Examkin

Soru

Zorluk: ZorKalkınmanın Dış Finansmanı ve Dış Borçlanma

Gelişmekte olan bir ülke, yurt içi tasarruf yetersizliğini gidermek ve büyük ölçekli yatırımlarını finanse etmek amacıyla uzun bir süre uluslararası piyasalardan ticari dış krediler sağlamıştır. Ancak zamanla ülkenin dış borç stoku, geri ödeme kapasitesinin çok üzerine çıkmış ve sürdürülemez boyutlara ulaşmıştır. Literatürde 'Borç Sarkıtı' (Debt Overhang) hipotezi olarak adlandırılan bu durumun, ilgili ülkede makroekonomik istikrarı bozarak sermaye birikimini ve ekonomik büyümeyi yavaşlatmasının temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dış borç anapara ve faiz ödemelerinin içselleştirilmesi için hükümetin yurt içi piyasalardan yüksek faizle borçlanması sonucunda özel sektör yatırımlarının tam dışlanmaya maruz kalması
  2. B
    Artan dış borç yükü karşısında ülkenin Resmi Gelişme Yardımları (ODA) yerine tamamen kısa vadeli portföy yatırımlarına bağımlı hale gelmesinin ödemeler dengesi açıklarını otomatik olarak kapatması
  3. C
    Dış borç servisinin yaratacağı mali yükün gelişmekte olan ülkelerde yalnızca dolaysız vergilerle karşılanabileceği varsayımıyla, emek arzının ve çalışma motivasyonunun doğrudan azalması
  4. Yatırımcıların, biriken dış borç servisinin gelecekteki vergi oranlarında kaçınılmaz bir artışa yol açacağını öngörerek beklenen net yatırım getirilerini düşük değerlemesi ve yeni yatırımlardan vazgeçmesiCevap
  5. E
    Hükümetin dış borç geri ödemelerini finanse edebilmek için genişletici maliye politikalarına yönelmesi ve bu durumun toplam talebi uyararak enflasyonist baskıları körüklemesi

Cevap

Yatırımcıların, biriken dış borç servisinin gelecekteki vergi oranlarında kaçınılmaz bir artışa yol açacağını öngörerek beklenen net yatırım getirilerini düşük değerlemesi ve yeni yatırımlardan vazgeçmesi.
Doğru cevap olan seçenekte ifade edildiği gibi, Borç Sarkıtı (Debt Overhang) hipotezi temel olarak rasyonel beklentilere dayanır. Dış borç ödeme kapasitesinin aşıldığı bir ekonomide, yerli ve yabancı yatırımcılar devletin borç servisini sağlayabilmek için er ya da geç vergi oranlarını artırmak zorunda kalacağını bilir. Gelecekteki bu potansiyel vergi artışı, yatırımların vergi sonrası getirisini bugünden düşürür ve yatırımcıları caydırarak ülkenin sermaye birikimini durdurur.

Adım Adım Çözüm

1
Borç Sarkıtı (Debt Overhang) kavramının tanımını hatırlamak.
Borç sarkıtı, bir ülkenin mevcut dış borç stokunun gelecekteki ödeme kapasitesini aştığı durumu ifade eder.
Kavramın tanımı, makroekonomik etkilerin temelini oluşturur.
2
Aşırı dış borcun yatırımcı psikolojisi ve rasyonel beklentiler üzerindeki etkisini analiz etmek.
Yatırımcılar, devletin bu devasa borcu ödemek için gelecekte kurumlar vergisi, gelir vergisi veya diğer vergileri artırmak zorunda kalacağını rasyonel olarak öngörür.
Yatırım kararları, bugünkü maliyetler ile gelecekteki beklenen vergi sonrası net getiriler kıyaslanarak alınır.
3
Vergi beklentisi ile sermaye birikimi arasındaki ilişkiyi kurmak.
Gelecekteki yüksek vergi beklentisi, yatırımların beklenen kârlılığını düşürür. Bu nedenle hem Doğrudan Yabancı Yatırımlar (FDI) ülkeye gelmekten vazgeçer hem de yerli sermaye yurt dışına kaçar (sermaye uçuşu).
Bu mekanizma, Krugman ve Sachs gibi iktisatçıların formüle ettiği 'Borç Sarkıtı' hipotezinin tam karşılığıdır.

Anahtar Kavram

Borç Sarkıtı (Debt Overhang) Hipotezi
Bu soruyu puanla

Konular

Kalkınmanın Dış Finansmanı ve Dış Borçlanma

Bu konudan daha fazla soru