Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKamu Giderlerinin Hukuki ve İdari Unsurları

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na tabi (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli bir idarede, kurumun stratejik planında yer almayan ve bütçesinde ödenek tahsis edilmemiş bir altyapı yatırımı için, harcama yetkilisi olmayan Teknik Hizmetler Daire Başkanı tarafından yüklenici firmayla sözleşme imzalanmıştır. Bu işlemin gerekçesi olarak projenin uzun vadede kamu kaynağında yüksek tasarruf sağlayacağı ve maliyet-fayda analizinin olumlu sonuçlandığı belirtilmiştir.

Buna göre, söz konusu durumun kamu giderlerinin hukuki ve idari unsurları açısından değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Söz konusu işlem, bütçede yeterli ödenek bulunmadığı için kamu giderinin hukuki unsurunu; kanunun belirlediği harcama yetkilisi dışında bir kişi tarafından yetki aşılarak gerçekleştirildiği için de idari unsurunu taşımamaktadır.Cevap
  2. B
    Projenin maliyet-fayda analizinin olumlu olması ve kamu tasarrufu sağlayacak olması, harcamanın hukuki unsurundaki ödenek eksikliğini telafi ederek onu kanunen geçerli bir kamu gideri haline getirir.
  3. C
    Özel bütçeli idarelerin mali özerkliği gereği, kendi öz gelirleriyle finanse edilecek projelerde bütçe kanunu ile yetkilendirme şartı aranmaz; işlem yalnızca harcama yetkilisi kuralına uyulmadığı için idari açıdan sakattır.
  4. D
    Eylemin arkasındaki temel saikin özel kâr elde etmek değil, doğrudan doğruya kamu yararını maksimize etmek olması, işlemi idari ve hukuki şekil şartlarından bağımsız olarak doğal bir kamu giderine dönüştürür.
  5. E
    İlgili daire başkanının projenin teknik boyutuna hakim üst düzey bir kamu görevlisi olması harcamanın idari unsurunu tamamlarken, işlem sadece bütçe ödeneğinin bulunmaması sebebiyle hukuki unsurdan yoksundur.

Cevap

İşlemin kamu gideri sayılabilmesi için gereken bütçe ödeneğinin yokluğu hukuki unsuru sakatlarken, işlemin kanunen yetkilendirilmemiş bir kişi tarafından tesis edilmesi idari unsuru ortadan kaldırmaktadır.
Söz konusu işlem, 5018 sayılı Kanun'un emredici hükümlerine aykırıdır. Bir harcamanın hukuki unsurunu bütçe kanunu ile yetki verilmesi (ödenek tahsisi) oluşturur. İdari unsuru ise harcama sürecinin kanunun tayin ettiği 'harcama yetkilisi' tarafından yürütülmesidir. Olayda ödenek bulunmaması hukuki unsuru, yetkisiz kişi (harcama yetkilisi olmayan daire başkanı) tarafından işlem tesisi ise idari unsuru ortadan kaldırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki harcamanın hukuki unsurunu analiz etmek.
Bütçede ödenek tahsis edilmemesi, harcamanın hukuki dayanağının bulunmadığını gösterir.
5018 sayılı Kanun'a göre kamu giderleri bütçe kanunu ile verilen ödeneklere dayanılarak yapılmak zorundadır.
2
Senaryodaki harcamanın idari unsurunu analiz etmek.
Sözleşmenin harcama yetkilisi olmayan bir daire başkanı tarafından imzalanması idari unsuru sakatlar.
Kamu harcamalarının idari yetki ve sorumluluğu, idarelerin bütçelerinde ödenek tahsis edilen harcama yetkililerine aittir.
3
Ekonomik ve sosyal gerekçelerin (maliyet-fayda analizinin olumlu olması) hukuki/idari eksikliklere etkisini değerlendirmek.
Ekonomik verimlilik (iktisadi unsur), hukuki ve idari unsurlardaki bağlayıcı kuralların ihlalini meşrulaştırmaz.
Kamu giderinin unsurları birbirinin yerine geçemez; her biri ayrı ayrı sağlanmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin Unsurları (Hukuki, İdari ve İktisadi Unsur Ayrımı)
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin Hukuki ve İdari Unsurları

Bu konudan daha fazla soru