Soru

Zorluk: OrtaÖdemeler Dengesi Dengesizliklerinde Maliye Politikası

Makroekonomik göstergeleri değerlendiren bir karar alıcı otorite, ülkede hem atıl kapasiteye bağlı yüksek işsizlik sorununun yaşandığını hem de sürdürülemez boyutlarda dış ticaret açığı verildiğini saptamıştır. Hükümet, yurt içi üretimi ve istihdamı desteklemek üzere kamu harcamalarında artışa gitmeyi hedeflemektedir. Ancak bu adımın, marjinal ithalat eğilimi aracılığıyla mevcut dış dengesizliği daha da derinleştirmesinden endişe edilmektedir.

Bu politika ikileminin aşılması ve genişletici hamlenin dış açık üzerindeki bozucu etkisinin dengelenmesi amacıyla, yerli malların uluslararası piyasalardaki nispi fiyatını ucuzlatarak dış ticaret dengesini iyileştirecek (harcama kaydırıcı) aşağıdaki mali araçlardan hangisinin eş anlı olarak kullanılması en uygundur?

  1. A
    İthalata bağımlı olmayan temel tüketim malları üzerinden alınan katma değer vergisi (KDV) oranlarının genel olarak yükseltilmesi
  2. B
    Yurt içi üretim maliyetlerini düşürmek gerekçesiyle ithal ara mallarından alınan gümrük vergilerinin tamamen sıfırlanması
  3. Uluslararası piyasalarda rekabet eden yerli endüstrilere yönelik ihracat sübvansiyonlarının ve vergi iadesi uygulamalarının artırılmasıCevap
  4. D
    Piyasa dinamiklerine müdahale edilmeyerek dış dengesizliğin fiyatlar genel düzeyindeki kendiliğinden intibaklarla çözülmesinin beklenmesi
  5. E
    Yüksek gelir gruplarının tasarruf eğilimini uyarmak amacıyla kişisel gelir vergisindeki artan oranlılık yapısının zayıflatılması

Cevap

Uluslararası piyasalarda rekabet eden yerli endüstrilere yönelik ihracat sübvansiyonlarının ve vergi iadesi uygulamalarının artırılması
Ödemeler dengesi açığı ve işsizliğin eş anlı yaşandığı Swan modeli benzeri senaryolarda, sadece harcamaları değiştiren (daraltan veya genişleten) genel politikalar tek başına yetersiz kalır ve genellikle bir hedefi düzeltirken diğerini bozar. Uygulanacak genişletici maliye politikasının dış açık üzerindeki bozucu etkisini nötralize etmek için, nispi fiyatları yerli mallar lehine değiştiren 'harcama kaydırıcı' (expenditure-switching) politikalara başvurulmalıdır. İhracat sübvansiyonları ve vergi iadeleri, yerli malların dış piyasalardaki fiyatını ucuzlatarak döviz gelirlerini artırır, böylece iç talebi daraltmadan ödemeler dengesi açığının kapanmasına ciddi katkı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki ekonomik sorunların ve politika hedeflerinin analizi
Ekonomide işsizlik (genişletici politika gerektirir) ve dış açık (daraltıcı politika gerektirir) aynı anda mevcuttur.
Politika ikilemini (trade-off) ve atılması gereken adımların yönünü tespit etmek.
2
Planlanan mali müdahalenin olası yan etkilerinin değerlendirilmesi
Genişletici harcama politikası işsizliği azaltırken artan gelir ve talep üzerinden ithalatı uyararak dış açığı daha da büyütecektir.
Müdahalenin dış denge üzerindeki zayıf noktasını belirlemek.
3
Dış açığı daraltırken iç talebi boğmayacak uygun maliye politikası aracının seçilmesi
Nispi fiyatları değiştirerek talebi yerli mallara kaydıran (harcama kaydırıcı) ihracat sübvansiyonları ve vergi iadeleri en uygun tamamlayıcı araç olarak belirlenir.
İç ve dış dengenin eş anlı olarak sağlanabilmesi için çelişen hedefleri uzlaştıracak aracı bulmak.

Anahtar Kavram

Harcama Kaydırıcı Maliye Politikaları ve Ödemeler Dengesi İkilemleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla