ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

İl özel idaresinin yürütme ve aynı zamanda danışma işlevlerini yerine getiren temel organı, valinin başkanlığında toplanan il idare kuruludur.

İl özel idaresinin en yüksek karar organı olan il genel meclisinin üyeleri, kanunla belirlenen usullere göre doğrudan halk tarafından seçilmektedir.

Vali, hem devlet tüzel kişiliğini ilde temsil eden en yüksek mülki idare amiri hem de il özel idaresinin başı ve kanuni temsilcisidir.

İl encümeninin meclis üyeleri arasından seçilen kısmı, il genel meclisi tarafından her yıl yenilenmek üzere bir yıllığına gizli oyla belirlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl özel idaresinin yürütme ve aynı zamanda danışma işlevlerini yerine getiren temel organı, valinin başkanlığında toplanan il idare kuruludur.

Cevap

İl özel idaresinin danışma ve yürütme organının 'il idare kurulu' olduğunu iddia eden seçenektir. Doğru organ 'il encümeni' olmalıdır.

Soruda il özel idaresine ilişkin yanlış olan ifade sorulmaktadır. İl özel idaresinin yürütme ve danışma organı 'il encümeni'dir. 'İl idare kurulu' ise mahalli idarelerin değil, doğrudan merkezi idarenin taşra teşkilatında yer alan genel idarenin bir organıdır. Bu iki kurumun isimleri sıklıkla karıştırılsa da kanuni statüleri ve hizmet ettikleri kamu tüzel kişilikleri (il özel idaresi vs. devlet) tamamen birbirinden farklıdır.

Adım Adım Çözüm

Soru kökündeki 'il özel idaresi' kavramına ve 'hangisi yanlıştır' ifadesine dikkat edilir.

İl özel idaresinin yasal özellikleri ve organları (Vali, İl Genel Meclisi, İl Encümeni) taranır.

Yanlış olan bilgiyi bulmak için organların görevleri ve kurumsal aidiyetleri teyit edilmelidir.

Seçeneklerdeki organ isimleri ve bu organların hangi tüzel kişiliğe ait olduğu analiz edilir.

Bir seçenekte il özel idaresinin yürütme ve danışma organı olarak 'il idare kurulu' gösterilmiştir.

İsim benzerliğinden yararlanılarak oluşturulmuş yaygın bir çeldiricidir.

İl idare kurulu ile il encümeni arasındaki hukuki fark tespit edilir.

İl idare kurulunun merkezi idareye (devlet tüzel kişiliğine), il encümeninin ise yerinden yönetime (il özel idaresi kamu tüzel kişiliğine) ait olduğu sonucuna varılır.

Hukuki olarak yanlış olan yargının bulunduğu seçenek kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Organları ile Merkezi İdare Taşra Teşkilatı Organlarının Ayrımı

Soru 106Soru →

Mahalli idareler içerisinde yer alan belediye teşkilatında; üyelerinin bir kısmı belediye meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilen, diğer bir kısmı ise belediye başkanı tarafından görevlendirilen birim amirlerinden oluşan karma yapılı organ aşağıdakilerden hangisidir?

Belediye Meclisi

Belediye Encümeni

İl Genel Meclisi

Belediye Denetim Komisyonu

Köy İhtiyar Heyeti

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye Encümeni

Cevap

Belediye Encümeni

Belediye encümeni, belediye idaresinin danışma ve sınırlı karar organıdır.

5393

sayılı Kanun uyarınca belediye başkanı başkanlığında toplanan bu kurulda; hem belediye meclisinden seçilen üyeler hem de belediyenin mali hizmetler birim amiri gibi profesyonel yöneticileri yer alır. Bu yapı 'karma' (hibrit) olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

Belediye idaresinin organlarının tespit edilmesi

Belediye idaresi; belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanı olmak üzere üç ana organdan oluşur.

5393

sayılı Belediye Kanunu'na göre belediyenin zorunlu organlarını belirlemek çözümün ilk adımıdır.

Organların oluşum şekillerinin incelenmesi

Belediye meclisi ve belediye başkanı doğrudan halk tarafından seçilirken, encümen hem seçilmiş hem atanmış üyelerden oluşur.

Soruda vurgulanan 'karma yapılı' (seçilmiş + atanmış) özelliğini hangi organın taşıdığını bulmak gerekir.

Belediye encümeninin yapısının doğrulanması

Encümenin; belediye başkanı başkanlığında, meclis üyeleri ve birim amirlerinden (mali hizmetler müdürü gibi) oluştuğu teyit edilir.

Kanun hükmüne göre encümenin hibrit yapısı, onu diğer saf siyasi veya saf bürokratik birimlerden ayırır.

Anahtar Kavram

Belediye idaresi organlarından olan Belediye Encümeni'nin karma (hibrit) yapısı.

