Bütçe açıklarının finansmanında başvurulan iç borçlanma yönteminin; para arzı, paranın dolanım hızı ve ödünç verilebilir fon piyasası üzerindeki etkileri dikkate alındığında, "dışlama etkisi" (crowding-out) mekanizmasına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Banka dışı özel kesimden yapılan borçlanmada, satın alma gücü özel kesimden kamu kesimine transfer edildiği için toplam para arzı başlangıçta değişmez; ancak atıl fonların sisteme girmesiyle paranın dolanım hızı artabilir ve artan fon talebi faizleri yükselterek özel yatırımları dışlar.Cevap
- Bİç borçlanma, Merkez Bankası'nın parasal tabanını doğrudan genişleterek ekonomide para basımıyla aynı düzeyde ve hızda bir likidite artışı sağlar; bu nedenle dışlama etkisi sadece faiz oranları üzerinden değil, doğrudan enflasyon vergisi yoluyla gerçekleşir.
- CTicari bankaların atıl rezervlerini kullanarak devlet iç borçlanma senedi () satın alması, piyasadaki ödünç verilebilir fon arzını daraltacağı için faiz oranlarını derhal en yüksek seviyeye ulaştırarak tam dışlama etkisine yol açar.
- DDevletin ihraç ettiği iç borçlanma senetlerinin () ikincil piyasada yüksek likiditeye sahip olması, bu varlıkların para tanımına () dahil edilmesine neden olur ve bu durum iç borçlanmanın her zaman para arzını artırmasıyla sonuçlanır.
- EBütçe açıklarının iç borçlanma ile finansmanı, ödünç verilebilir fon piyasasında denge faiz oranını düşürerek özel sektörün sermaye maliyetini azaltır ve bu sayede kamu harcamaları yatırımları uyarma (crowding-in) etkisi yaratır.
Cevap
Banka dışı özel kesimden yapılan borçlanmada toplam para arzının değişmediği ancak artan fon talebi nedeniyle faizlerin yükselip yatırımların dışlandığı ifade doğrudur.
Banka dışı özel kesimden (halktan ve kurumlardan) yapılan iç borçlanmada, piyasada halihazırda var olan para miktarı değişmez, sadece bu paranın kullanım hakkı özel sektörden kamuya geçer. Bu durum, ödünç verilebilir fonlara olan talebi artırarak faiz oranlarını yukarı çeker. Faizlerdeki bu artış, yatırım kararlarını faiz oranına göre veren özel sektör girişimcilerinin maliyetlerini artırarak yatırımların azalmasına (dışlanmasına) neden olur. Ayrıca, atıl duran fonların kamu eliyle harcamaya dönüştürülmesi, paranın ekonomideki dolanım hızını artırarak toplam talebi etkileyebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İç borçlanmanın ödünç verilebilir fon piyasası üzerindeki etkisi ve dışlama mekanizması.
Alternatif Yöntem
Soruyu çözerken IS-LM modelini düşünebilirsiniz: Kamu harcamalarının artması ve bunun borçlanmayla finansmanı IS eğrisini sağa kaydırırken, para arzının sabit kalması LM eğrisi üzerinde yukarı doğru bir harekete (faiz artışı) ve dolayısıyla yatırım azalmasına neden olur.
Tahmini Süre:2m 0s