Mali saydamlık ve hesap verilebilirlik ilkeleri doğrultusunda oluşturulan genel yönetim bütçe sistematiğinde, bir nakdi çıkışın teknik olarak 'kamu gideri' sayılabilmesi için işlemi gerçekleştiren kurumun belirli bir hukuki kapsamda yer alması zorunludur. Mevcut mali kontrol yasasına göre; ilgili idarelerin yürüttükleri faaliyetler, sundukları hizmetler veya sağladıkları haklar karşılığında mali nitelikteki değerlerden yaptıkları çıkışlar kamu gideri olarak tanımlanmıştır.
Buna göre, yasanın belirlediği kurumsal sınırlar dikkate alındığında aşağıdaki harcamalardan hangisi bu tanımın kapsamında yer almaz?
- Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) deniz altı sondaj faaliyetleri için kiraladığı gemiye yaptığı ödemeCevap
- BDevlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünün bir baraj inşaatı ihalesini kazanan firmaya yaptığı hakediş ödemesi
- CSermaye Piyasası Kurulunun (SPK) piyasa gözetim yazılımı alımı amacıyla bir teknoloji şirketine yaptığı harcama
- Dİzmir Büyükşehir Belediyesinin kent içi raylı sistem projesi kapsamında yeni vagon tedariki için yaptığı nakdi çıkış
- ETürkiye İş Kurumunun (İŞKUR) işsizlik sigortası fonu üzerinden hak sahibi vatandaşlara yaptığı gelir destek ödemeleri
Cevap
Teknik ve yasal anlamda kamu gideri kapsamına girmeyen harcama, genel yönetim dışında kalan bir KİT olan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) kiraladığı gemiye yaptığı ödemedir.
Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda kamu gideri, yalnızca 'Genel Yönetim' kapsamındaki idarelerin (merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler) yasal düzenlemelere dayanarak yaptıkları çıkışlar olarak tanımlanmıştır. Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT), bu yasanın kurumsal kapsamı dışında kaldığından, bir KİT olan TPAO'nun faaliyetleri doğrultusunda gerçekleştirdiği harcamalar yasal ve teknik anlamda kamu gideri değil, ticari işletme gideri statüsündedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Genel Yönetim Kapsamında Kamu Giderinin Kurumsal Sınırları