Devlet tüzel kişiliğini temsil eden bir bakanlık, ani gelişen ulusal bir krize müdahale etmek amacıyla önceden planlanmamış bir altyapı projesine acilen kaynak aktarmıştır. Bu harcama fiilen gerçekleşmiş, toplumsal bir ihtiyaca cevap vermiş ve piyasada bir talep yaratmış olmasına rağmen; ilgili yılın bütçe yasasında bu proje için önceden öngörülmüş bir ödenek kalemi bulunmamakta ve süreç, kurumun mevzuatla görevlendirilmiş harcama yetkilisinin resmi onayı olmaksızın tamamlanmıştır.
Buna göre; gerçekleşen bu nakit çıkışının maliye bilimi açısından geçerli bir 'kamu gideri' niteliği taşıyamaması, kamu giderlerine ait hangi yapısal unsurların eksikliğinden kaynaklanmaktadır?
- Parlamentonun bütçe hakkı çerçevesinde verdiği öncül hukuki iznin ve işlemi tekemmül ettirecek yetkili idari makam iradesinin bulunmamasındanCevap
- BHarcamanın yarattığı fiili nakit çıkışının, milli gelir üzerinde ölçülebilir bir iktisadi etki yaratma kapasitesinden yoksun kalmasından
- CHarcamayı yapan idari birimin, dar anlamda kamu gideri gerçekleştirmeye yetkili olan genel yönetim kapsamı dışında yer almasından
- Dİşlemin bütünüyle toplumsal refahı artırma amacından saparak, özel kesim harcamaları gibi kar maksimizasyonu güdüsüyle yapılmasından
- EAcil müdahale gerektiren durumlarda kamu adına harcama yapma yetkisinin yasal olarak yalnızca özel tüzel kişilere devredilmiş olmasından
Cevap
Parlamentonun bütçe hakkı çerçevesinde verdiği öncül hukuki iznin ve işlemi tekemmül ettirecek yetkili idari makam iradesinin bulunmamasından
Bir nakit çıkışının kamu gideri sayılabilmesi için sadece iktisadi bir değer tüketmesi (paranın harcanması ve fayda yaratması) yeterli değildir. Demokratik hukuk devletlerinde harcamanın yasama organından alınan bir bütçe iznine (hukuki unsur) dayanması ve mevzuatın tayin ettiği kamu görevlilerince usulüne uygun olarak (idari unsur) gerçekleştirilmesi zorunludur. Senaryoda ekonomik unsur bulunmasına karşın bu iki temel yapısal şart ihlal edilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Giderlerinin Hukuki ve İdari Unsurları