Maliye literatüründe kamu giderleri incelenirken iktisadi, hukuki ve idari unsurlar birbirinden farklılık gösterir. İktisadi analizler genellikle devletin kaynak kullanımı ve bunun piyasalara etkisine odaklanırken, pozitif hukuk metinlerinde harcamanın meşruiyeti ve yetki sınırları ön plana çıkar. Yürürlükteki 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda yer alan kamu gideri tanımı da bu yaklaşımların izlerini taşımaktadır.
Buna göre, 5018 sayılı Kanun'un ilgili maddesindeki kamu gideri tanımında yer alan ve doğrudan işlemin "hukuki (yasallık) unsurunu" vurgulayan koşul aşağıdakilerden hangisidir?
- İşlem ve ödemelerin kanunlara veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak verilmiş emir ve talimatlar üzerine yapılmasıCevap
- BGerçekleştirilen idari işlem sonucunda, kamu idaresinin net malvarlığında kesin bir azalışın meydana gelmesi
- CHarcamanın, kâr amacı gütmeyen toplumsal refah saikiyle ve kamu yararı doğrultusunda gerçekleştirilmesi
- Dİşlemin merkezi yönetim bütçesi idarelerinin yanı sıra, kamu iktisadi teşebbüslerinin mali tasarruflarını da içermesi
- EKurumsal kapsamda, sermayesinde kamu payı bulunan ancak tamamen özelleştirme statüsündeki şirketlerin harcamalarını da bağlaması
Cevap
5018 sayılı Kanun'a göre kamu giderinin hukuki unsurunu doğrudan yansıtan koşul, ödemelerin kanunlara veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak verilmiş emir ve talimatlar üzerine yapılmasıdır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3. maddesinde kamu gideri tanımlanırken; ödemelerin veya malvarlığı azalışlarının 'Kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak alınmış kararlar, verilmiş emir ve talimatlar üzerine' yapılması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Bu ifade, kamu harcamalarının keyfi yapılamayacağını, mutlaka anayasal ve yasal bir meşruiyet zeminine (yasallık ilkesine) dayanması gerektiğini göstererek kavramın doğrudan 'hukuki' boyutunu temsil etmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
5018 Sayılı Kanuna Göre Kamu Giderinin Hukuki ve Mali Unsurları