Yüksek dış borç stokuna sahip gelişmekte olan bir ekonomide, gelecekteki üretim artışının büyük kısmının dış borç servisine gideceği beklentisi, yerel ve yabancı yatırımcılar üzerinde 'örtük bir vergi' (implicit tax) etkisi yaratarak sermaye birikimini caydırmaktadır. Literatürde 'Borç Sarkıtı (Debt Overhang) Hipotezi' olarak adlandırılan bu dış finansman darboğazı, kalkınma çabalarını sekteye uğratmaktadır.
Buna göre, söz konusu ekonomide dış finansman yapısının yeniden kurgulanması ve yatırımcılar üzerindeki bu caydırıcı etkinin kırılarak ekonomik kalkınmanın sürdürülebilmesi için uluslararası iktisat bağlamında uygulanması gereken en rasyonel makroekonomik strateji aşağıdakilerden hangisidir?
- ADış borçlanma yerine emisyon hacminin genişletilmesi ve zorunlu iç borçlanma araçlarına başvurularak dış kaynak ihtiyacının tamamen iç finansman yöntemleriyle ikame edilmesi
- BHibe unsuru (grant element) yüksek olan Resmi Kalkınma Yardımları (ODA) yerine, uluslararası piyasalardan daha düşük maliyetli olduğu varsayılan kısa vadeli ticari sendikasyon kredilerinin tercih edilmesi
- CSermaye açığının hızlı bir şekilde kapatılabilmesi için finansal piyasaların tamamen serbestleştirilerek kısa vadeli portföy yatırımlarının ülkeye çekilmesine öncelik verilmesi
- Borç ödeme kapasitesini aşan dış borç stokunun alacaklılarla anlaşılarak kısmen silinmesi ve dış finansman ihtiyacının, sabit geri ödeme taahhüdü içermeyen doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıyla karşılanmasıCevap
- EDış borç servisinin sorunsuz yapılabilmesi için iç piyasada yüksek reel faizle devlet tahvili ihraç edilerek dış borcun iç borca dönüştürülmesi ve tasarruf oranlarının bu yolla artırılması
Cevap
Doğru strateji, borç ödeme kapasitesini aşan dış borç stokunun kısmen silinmesi ve dış finansman ihtiyacının doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıyla karşılanmasıdır.
Borç sarkıtı (debt overhang) hipotezine göre, aşırı borçlu bir ülkede gelecekte elde edilecek hasılanın büyük bir kısmı dış borç servisine gideceğinden, bu durum yatırımcılar üzerinde bir nevi vergi etkisi yaratır ve sermaye birikimini durdurur. Bu kısır döngüyü kırmanın uluslararası literatürde kabul gören en temel yolu, borç stokunun makul seviyelere çekilmesi (kısmi borç silinmesi/affı) ve yeni kalkınma projelerinin, ülkeye sabit bir faiz ve anapara geri ödeme yükümlülüğü bindirmeyen, mülkiyeti ve riski yatırımcıya ait olan doğrudan yabancı sermaye yatırımları (FDI) ile finanse edilmesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Borç Sarkıtı (Debt Overhang) Hipotezi ve Doğrudan Yabancı Yatırımların (FDI) Dış Borca Üstünlüğü
Tahmini Süre:2m 0s