Tahmini Süre:45s

Soru 107Soru →

$5216$ sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri çerçevesinde, ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararların büyükşehir belediye meclisi tarafından denetlenmesi ve kesinleşmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Büyükşehir belediye meclisi, kendisine gelen imar kararlarını

3

ay içinde karara bağlamazsa ilçe belediye meclisi kararı kesinleşmiş sayılır.

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyesinden gelen imar kararlarını sadece aynen onaylayabilir; nazım imar planına uygunluk gerekçesiyle bile olsa kararda değişiklik yapma yetkisi yoktur.

İlçe belediye meclisince alınan imar kararları büyükşehir belediye meclisine ulaştığı tarihten itibaren en geç

15

gün içinde görüşülmek ve karara bağlanmak zorundadır.

Büyükşehir belediye meclisi tarafından reddedilen bir imar kararı, ilçe belediye meclisinin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar etmesi durumunda kesinleşir.

İlçe belediye meclisi imar kararları, büyükşehir belediye meclisinin onayına sunulmadan önce doğrudan valilik makamının hukuka uygunluk denetimine tabidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyükşehir belediye meclisi, kendisine gelen imar kararlarını $3$ ay içinde karara bağlamazsa ilçe belediye meclisi kararı kesinleşmiş sayılır.

Cevap

Büyükşehir belediye meclisinin, ilçe belediyesinden gelen imar kararlarını üç ay içinde karara bağlamaması durumunda kararın kesinleşmiş sayılması doğrudur.

Doğru seçenek olan ifadedeki kural,

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

14

. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Kanun, ilçe belediyelerinden gelen imar kararlarının nazım imar planına uygunluğunu denetleme görevini büyükşehir belediye meclisine vermiş ve bu inceleme için

3

aylık bir üst sınır belirlemiştir. Bu süre içerisinde herhangi bir karar alınmaması, hukuken ilçe belediyesi kararının kesinleştiği anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

Hukuki dayanağın belirlenmesi

5216

sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun

14

. maddesi incelenmiştir.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki kararların kesinleşme usulü bu maddede düzenlenmiştir.

İmar kararlarına özgü sürenin tespiti

İlçe belediyelerinden gelen imar kararları için

3

aylık özel bir inceleme süresi öngörüldüğü görülmüştür.

İmar planlarının bütünlüğünün korunması için kanun koyucu bu süreci genel kararlardan ayırmıştır.

Süre sonunda sessiz kalınmasının sonucunun analizi

Meclisin bu süre zarfında karar almaması durumunda ilçe belediyesi kararının kesinleşeceği saptanmıştır.

İdari sürecin sürüncemede kalmasını engellemek amacıyla zımni kabul (kesinleşme) mekanizması getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesinin İlçe Belediyeleri Üzerindeki İdari Vesayet Denetimi (İmar Kararları)

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 108Soru →

$1$ sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile merkezi idare başkent teşkilatı yapılanması içerisinde oluşturulan 'Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları' (Eğitim ve Öğretim, Ekonomi, Güvenlik ve Dış Politikalar vb.) hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Kurul üyelerinin tamamı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından nitelikli çoğunlukla seçilir.

Söz konusu kurulların başkanı Cumhurbaşkanıdır.

Kurul kararları, ilgili bakanlıklar ve taşra teşkilatı üzerinde doğrudan hiyerarşik emir niteliği taşır.

Karar alabilmeleri için her kurulda en az bir Anayasa Mahkemesi üyesinin hazır bulunması şarttır.

1982

Anayasası'nda 'başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar' başlığı altında ismen düzenlenmişlerdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu kurulların başkanı Cumhurbaşkanıdır.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarının başkanı Cumhurbaşkanıdır.

Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları,

1

sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmiş olup, bu düzenlemeye göre kurulların başkanı doğrudan Cumhurbaşkanıdır. Kurullar, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen üyelerin başkanlığında toplanabilir ancak resmi başkanlık makamı Cumhurbaşkanına aittir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarının hukuki dayanağını tespit etme.

Bu kurullar

1

sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile merkezi idare başkent teşkilatı bünyesinde kurulmuştur.

Kurumun statüsünü ve yetki kaynağını belirlemek için temel mevzuata bakılmalıdır.

Kurulların yönetim ve başkanlık yapısını inceleme.

1

sayılı CBK'nın

21

. maddesine göre kurulların başkanı Cumhurbaşkanıdır.

Yürütme organı içindeki hiyerarşik ve idari yapıyı netleştirmek gerekir.

Kurulların işlevsel niteliğini (icrai/istişari) değerlendirme.

Kurullar doğrudan karar alan icrai birimler değil, strateji geliştiren ve görüş sunan danışma birimleridir.

Bakanlıklarla olan ilişkilerini ve hukuki etkilerini anlamak için işlevlerini bilmek şarttır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarının Yapısı ve İşleyişi

Daha Fazla Pratik

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşların (Danıştay, Sayıştay, MGK, ESK) görev alanlarını tekrar gözden geçirin.

