Bütçe açıklarının finansmanında emisyon (para basımı) yönteminden kaçınılarak devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) ihracı yoluyla piyasadan fon toplanması durumunda, makroekonomik dengeler üzerinde ortaya çıkması beklenen temel süreç ve bu sürecin özel sektör üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- Para arzındaki doğrudan artış engellenerek enflasyonist baskı sınırlanır; ancak ödünç verilebilir fon talebinin artmasıyla yükselen faiz oranları özel sektör yatırımlarının daralmasına (dışlama etkisi) neden olur.Cevap
- BPiyasadaki toplam likidite miktarının artması sağlanarak reel faizlerin düşmesi hedeflenir; bu sayede özel sektörün finansman maliyetleri aşağı çekilerek toplam yatırımlar teşvik edilir.
- CBorçlanma yoluyla elde edilen kaynakların tamamı sermaye harcamalarına aktarıldığı için kamu ve özel sektör yatırımları arasında tam bir tamamlayıcılık ilişkisi kurularak faiz oranları üzerinde nötr bir etki yaratılır.
- Dİç borçlanma senetlerinin doğrudan Merkez Bankası tarafından satın alınmasıyla bütçe disiplini korunur ve piyasadaki ödünç verilebilir fon arzı etkilenmediği için dışlama etkisi ortaya çıkmaz.
- Eİç borçlanma sadece yapısal bütçe açıklarının finansmanında kullanıldığı için konjonktürel dalgalanmalar üzerinde etkisiz kalır ve özel sektörün tüketim kararlarını değiştirmeden bütçe dengesini sağlar.
Cevap
İç borçlanma yoluyla finansman, para arzındaki artışı ve dolayısıyla enflasyonu sınırlarken; artan fon talebi nedeniyle yükselen faizler aracılığıyla özel sektör yatırımlarının azalmasına (dışlama etkisi) yol açar.
İç borçlanma, bütçe açığını kapatmak için halktan veya bankalardan borç alınmasıdır. Bu yöntemde yeni para yaratılmadığı için enflasyonist etkisi monetizasyona göre düşüktür. Ancak devlet, piyasadaki ödünç verilebilir fonlara ortak olduğu için fon talebi artar ve faiz oranları yükselir. Yükselen faizler, özel sektörün yatırım maliyetini artırarak yatırımların hacmini düşürür, yani kamu harcamaları özel harcamaları piyasadan 'dışlar'.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Dışlama Etkisi (Crowding Out)
Alternatif Yöntem
Dışlama etkisini IS-LM modeli üzerinden düşünmek: Kamu harcamalarının artması (veya finansmanı için borçlanılması) IS eğrisini sağa kaydırır. Bu durum hem geliri (Y) hem de faiz oranlarını (i) artırır. Faizlerdeki bu artış ise LM eğrisi boyunca yatırımların azalmasına neden olur.
Tahmini Süre:2m 0s