Soru

Zorluk: Çok zorVergi Politikası

Dışa kapalı bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,800,80 ve oransal gelir vergisi oranı (tt) 0,250,25'tir. Ekonominin tam istihdam seviyesine ulaşabilmesi için milli gelirin 400400 birim daraltılması gerekmektedir.

Hükümet, bu hedefe ulaşmak için sadece otonom vergilerde iradi (ihtiyari) bir değişiklik yapmayı planlamaktadır. Ayrıca, otomatik istikrar sağlayıcıların (oransal vergi) devrede olduğu bu yapıda kamu harcamaları ile otonom vergilerin eşit miktarda artırılmasının (denk bütçe politikası) milli gelir üzerindeki etkisi incelenmektedir.

Buna göre, milli geliri hedef seviyeye getirmek için alınması gereken iradi otonom vergi kararı ve bu modelde geçerli olan denk bütçe çarpanı (Haavelmo) değeri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Otonom vergiler 200200 birim artırılmalıdır; denk bütçe çarpanı 0,50,5'tirCevap
  2. B
    Otonom vergiler 200200 birim artırılmalıdır; denk bütçe çarpanı 11'dir
  3. C
    Otonom vergiler 160160 birim artırılmalıdır; denk bütçe çarpanı 0,50,5'tir
  4. D
    Otonom vergiler 100100 birim artırılmalıdır; denk bütçe çarpanı 11'dir
  5. E
    Otonom vergiler 200200 birim azaltılmalıdır; denk bütçe çarpanı 11'dir

Cevap

Milli geliri daraltmak için otonom vergiler 200 birim artırılmalıdır ve oransal verginin olduğu bu modelde denk bütçe çarpanı 0,5'tir.
Ekonomiyi daraltmak için otonom vergilerin artırılması gerekmektedir. Oransal verginin olduğu modelde otonom vergi çarpanı KT=c1c(1t)K_T = \frac{-c}{1-c(1-t)} formülü ile hesaplanır ve 0,80/0,40=2-0,80 / 0,40 = -2 değerini alır. Milli geliri 400400 birim azaltmak için vergiler 200200 birim artırılmalıdır (400/2=200-400 / -2 = 200). Denk bütçe çarpanı ise kamu harcamaları çarpanı (KG=2,5K_G = 2,5) ile otonom vergi çarpanının (KT=2K_T = -2) cebirsel toplamına eşittir ve 0,50,5 değerini alır.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom vergi çarpanının (KTK_T) hesaplanması.
KT=0,80/[10,80(10,25)]=0,80/0,40=2K_T = -0,80 / [1 - 0,80(1 - 0,25)] = -0,80 / 0,40 = -2 bulunur.
İradi vergi politikasının milli gelir üzerindeki etkisini ölçmek için oransal vergiyi kapsayan doğru çarpan formülü kullanılmalıdır.
2
Gerekli otonom vergi değişikliğinin (ΔT0\Delta T_0) bulunması.
ΔY=KT×ΔT0\Delta Y = K_T \times \Delta T_0 formülünden 400=2×ΔT0-400 = -2 \times \Delta T_0 eşitliği kurularak ΔT0=200\Delta T_0 = 200 (artış) olarak hesaplanır.
Milli geliri 400400 birim daraltmak (negatif etki yaratmak) için sızıntıların, yani vergilerin artırılması gereklidir.
3
Kamu harcamaları çarpanının (KGK_G) hesaplanması.
KG=1/[10,80(10,25)]=1/0,40=2,5K_G = 1 / [1 - 0,80(1 - 0,25)] = 1 / 0,40 = 2,5 bulunur.
Denk bütçe çarpanını bulabilmek için öncelikle kamu harcamalarının ekonomideki genişletici etkisinin hesaplanması gerekir.
4
Denk bütçe çarpanının (Haavelmo etkisinin) hesaplanması.
Denk bütçe çarpanı = KG+KT=2,5+(2)=0,5K_G + K_T = 2,5 + (-2) = 0,5 olarak elde edilir.
Sistemde otomatik istikrar sağlayıcı bulunduğundan harcama ve vergi çarpanlarının toplamı 1'den küçük olacaktır.

Anahtar Kavram

Oransal vergi içeren modellerde otonom vergi çarpanı ve Haavelmo çarpanının işleyişi
Bu soruyu puanla