Tahmini Süre:50s

Soru 109Soru →

Türk idari teşkilat yapısında 'başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar' olarak adlandırılan ve merkezi idareye görüş bildirmekle görevli olan birimlerin hukuki statüsü ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevli bir anayasal yardımcı kuruluştur.

Sayıştay, mahalli idarelerin hesap ve işlemlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetleyen bir yüksek mahkeme olup verdiği kararların temyiz mercii Danıştay'dır.

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, Milli Güvenlik Kurulunun anayasal statüsünden ötürü idari teşkilat şemasında yardımcı kuruluşlar kategorisinde yer alır.

Ekonomik ve Sosyal Konsey, üyelerinin tamamı kamu görevlilerinden oluşan ve ekonomik kararların alınmasında yürütme için bağlayıcı görüşler sunan bir yardımcı kuruluştur.

Kamu Denetçiliği Kurumu, merkezi idarenin her türlü eylemini hukuka uygunluk yönünden denetleyen başkent teşkilatına yardımcı bir mali kuruluştur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevli bir anayasal yardımcı kuruluştur.

Cevap

Danıştay'ın kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevli olması doğru bir ifadedir.

Danıştay, yargısal görevinin yanı sıra başkent teşkilatının yardımcı bir kuruluşu olarak kamu hizmeti imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında hukuki görüş bildirmekle görevlidir. 1982 Anayasası bu görüşün bildirilmesi için iki aylık bir süre öngörmüştür.

Adım Adım Çözüm

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşların tanımlanması

Danıştay, Sayıştay, MGK ve Ekonomik ve Sosyal Konsey bu grupta yer alır.

Bu kurumlar merkezi idareye (Başkente) teknik, hukuki ve mali konularda yardımcı olur.

Danıştay'ın istişari (yardımcı) görevinin incelenmesi

2017 değişikliği sonrası tüzüklerin kalkmasıyla Danıştay'ın temel istişari görevi imtiyaz sözleşmelerini incelemektir.

Anayasa m. 155 bu görevi ve 2 aylık süreyi açıkça belirtmiştir.

Diğer seçeneklerin hukuki statüsünün kontrol edilmesi

Sayıştay'ın yüksek mahkeme olmadığı, MGK Sekreterliği ve DDK'nın merkez teşkilatında olduğu, KDK'nın yasama ile ilişkili olduğu teyit edilir.

İdari teşkilat hiyerarşisindeki yerleri farklılık göstermektedir.

Anahtar Kavram

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşların Görev ve Yetki Sınırları

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın 2017 öncesi tüzükler üzerindeki inceleme yetkisinin kaldırıldığını ve bu görevin sadece imtiyaz sözleşmeleriyle sınırlandığını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 110Soru →

Yerel yönetim kuruluşlarından olan belediyelerde, mülkiyet hakkına doğrudan müdahale teşkil eden kamulaştırma kararlarını alma ve bu kararları uygulama yetkisi hangi organ tarafından kullanılır?

Belediye Meclisi

Belediye Encümeni

Belediye Başkanı

İl Genel Meclisi

İl Encümeni

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye Encümeni

Cevap

Belediye Encümeni

Belediye idaresinde belediye encümeni; bütçe ve kesin hesabı incelemek, kamulaştırma kararlarını almak, taşınmaz mal alım ve satımına ilişkin meclis kararlarını uygulamak ve kanunlarda öngörülen cezaları vermek gibi yürütme nitelikli görevleri yerine getirir. Bu nedenle kamulaştırma kararı alma ve uygulama yetkisi belediye encümenine aittir.

Adım Adım Çözüm

Belediye organlarının niteliklerini ve temel ayrımını belirlemek.

Belediye meclisi karar organı, belediye encümeni yürütme ve danışma organı, belediye başkanı ise yürütme organının başı ve temsilcisidir.

Yetki paylaşımı, organların kanuni görev tanımlarına göre yapılır.

Kamulaştırma yetkisinin kanundaki yerini tespit etmek.

Belediye Kanunu'nun 34. maddesinde kamulaştırma kararlarını alma ve uygulama yetkisi doğrudan belediye encümenine verilmiştir.

Mülkiyet hakkını kısıtlayan icrai kararların yürütme organı (encümen) tarafından alınması kanuni esastır.

Anahtar Kavram

Belediye Encümeninin Görev ve Yetkileri

Tahmini Süre:50s

Soru 111Soru →

Bir büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yeni açılacak olan ve gıda sektöründe faaliyet gösteren bir sanayi tesisinin 'birinci sınıf gayrisıhhi müessese' kapsamında olduğu tespit edilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri uyarınca, bu tesisin ruhsatlandırılması ve denetlenmesi yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Söz konusu tesis gıda sektöründe yer aldığı için ruhsatlandırma yetkisi münhasıran ilçe belediyesine aittir.

