Soru

Zorluk: Zor5018 Sayılı Kanuna Göre Kamu Gideri Tanımı

Türk mali mevzuatının temel çerçevesini çizen 5018 sayılı Kanun, kamu gideri kavramını salt iktisadi bir kaynak tahsisi olarak değerlendirmemiş; işlemi hukuki dayanak, idari yetki ve mali sonuç unsurlarını bir araya getirerek spesifik bir çerçeveye oturtmuştur.

Bu kanunun kamu giderine ilişkin kavramsal ve kurumsal sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Kamu gideri doğuran işlemin, genel yönetim kapsamındaki bir idare tarafından gerçekleştirilmesi ve kanunlara yahut Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanan bir ödeme yükümlülüğü içermesi zorunludur.Cevap
  2. B
    Kuruluşun sermaye payının kamunun elinde bulunması, o kuruluşun yaptığı tüm nakit çıkışlarının dar anlamda ve kanun kapsamında kamu gideri kabul edilmesi için yeterli bir yasal kriterdir.
  3. C
    İdarelerin karşılıksız olarak yaptığı sosyal yardımlar ve sübvansiyonlar, devletin piyasadan doğrudan bir eşdeğer mal veya hizmet satın alımını içermediğinden kanunun kamu gideri tanımı kapsamında yer almaz.
  4. D
    Kamu gideri kavramı borçlanma işlemlerine ait faiz ve kur farkı ödemelerini kapsarken; devletin borç stoku üzerinden yaptığı anapara geri ödemeleri yasal tanımın tamamen dışında bırakılmıştır.
  5. E
    Bir işlemin kamu gideri sayılabilmesinde belirleyici olan asli unsur işlemin yasal mevzuata dayanması değil; harcanan kaynağın toplumsal fayda maksimizasyonu amacıyla kullanılmış olmasıdır.

Cevap

Doğru ifade, kamu gideri doğuran işlemin genel yönetim kapsamındaki bir idarece yapılması ve kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanması gerektiğini belirten seçenektir.
5018 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre kamu gideri; kanunlara veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak alınacak kararlar ve yapılacak işlemler sonucunda ödenmesi gereken tutarları ifade eder. Ayrıca bu kanun, kurumsal kapsam olarak merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan 'genel yönetim'i bağlar. Doğru ifade, hem hukuki dayanağı (kanun/CB kararnamesi) hem de kurumsal sınırı (genel yönetim) eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
5018 sayılı Kanun'un kamu gideri tanımındaki hukuki dayanak şartının incelenmesi.
Tanıma göre giderin, 'kanunlara veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak alınacak kararlar ve yapılacak işlemler sonucunda' oluşması gerekir.
Hukuki çerçevenin sadece bütçe ekonomik ilkelerinden ibaret olmadığını tespit etmek için.
2
Kanunun kurumsal kapsamının (dar anlamda kamu gideri) belirlenmesi.
5018 sayılı Kanun 'genel yönetim' (merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler) kapsamındaki idareleri bağlar; KİT'ler ve kamu bankaları bu tanımın dışındadır.
Sermayesi devlete ait her kurumun 5018 kapsamında olup olmadığını süzmek için.
3
Tanımda açıkça zikredilen ödeme türlerinin kontrol edilmesi.
Kanun metninde anapara, faiz, kur farkları ve transferler gibi kalemler istisnasız bir şekilde kamu gideri olarak sayılmıştır.
Özel iktisadi işlemlerin (örneğin borç anapara ödemelerinin veya karşılıksız transferlerin) yasada nasıl tanımlandığını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

5018 Sayılı Kanunda Kamu Gideri Tanımının Unsurları
Bu soruyu puanla