Bütçe açıklarının finansmanında Merkez Bankası kaynaklarına (monetizasyon) başvurulmayıp, kamu kesiminin piyasa faiz oranları üzerinden iç borçlanmaya gitmesi durumunda ortaya çıkan 'dışlama etkisi' (crowding out) ve bunun aktarım mekanizmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İç borçlanma, ödünç verilebilir fon talebini artırarak reel faiz oranlarını yükseltir ve yatırım harcamalarının faiz duyarlılığının yüksek olduğu bir ekonomik konjonktürde özel sektör sabit sermaye yatırımlarını kamu harcamaları lehine daraltır.Cevap
- Bİç borçlanma süreci, piyasadaki toplam likidite miktarını doğrudan para arzı artışı (emisyon) yoluyla genişlettiği için faiz oranlarını düşürerek özel sektör yatırımlarını 'crowding-in' etkisiyle teşvik eder.
- CBorçlanma yoluyla finanse edilen kamu harcamaları, hanehalkının gelecekteki vergi yükümlülüklerinin azalacağını öngörerek bugünkü tüketimlerini artırmasına yol açar ve bu talep artışı dışlama etkisini tamamen nötralize eder.
- DKamu kesiminin borçlanma senetleri (DİBS) ihraç etmesi, piyasada risksiz varlık arzını artırarak ticari bankaların özel sektöre yönelik kredi verme iştahını ve fon arzını eş zamanlı olarak yükseltir.
- EArtan faiz oranlarının yabancı sermaye girişini tetiklemesi sonucu yerel paranın değer kaybetmesi, net ihracatı artırarak dışlama etkisinin toplam talep üzerindeki daraltıcı etkisini telafi eder.
Cevap
İç borçlanma, ödünç verilebilir fon talebini artırarak faiz oranlarını yükseltir ve yatırım duyarlılığının yüksek olduğu durumlarda özel sektör yatırımlarını daraltır.
İç borçlanma, kamu kesiminin piyasadaki sınırlı ödünç verilebilir fonlara talip olmasıdır. Bu ek talep, fonun fiyatı olan faiz oranını yükseltir. Özel sektör yatırımları faiz oranına duyarlı (elastik) olduğu ölçüde, artan maliyetler nedeniyle yeni yatırımlardan vazgeçilir. Bu sürece 'finansal dışlama etkisi' denir ve kamu harcamalarının genişletici etkisini sınırlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Finansal Dışlama Mekanizması
Daha Fazla Pratik
IS-LM modeli çerçevesinde, yatırımın faiz esnekliğinin (b) ve para talebinin faiz esnekliğinin (h) dışlama etkisinin şiddeti üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s