Birinci sınıf gayrisıhhi müesseselerin ruhsatlandırılması ve denetlenmesi büyükşehir belediyesinin; ikinci ve üçüncü sınıf olanlarınki ise ilçe belediyesinin yetkisindedir.

Büyükşehir sınırları içindeki tüm iş yerlerinin ruhsatlandırılması, idari vesayet denetimi kapsamında doğrudan valilik makamı tarafından gerçekleştirilir.

İlçe belediyesi, büyükşehir belediye meclisinden uygunluk görüşü almak kaydıyla birinci sınıf müesseselere ruhsat verebilir.

Büyükşehir belediyesi sadece çevre kirliliği yaratan işletmelere ruhsat verir, sanayi tesisleri üzerindeki genel ruhsat yetkisi ilçe belediyesindedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birinci sınıf gayrisıhhi müesseselerin ruhsatlandırılması ve denetlenmesi büyükşehir belediyesinin; ikinci ve üçüncü sınıf olanlarınki ise ilçe belediyesinin yetkisindedir.

Cevap

Birinci sınıf gayrisıhhi müesseselerin ruhsatlandırılması büyükşehir belediyesinin, diğer sınıfların ise ilçe belediyesinin yetkisindedir.

Doğru cevapta belirtildiği üzere, 5216 sayılı Kanun'un 7/j maddesi uyarınca birinci sınıf gayrisıhhi müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek görevi büyükşehir belediyesine verilmiştir. İkinci ve üçüncü sınıf olanlarda ise yetki ilçe belediyelerindedir.

Adım Adım Çözüm

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesi incelenir.

Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları belirlenir.

Yetki paylaşımının yasal dayanağını tespit etmek.

Gayrisıhhi müesseseler (GSM) ile ilgili (j) bendi analiz edilir.

Gıda ile ilgili olanlar dâhil birinci sınıf GSM'lerin büyükşehir belediyesine ait olduğu görülür.

Tesisin sınıfına göre hangi idarenin yetkili olduğunu saptamak.

Büyükşehir ve ilçe belediyesi arasındaki sınıf farkı ayırt edilir.

Birinci sınıf dışındaki (ikinci ve üçüncü sınıf) müesseselerin ilçe belediyesi yetkisinde olduğu sonucuna varılır.

Doğru hukuk kuralını seçeneğe uygulamak.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediye Kanunu Yetki Paylaşımı (GSM Ruhsatları)

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyesinin ulaşım ve terminal işletmeciliği konusundaki münhasır yetkilerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 112Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türk idari teşkilat yapısında merkezi idareye yardımcı olmak, görüş bildirmek veya denetim yapmak üzere oluşturulan "başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlardan" biri aşağıdakilerden hangisidir?

Danıştay

Belediye Meclisi

Üniversiteler

Karayolları Genel Müdürlüğü

Köy İhtiyar Heyeti

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay

Cevap

Türk idari teşkilatında Danıştay, başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar arasında yer alan anayasal bir kurumdur.

Danıştay, idari yargının en üst mercii olmasının yanı sıra, merkezi idareye (Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklar) idari konularda görüş bildiren ve başkent teşkilatına yardımcı kuruluş olarak tanımlanan bir kurumdur.

Adım Adım Çözüm

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşları listele.

Danıştay, Sayıştay, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve Ekonomik ve Sosyal Konsey.

Bu kuruluşlar, merkezi idarenin karar alma süreçlerine teknik, hukuki veya mali destek sağlamak amacıyla 1982 Anayasası ve ilgili kanunlarla belirlenmiştir.

Seçeneklerdeki kurumları idari teşkilat şemasına göre sınıflandır.

Danıştay yardımcı kuruluştur; diğerleri mahalli idare veya hizmet kuruluşudur.

İdari teşkilatın ana dalları olan merkezi idare ve yerinden yönetim ayrımını yaparak doğru kategoriye ulaşılır.

Anahtar Kavram

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar (Danıştay, Sayıştay, MGK, ESK)

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Milli Güvenlik Kurulu'nun temel görevlerini gözden geçirerek yardımcı kuruluşların işlevlerini pekiştirin.

Tahmini Süre:35s

Soru 113Soru →

Yerel yönetimlerin en temel birimlerinden olan belediyelerde, organlar arası yetki ve görev dağılımı 5393 sayılı Belediye Kanunu ile katı kurallara bağlanmıştır. Buna göre, belediye idaresinin organları (meclis, encümen, başkan) ve bu organların yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İl özel idaresinde il genel meclisinin üstlendiği bütçeyi ve kesin hesabı kabul etme işlevi, belediye idaresinde genel karar organı olan belediye meclisi tarafından yerine getirilir.

Görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle hakkında soruşturma açılan belediye başkanını kesin hükme kadar görevden uzaklaştırma yetkisi İçişleri Bakanına; meclisi feshetme yetkisi ise Danıştaya aittir.

Belediyeye ait taşınmazların alımına, satımına ve takasına karar verme yetkisi belediye encümenine; alınan bu kararlar doğrultusunda ihale işlemlerini yürütme yetkisi ise belediye meclisine aittir.

Kanunlarda öngörülen idari para cezalarını verme ve kamulaştırma kararları alma yetkisi, belediyenin yürütme ve danışma niteliğindeki organı olan belediye encümeni tarafından kullanılır.

Büyükşehir belediyeleri dâhil olmak üzere tüm belediyelerde, belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olan belediye başkanı, aynı zamanda belediye meclisine ve encümenine de başkanlık eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediyeye ait taşınmazların alımına, satımına ve takasına karar verme yetkisi belediye encümenine; alınan bu kararlar doğrultusunda ihale işlemlerini yürütme yetkisi ise belediye meclisine aittir.

Cevap

Belediyeye ait taşınmazların alımına, satımına ve takasına karar verme yetkisinin encümene, ihale işlemlerini yürütme yetkisinin meclise ait olduğunu belirten seçenek yanlıştır. Doğrusu bu yetkilerin tam tersi şekilde dağıtılmış olmasıdır.

Belediyede taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı ayni hak tesisine karar vermek Belediye Meclisinin görevidir. Belediye meclisinin aldığı bu kararlar doğrultusunda ihaleleri yapmak ise Belediye Encümeninin görevidir. Doğru cevapta bu iki organın görevleri bilerek ters çevrilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Belediye organlarının niteliklerini belirle.

Meclis genel karar organı, Encümen danışma/yürütme organı (ihale komisyonu), Başkan ise yürütme/temsil organıdır.

Yetki paylaşımı, organların hukuki niteliğine göre şekillenir.

Taşınmaz alım-satımına karar verme yetkisini analiz et.

Taşınmaz alımı, satımı ve takası belediyenin malvarlığını derinden etkileyen temel bir stratejik karar olduğu için Belediye Meclisinin yetkisindedir.

Önemli malvarlığı tasarrufları doğrudan halkın temsilcilerinden oluşan meclisin onayından geçmelidir.

İhale işlemlerini yürütme yetkisini analiz et.

Devlet İhale Kanunu ve Belediye Kanunu uyarınca, belediyelerde ihale komisyonu görevi Belediye Encümeni tarafından yürütülür.

İhale süreçleri teknik, idari ve icrai nitelikte olduğundan uygulamayı encümen yapar.

Seçenekleri değerlendir.

İlgili seçenekte Meclis ve Encümen'in görevleri birbirinin yerine yazılarak ters verilmiştir.

Hatalı bilginin tespiti sorunun çözümünü sağlar.

Anahtar Kavram

Belediye Organlarının Görev Dağılımı (Meclis ve Encümen İşbölümü)

Soru 114Soru →

1982 Anayasası ve Türk idare hukuku öğretisi uyarınca, merkezi idarenin başkent teşkilatına yardımcı olmak, teknik ve hukuki konularda görüş bildirmek amacıyla oluşturulan 'Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar', hiyerarşik yapı içerisinde yer almayan ancak idarenin karar alma süreçlerine katkı sağlayan birimlerdir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu grupta yer alan bir kuruluştur?

Devlet Denetleme Kurulu

Yerel Yönetim Politikaları Kurulu

Ekonomik ve Sosyal Konsey

Strateji ve Bütçe Başkanlığı

Yüksek Hakem Kurulu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekonomik ve Sosyal Konsey

Cevap

Ekonomik ve Sosyal Konsey, 1982 Anayasası'nda düzenlenen başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar arasındadır.

Ekonomik ve Sosyal Konsey, Türk idari teşkilat yapısında Danıştay, Sayıştay ve Milli Güvenlik Kurulu ile birlikte merkezi idareye görüş bildirmekle görevli 'Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar' kategorisinde yer alır. 1982 Anayasası'nın 166. maddesinde istişari bir kurul olarak tanımlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşların listesini hatırla.

Bu kuruluşlar; Danıştay, Sayıştay, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve Ekonomik ve Sosyal Konsey'dir.

Türk idari teşkilat şemasında merkezi idarenin başkent teşkilatı yardımcı birimleri bu dörtlü yapıdan oluşur.

Seçeneklerdeki kurumları idari teşkilat yapısındaki yerlerine göre analiz et.

Devlet Denetleme Kurulu ve Strateji ve Bütçe Başkanlığı doğrudan Cumhurbaşkanlığı birimleridir. Politika kurulları da Cumhurbaşkanlığı iç teşkilatına dahildir.

Yardımcı kuruluşlar ile merkezi idarenin doğrudan birimleri (bağlı kurumlar/ofisler) arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Anayasal dayanağı kontrol et.

Ekonomik ve Sosyal Konsey, Anayasa'nın 166. maddesinde ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında görüş bildirmek üzere yapılandırılmıştır.

Bir kuruluşun yardımcı kuruluş sayılabilmesi için idari teşkilat hukukunda bu başlık altında tasnif edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın hem bir yüksek mahkeme hem de bir yardımcı kuruluş (idari görevleri bakımından) olma özelliğini inceleyin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 115Soru →

Merkezi idarenin taşra teşkilatı yapılanmasında yer alan ilçe idaresinin yardımcı organı olan 'İlçe İdare Kurulu' üyeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kurulun asil üyeleri arasında yer almaz?

İlçe Emniyet Müdürü

Yazı İşleri Müdürü

Malmüdürü

İlçe Milli Eğitim Müdürü

Hükümet Tabibi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlçe Emniyet Müdürü

Cevap

İlçe Emniyet Müdürü, İlçe İdare Kurulu'nun üyeleri arasında yer almaz.

İlçe İdare Kurulu; Kaymakamın başkanlığı altında Yazı İşleri Müdürü, Malmüdürü, Hükümet Tabibi, İlçe Milli Eğitim Müdürü ve İlçe Tarım ve Orman Müdürü'nden oluşur. İlçe Emniyet Müdürü ise her ne kadar bir idare şube başkanı olsa da, bu kurulun asil bir üyesi değildir.

Adım Adım Çözüm

İlçe idaresinin organlarını belirle.

İlçe idaresi; Kaymakam, İlçe İdare Şube Başkanları ve İlçe İdare Kurulu'ndan oluşur.

Teşkilat yapısını anlamak için temel organları bilmek gerekir.

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre İlçe İdare Kurulu üyelerini listele.

Kurul üyeleri: Kaymakam (Başkan), Yazı İşleri Müdürü, Malmüdürü, Hükümet Tabibi, İlçe Milli Eğitim Müdürü ve İlçe Tarım ve Orman Müdürü'dür.

Kanuni dayanağa göre kurulun kimlerden oluştuğunu tespit etmek gerekir.

Seçeneklerdeki unvanları kurul üyeleriyle karşılaştır.

İlçe Emniyet Müdürü bir idare şube başkanıdır ancak kurulun bir parçası değildir.

Şube başkanlığı ile kurul üyeliği arasındaki farkı ayırt etmek soruyu çözüme kavuşturur.

Anahtar Kavram

İlçe İdare Kurulu Üyeleri

Daha Fazla Pratik

İl İdare Kurulu ile İlçe İdare Kurulu üyelerini karşılaştırarak Defterdar ve Malmüdürü ayrımına dikkat ediniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 116Soru →

Merkezi idarenin taşra teşkilatı olan il idaresi yapılanmasında, valinin başkanlığı altında toplanan ve ildeki merkezi idare şube başkanlarından (müdürlerden) oluşan danışma ve karar organı aşağıdakilerden hangisidir?

İl İdare Kurulu

İl Genel Meclisi

İl Encümeni

İlçe İdare Kurulu

Belediye Meclisi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl İdare Kurulu

Cevap

Valinin başkanlığında toplanan ve il müdürlerinden oluşan merkezi idare organı İl İdare Kurulu'dur.

İl İdare Kurulu, 5442 sayılı Kanun uyarınca merkezi idarenin taşra teşkilatındaki 'İl İdaresi'nin üç temel organından biridir. Vali başkanlığında, ilin ana hizmet birimlerinin müdürlerinden (Hukuk İşleri Müdürü, Defterdar, Milli Eğitim Müdürü vb.) oluşur ve idari/istişari görevler yürütür.

Adım Adım Çözüm

İdari birimin hiyerarşik yerinin tespit edilmesi

Soru, merkezi idarenin taşra teşkilatını (İl İdaresi) sormaktadır.

Merkezi idare ile mahalli idareleri (İl Özel İdaresi, Belediye) ayırmak çözümün ilk adımıdır.

İl idaresi organlarının hatırlanması

İl idaresi; Vali, İl İdare Şube Başkanları ve İl İdare Kurulu'ndan oluşur.

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu il idaresini bu üçlü yapı ile tanımlar.

Kurulun niteliğinin analizi

İl müdürlerinden oluşan ve valiye danışmanlık yapan birimin İl İdare Kurulu olduğu teyit edilir.

İl Genel Meclisi ve İl Encümeni gibi yapılar merkezi idarenin değil, yerinden yönetimin organlarıdır.

Anahtar Kavram

İl Genel İdaresi Organları

İpuçları

Sorulan kurul, merkezi idarenin (devletin) taşradaki temsilcisi olan valinin hiyerarşisi altındadır.

