Yüksek teknoloji araştırma projeleri yürüten merkezi yönetim kapsamındaki özel bütçeli bir idarenin yönetim organı, küresel ölçekli bir tedarik zinciri krizini fırsata çevirmek amacıyla, cari yıl bütçesinde bu yönde bir tertip ve ödenek bulunmamasına rağmen kurumun nakit rezervlerini kullanarak uluslararası piyasalardan yüklü miktarda stratejik hammadde alımı gerçekleştirmiştir. Bu alım işlemi, kurumun harcama yetkilisinin doğrudan onayıyla ve idarenin satınalma yönetmeliklerinde belirtilen usullere şeklen uyularak tamamlanmıştır.
Maliye teorisinde yer alan kamu gideri kavramı ve bu kavramı oluşturan unsurlar dikkate alındığında, söz konusu olayla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en doğrudur?
- AKamu kaynağı kullanılarak kurumsal kapasiteyi artıran stratejik bir mal varlığı edinildiği için, bütçe kanunu ile tahsis edilmiş açık bir ödenek şartı aranmaksızın harcamanın hukuki unsuru tekemmül etmiş sayılır.
- BKurumun kriz ortamında uluslararası piyasalardan düşük fiyata hammadde alarak kâr elde etme güdüsüyle hareket etmesi, işlemi özel ekonomi kurallarına tabi kıldığından kamu giderinin idari unsuru baştan itibaren yok hükmündedir.
- CHarcama yetkilisinin resmi onayı ve idarenin iç yönetmeliklerine uyulması, yürürlükteki mali mevzuata göre bir işlemin hukuki unsur kazanması için yeterli olup yasama izni kuralı yalnızca genel bütçeli kuruluşları bağlar.
- Harcama neticesinde kurum malvarlığında fiziki bir artış yaşanması iktisadi unsurun varlığını gösterirken; yasama organı tarafından bütçe kanunuyla tahsis edilmiş bir ödeneğe dayanmaması nedeniyle kamu giderinin hukuki unsuru oluşmamıştır.Cevap
- EÖzel bütçeli bir idarenin gerçekleştirdiği bu tür piyasa odaklı alımlar dar anlamda kamu gideri kavramının kapsamı dışında kaldığından, bütçe hukuku bağlamında hukuki ve idari unsur denetimine tabi tutulamazlar.
Cevap
Harcamanın bütçe ödeneğine dayanmadan yapılmış olması hukuki unsurun oluşmadığını; buna karşın malvarlığı ediniminin iktisadi unsuru sağladığını ifade eden değerlendirmedir.
Kamu giderinin temel unsurları iktisadi, idari ve hukukidir. Somut olayda kurumun mevcut fonlarını kullanarak reel bir değer (hammadde) edinmesi satınalma gücünün kullanıldığını, dolayısıyla iktisadi unsurun mevcut olduğunu kesin biçimde ortaya koymaktadır. Ancak modern maliye teorisinde ve yürürlükteki kanunlarda, bir kamu kuruluşunun harcama yapabilmesinin yegane hukuki dayanağı bütçe kanunu ile kendisine ödenek tahsis edilmiş olmasıdır (Yasama izni/Bütçe hakkı). İlgili harcama kalemine ilişkin bütçede ödenek bulunmaması, işlemin en yetkili idari makamca onaylanmış olmasına rağmen yasama izninden yoksun olduğu anlamına gelir ve kamu giderinin kurucu özelliği olan hukuki unsurun oluşmadığını (sakat olduğunu) ispatlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Giderlerinin Unsurları (İktisadi, İdari ve Hukuki Unsur) Arasındaki Ayrımlar
Tahmini Süre:2m 0s