Kalkınmanın dış finansman ihtiyacı, gelişmekte olan ülkelerde yetersiz yurt içi tasarrufları telafi etmek ve yapısal dönüşümü sağlamak amacıyla kullanılan çeşitli araçlarla karşılanmaktadır. Ancak bu dış kaynakların makroekonomik etkileri ve maliyetleri araçtan araca önemli farklılıklar göstermektedir.
Bu bağlamda, kalkınmanın dış finansman araçları ve bunların makroekonomik etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ADoğrudan yabancı yatırımlar (FDI), teknoloji transferi ve yönetim becerisi sağlayarak içsel büyüme dinamiklerini desteklese de, uzun dönemde gerçekleşen kâr transferleri ülkenin ödemeler dengesi üzerinde baskı yaratabilir.
- BKamu kesiminin dış borç servisini gerçekleştirebilmesi için yurt içinden vergi yoluyla fon çekmesi 'iç transfer sorunu'nu, toplanan bu ulusal paranın dövize çevrilerek alacaklılara ödenmesi ise 'dış transfer sorunu'nu oluşturur.
- Resmi Gelişme Yardımları (ODA) kapsamında sağlanan 'bağlı yardımlar' (tied aid), alıcı ülkenin fonları uluslararası piyasalarda en rekabetçi koşullarda kullanmasına olanak tanıdığı için, yatırım projelerinin reel maliyetini serbest yardımlara kıyasla daha düşük tutar.Cevap
- D'Borç sarkığı' (debt overhang) durumunda, ülkenin dış borç yükümlülüklerinin makul ödeme kapasitesini aşması, elde edilecek her türlü ekonomik kazanımın alacaklılara gideceği beklentisi yaratarak yeni yatırımlar üzerinde zımni (örtük) bir vergi etkisi doğurur.
- EPortföy yatırımları, kısa vadeli döviz darboğazının aşılmasına katkı sağlasa da, makroekonomik kırılganlık algısının arttığı durumlarda 'ani duruş' (sudden stop) etkisine yol açarak şiddetli ekonomik daralmalara zemin hazırlayabilir.
Cevap
Resmi Gelişme Yardımları kapsamında sağlanan 'bağlı yardımların' yatırım projelerinin reel maliyetini düşürdüğünü iddia eden ifade yanlıştır.
Bağlı yardımlar (tied aid), kredi veya hibe alan ülkenin bu fonları yalnızca yardımı veren (donör) ülkenin mallarını, ekipmanlarını veya hizmetlerini satın almak için kullanmasını zorunlu kılan finansman türüdür. Bu zorunluluk, alıcı ülkenin uluslararası piyasalarda fiyat araştırması yapmasını ve en rekabetçi/uygun teklifi seçmesini engeller. Genellikle donör ülkeden sağlanan mal ve hizmetlerin fiyatları dünya piyasası fiyatlarının üzerinde olduğundan, projenin reel maliyeti düşmez, aksine serbest yardımlara (untied aid) kıyasla önemli ölçüde artar. Bu nedenle ilgili ifadedeki 'reel maliyeti daha düşük tutar' argümanı kesinlikle yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bağlı Yardım (Tied Aid) Maliyetleri ve Dış Borçlanma Dinamikleri
Tahmini Süre:2m 0s