Daha Fazla Pratik

İl İdare Kurulu'nun üyeleri ile İlçe İdare Kurulu'nun üyeleri arasındaki farkları inceleyerek mülki idare yapılanmasını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 117Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nin mülki idare yapılanması içerisinde yer alan 'İl İdaresi' ve bu birimin en üst amiri olan 'Vali'nin hukuki statüsü ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Vali, Anayasa'nın 126. maddesinde düzenlenen 'yetki genişliği' ilkesinden yararlanan tek mülki idare amiri olup bu yetkisini ilçe idaresinin başı olan kaymakama devredebilir.

Vali, il sınırları içerisinde hem devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır.

İl idaresi; Vali, İl İdare Şube Başkanları ve İl İdare Kurulu olmak üzere üç ana organdan oluşur.

Vali, Cumhurbaşkanı kararı ile atanan ve 'istisnai memuriyet' statüsünde bulunan bir kamu görevlisidir.

Vali, ildeki merkezi idare kuruluşlarının (adli ve askeri teşkilat hariç) hiyerarşik amiri olup bu kuruluşlar üzerinde denetim yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vali, Anayasa'nın 126. maddesinde düzenlenen 'yetki genişliği' ilkesinden yararlanan tek mülki idare amiri olup bu yetkisini ilçe idaresinin başı olan kaymakama devredebilir.

Cevap

Vali, yetki genişliği ilkesini kaymakama devredebilir ifadesi yanlıştır.

Yetki genişliği, merkezi idarenin hiyerarşik yapısı içinde taşradaki en üst amire (valiye) tanınan, merkeze danışmadan karar alma yetkisidir. Anayasa'nın 126. maddesi uyarınca bu yetki yalnızca 'illerin idaresi' için öngörülmüştür. Kaymakamlar ilçe idaresinin başında bulunmalarına rağmen yetki genişliğinden yararlanamazlar ve valinin bu yetkisini kaymakama devretmesi hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

Yetki genişliği ilkesinin tanımını ve kapsamını değerlendiriniz.

Bu ilke, merkeze danışmadan devlet adına karar alma ve harcama yapma yetkisidir.

Yetki genişliğinin kimlere tanındığını belirlemek için temel mülki idare kurallarına bakılır.

Yetki genişliğinin hangi mülki idare birimlerinde geçerli olduğunu kontrol ediniz.

Anayasa'nın 126. maddesine göre 'İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır'.

Bu yetki anayasal olarak sadece il düzeyinde tanımlanmıştır.

Yetkinin devredilebilirliğini analiz ediniz.

Vali bu yetkiyi sadece kendisi kullanır, kaymakamın böyle bir yetkisi yoktur ve devredilemez.

Hukuki statü gereği kaymakam sadece Cumhurbaşkanının temsilcisidir, devletin temsilcisi değildir ve yetki genişliğine sahip değildir.

Anahtar Kavram

Yetki Genişliği İlkesi

Soru 118Soru →

Merkezi idarenin başkent teşkilatında yer alan yardımcı kuruluşlar, idari faaliyetlerin teknik, hukuki ve mali süreçlerinde yürütme organına görüş bildirmek veya denetim yapmakla görevlidirler.

Bu bağlamda, kamu idarelerinin hesap ve işlemlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek, sorumluların işlemlerini kesin hükme bağlamak ve bu yönüyle mali konularda başkent teşkilatına destek sağlamakla görevli yardımcı kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Sayıştay

Devlet Denetleme Kurulu

Kamu Denetçiliği Kurumu

Danıştay

Strateji ve Bütçe Başkanlığı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay

Sayıştay, Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatında 'başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar' arasında yer alır. 1982 Anayasası'na göre genel ve özel bütçeli idarelerin gelir, gider ve mallarını TBMM adına denetlemekle ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamakla görevlidir.

Adım Adım Çözüm

Sorudaki temel işlevleri (mali denetim ve TBMM adına hareket etme) belirleyin.

Aranan kurumun bir mali denetim organı olduğu ve TBMM adına bu görevi yürüttüğü saptanmıştır.

Sayıştay'ın anayasal tanımı bu iki temel unsura dayanmaktadır.

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşları listeleyin.

Danıştay, Sayıştay, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve Ekonomik ve Sosyal Konsey.

İdare hukuku öğretisinde ve mevzuatta yardımcı kuruluşlar bu dört birimden oluşur.

Tanımlanan işlevi (mali denetim) listedeki kurumlarla eşleştirin.

Mali denetim ve hesapları kesin hükme bağlama yetkisi sadece Sayıştay'a aittir.

Danıştay hukuki, MGK güvenlik, Ekonomik ve Sosyal Konsey ise sosyal politikalar alanında uzmandır.

