Soru

Zorluk: Kolayİç Borçlanma ile Finansman

Bütçe açıklarının finansmanında, Merkez Bankası kaynaklarına (monetizasyon) başvurmak yerine piyasadan devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) ihraç edilerek iç borçlanma yoluna gidilmesinin, ödünç verilebilir fon piyasası üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Piyasa faiz oranlarının yükselmesi sonucunda özel sektör yatırımlarının azalmasıCevap
  2. B
    Para arzının doğrudan artması nedeniyle enflasyonun hızla yükselmesi
  3. C
    Devletin bu işlem sonucunda yüksek miktarda senyoraj geliri elde etmesi
  4. D
    Piyasadaki likidite fazlasının artarak faiz oranlarının düşmesi
  5. E
    Dış borç stokunun kendiliğinden azalması ve cari açığın kapanması

Cevap

Piyasa faiz oranlarının yükselmesi sonucunda özel sektör yatırımlarının azalması (Dışlama Etkisi)
Bütçe açığının piyasadan borçlanılarak (DİBS ihracı) finanse edilmesi, devletin ödünç verilebilir fon piyasasında özel sektörle rekabet etmesine yol açar. Devletin fon talebi faiz oranlarını yukarı çeker, bu da özel sektörün yatırım maliyetlerini artırarak yatırımların azalmasına neden olur. Bu duruma literatürde 'dışlama etkisi' (crowding-out) denir.

Adım Adım Çözüm

1
Finansman yöntemini belirle
Devlet bütçe açığını kapatmak için piyasadan (bankalar ve hanehalkı) iç borçlanma yoluna gitmektedir.
Soruda para basımı yerine piyasadan DİBS ihracı ile borçlanma senaryosu verilmiştir.
2
Fon piyasasına olan etkiyi analiz et
Devletin fon talebi artar (DDD → D').
Devlet piyasadaki mevcut fonlara talip olduğunda, ödünç verilebilir fon talebi sağa kayar.
3
Fiyat (Faiz) etkisini belirle
Piyasa faiz oranları yükselir (ii ↑).
Arz sabitken talebin artması, fonun fiyatı olan faizi yükseltir.
4
Özel sektör üzerindeki nihai etkiyi belirle
Özel sektörün yatırım maliyeti artar ve yatırımlar azalır (II ↓).
Yüksek faiz oranları özel sektörün borçlanma maliyetini artırarak onları piyasadan dışlar (Crowding-out).

Anahtar Kavram

Dışlama Etkisi (Crowding-out Effect)

Daha Fazla Pratik

Dışlama etkisinin tam (tam dışlama) veya kısmi olması durumlarının para ve maliye politikası çarpanlarıyla ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla