Genel bütçe kapsamındaki bir kamu idaresinde, yürütülmesi planlanan bir proje için gerekli olan nakit kaynağın kurum hesaplarında mevcut olduğu, ancak ilgili mali yılın Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda söz konusu faaliyet kolu için herhangi bir ödenek tahsis edilmediği tespit edilmiştir. İdarenin üst yöneticisi, projenin toplumsal aciliyeti nedeniyle harcama yetkilisine ihale sürecini başlatması yönünde yazılı talimat vermiştir.
Kamu giderlerinin hukuki ve idari unsurları ile 5018 sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, bu duruma ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Kamu giderinin temel hukuki unsuru olan "yasama organı tarafından verilen harcama yetkisi" (ödenek) bulunmadığından, nakit mevcudiyetine bakılmaksızın harcamanın gerçekleştirilmesi hukuken mümkün değildir.Cevap
- BHarcama yetkilisinin idari onayı ve nakit mevcudiyeti, giderin "idari unsuru" açısından yeterli olup bütçede ödenek bulunmaması işlemin mali geçerliliğini etkilemez.
- CSöz konusu durum giderin "iktisadi unsuru" ile ilgili bir teknik aksaklık olup kamu yararı ilkesi uyarınca harcama yetkilisinin inisiyatifiyle ödeneksiz işlem tesis edilebilir.
- D5018 sayılı Kanun uyarınca, üst yöneticinin yazılı talimatı bütçe kanunundaki ödenek kısıtını ortadan kaldıran ve idari unsuru tamamlayan bir hukuki dayanak oluşturur.
- EKamu giderlerinin özel giderlerden farkı olan "kar amacı gütmeme" özelliği nedeniyle, toplumsal faydanın yüksek olduğu durumlarda bütçesel sınırlamalar idari bir kararla esnetilebilir.
Cevap
Kamu giderinin gerçekleştirilmesi için yasama organı tarafından bütçe kanunu ile verilen bir ödenek (harcama izni) bulunması şarttır; bu nedenle nakit mevcudiyeti olsa dahi ödeneği bulunmayan bir harcamanın yapılması hukuken geçersizdir.
Kamu giderlerinin en temel hukuki unsuru, Bütçe Kanunu ile yasama organı tarafından verilen harcama yetkisidir (ödenek). 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre, bütçede ödeneği öngörülmemiş hiçbir harcama yapılamaz. Kurumun kasasında nakit bulunması iktisadi/mali bir durumdur; ancak bu nakdin harcanabilmesi için hukuki dayanak olan bütçe izni gereklidir. Bu nedenle, üst yöneticinin talimatı olsa dahi ödeneksiz bir sürecin başlatılması bütçe hakkını ve yasallık ilkesini ihlal eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bütçe Ödeneği (Harcama Yetkisi) ve Yasallık İlkesi
Daha Fazla Pratik
Bütçe kanunu ile verilen ödeneklerin yıl içindeki kullanımı sırasında gerçekleştirilen 'aktarma' ve 'ek ödenek' gibi hukuki mekanizmaların idari süreçlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s