Anahtar Kavram

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar ve Sayıştay'ın Mali Denetim Rolü

Tahmini Süre:55s

Soru 119Soru →

Türkiye'nin idari teşkilat yapısı içerisinde yer alan "köy idaresi" ile belediye teşkilatının bir parçası olan "mahalle yönetimi"nin kuruluş usulleri ve hukuki statüleri dikkate alındığında, bu iki birimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Köy idaresi İçişleri Bakanlığı kararı ile kurulurken; mahalle, belediye meclisi kararı ve mülki idare amirinin onayı ile kurulur.

Köy muhtarı ve ihtiyar meclisi üyeleri köy derneği tarafından seçilirken; mahalle muhtarı ve ihtiyar heyeti üyeleri belediye encümeni tarafından atanır.

Köy idaresinde tüm seçmenlerden oluşan "köy derneği" yasal bir karar organı iken; mahalle yönetiminde de tüm sakinlerin katıldığı "mahalle meclisi" yasal bir karar organıdır.

Köy idaresi mahalli idare birimi olduğu halde kamu tüzel kişiliğine sahip değilken; mahalle yönetimi belediyeden ayrı bir kamu tüzel kişiliğidir.

Köyün kurulması için nüfusun en az 500 olması şartı aranırken; mahalle kurulabilmesi için yerleşim yerinde en az 2000 nüfus bulunması zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Köy idaresi İçişleri Bakanlığı kararı ile kurulurken; mahalle, belediye meclisi kararı ve mülki idare amirinin onayı ile kurulur.

Cevap

Köy idaresi İçişleri Bakanlığı kararı ile kurulurken; mahalle, belediye meclisi kararı ve mülki idare amirinin onayı ile kurulur.

Doğru ifade, köy ve mahallenin kuruluş süreçlerini teknik olarak doğru ayırmaktadır. 442 sayılı Köy Kanunu'na göre bir yerleşim yerinin 'köy' statüsü kazanması İçişleri Bakanlığı'nın kararına bağlıdır. Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca belediye sınırları içinde mahalle kurulması; belediye meclis kararı, kaymakam görüşü ve nihayetinde valinin onayı (mülki idare amiri onayı) ile gerçekleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

Köy ve mahalle kuruluş usullerini belirleme

442 sayılı Köy Kanunu'na göre köy, İçişleri Bakanlığı kararıyla; 5393 sayılı Belediye Kanunu'na göre mahalle, belediye meclis kararı ve valinin (mülki idare amiri) onayıyla kurulur.

Her iki idari birimin yasal dayanakları ve kuruluş prosedürleri farklılık gösterir.

Hukuki statü ve organ yapılarını inceleme

Köyün kamu tüzel kişiliği varken mahallenin yoktur. Köyde seçmenlerden oluşan 'Köy Derneği' varken mahallede benzer bir organ yoktur.

Seçeneklerdeki hukuki statü ve organ iddialarının doğruluğunu test etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Köy ve Mahalle İdarelerinin Kuruluş ve Hukuki Statü Farkları

Soru 120Soru →

1982 Anayasası'na göre, merkezi idarenin başkent teşkilatı içerisinde yer alan ve idari faaliyetlerin yürütülmesinde görüş bildirmekle görevli olan "başkent teşkilatına yardımcı kuruluş" aşağıdakilerden hangisidir?

Devlet Denetleme Kurulu

Milli Güvenlik Kurulu

Kamu Denetçiliği Kurumu

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

İl İdare Kurulu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu, merkezi idarenin başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar listesinde yer alan anayasal bir kurumdur.

Milli Güvenlik Kurulu, 1982 Anayasası ve Türk idare teşkilat yapısında merkezi idarenin (başkent teşkilatının) danışma ve yardımcı organlarından biri olarak kabul edilir. Diğer yardımcı kuruluşlar Danıştay, Sayıştay ve Ekonomik ve Sosyal Konsey'dir.

Adım Adım Çözüm

Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşları hatırla.

Yardımcı kuruluşlar: Danıştay, Sayıştay, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve Ekonomik ve Sosyal Konsey'dir.

Bu kuruluşlar merkezi idarenin karar almasına yardımcı olan danışma ve denetim organlarıdır.

Seçeneklerdeki kurumların idari teşkilattaki yerini analiz et.

Milli Güvenlik Kurulu listede yer alırken; Devlet Denetleme Kurulu merkezdedir, Kamu Denetçiliği Kurumu TBMM'ye bağlıdır, RTÜK bir üst kuruldur ve İl İdare Kurulu taşradadır.

Kuruluşların hiyerarşik veya fonksiyonel konumları statülerini belirler.

Anahtar Kavram

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar

Daha Fazla Pratik

Yardımcı kuruluşların hangi konularda (hukuki, mali, güvenlik vb.) görüş bildirdiğini öğrenmek için ilgili kanunları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 6 / 9Sonraki

Türkiye'nin İdari Teşkilatı

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap