Soru

Zorluk: OrtaBirlik İlkesi ve İstisnaları

Modern bütçe sistemlerinde mali disiplini sağlamak ve yasama denetimini etkinleştirmek amacıyla devletin tüm gelir ve giderlerinin tek bir bütçe belgesinde toplanması esas alınmıştır. Ancak kamu hizmetlerinin çeşitlenmesi ve bazı hizmetlerin piyasa koşullarında yürütülmesi zorunluluğu, bu kuralın dışına çıkan mali yapıların oluşmasına neden olmuştur.

Bu açıklamalar çerçevesinde, aşağıdakilerden hangisi bütçede birlik ilkesinin bir istisnası olarak değerlendirilir?

  1. Döner sermayeli işletmelerCevap
  2. B
    Şartlı bağış ve yardımlar
  3. C
    Özel gelir ve özel ödenek uygulamaları
  4. D
    Bütçenin gayrisafi usulde hazırlanması
  5. E
    Ödeneklerin kurumsal ve fonksiyonel düzeyde bölümlere ayrılması

Cevap

Döner sermayeli işletmeler, bütçe dışında ayrı mali yapılar olarak örgütlendikleri için birlik ilkesinin bir istisnasıdır.
Bütçede birlik ilkesi, devletin mali faaliyetlerinin tek bir bütçe içinde (Türkiye'de Merkezi Yönetim Bütçesi) toplanmasını gerektirir. Döner sermayeli işletmeler, genel bütçeli idarelere bağlı olmalarına rağmen, kendi özel bütçeleriyle ve bütçe kanunu dışındaki usullerle yönetildikleri için bu 'teklik' kuralını bozarlar ve birlik ilkesinin temel istisnası kabul edilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik ilkesinin tanımını analiz etme
Birlik ilkesi, tüm gelir ve giderlerin tek bir bütçe metninde toplanmasını öngörür.
Sorunun kökünde belirtilen tek belge kuralının hangi durumlarda bozulduğunu anlamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki mali uygulamaları sınıflandırma
Döner sermayeler bütçe dokümanı dışındadır; şartlı bağışlar ve özel gelirler ise bütçe içindedir ancak belirli giderlere tahsis edilmiştir.
Birlik ilkesi ile genellik ilkesi arasındaki farkı ayırt etmek, doğru istisnayı bulmak için kritiktir.
3
İstisna türünü netleştirme
Döner sermayeli işletmeler, merkezi yönetim bütçe kanununa dahil edilmeyen, kendi özel bütçeleriyle yönetilen yapılar olduğu için birlik ilkesini bozar.
Birlik ilkesi dokümantasyon bütünlüğüyle, genellik ilkesi ise gelir-gider ilişkisiyle ilgilidir.

Anahtar Kavram

Bütçede Birlik İlkesi ve İstisnaları (Döner Sermaye, Fonlar, Mahalli İdareler)

Daha Fazla Pratik

Birlik ilkesinin diğer önemli istisnaları olan bütçe dışı fonlar ve mahalli idare bütçeleri ile genellik ilkesinin 'net usul' istisnasını karşılaştırarak çalışınız.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla