Examkin

Soru

Zorluk: ZorGelişmekte Olan Ülkelerin (KOBÜ) Ekonomik ve Mali Yapısı

Bir maliye politikası uzmanı, gelişmekte olan bir ülkenin (KOBÜ) makroekonomik verilerini incelerken şu tespiti yapmıştır: 'Ülkede son beş yılda yaşanan hızlı ekonomik büyümeye rağmen, vergi gelirlerinin milli gelire oranı (vergi yükü) yatay seyretmiş ve hatta kısmen gerilemiştir. Hükûmetin artan oranlı gelir vergisi tarifesini dikleştirerek otomatik istikrarlayıcıları güçlendirme girişimi de beklenen vergi esnekliğini sağlayamamıştır.' Buna göre, söz konusu ülkede hedeflenen politikanın başarısız olmasında ve vergi esnekliğinin düşük kalmasında, KOBÜ'lerin mali yapısına ilişkin aşağıdaki özelliklerden hangisinin belirleyici olduğu söylenebilir?

  1. A
    Büyüme sürecinde ortaya çıkan mali sürüklenme (fiscal drag) etkisinin, vergi esnekliğini otomatik olarak baskılaması
  2. B
    Vergi sisteminin ağırlıklı olarak dolaysız vergilere dayanması nedeniyle, artan oranlılığın vergi gayretini düşürmesi
  3. Toplam vergi hasılatı içinde harcamalar üzerinden alınan vergilerin ağırlıkta olması ve kayıt dışı ekonominin doğrudan vergi tabanını daraltmasıCevap
  4. D
    Büyüme hedefine ulaşmak için uygulanan genişletici politikaların, fiyat istikrarı hedefiyle çatışarak vergi gelirlerini reel olarak eritmesi
  5. E
    Kamu harcamalarının daha çok altyapı gibi üretken alanlara kaydırılmasının, kısa vadeli vergi esnekliğini zayıflatması

Cevap

Toplam vergi hasılatı içinde harcamalar üzerinden alınan vergilerin ağırlıkta olması ve kayıt dışı ekonominin doğrudan vergi tabanını daraltması
Gelişmekte olan ülkelerin (KOBÜ) temel mali karakteristiklerinden biri, dolaysız (doğrudan) vergilerin tabanının çok dar olması ve vergi hasılatının büyük ölçüde tüketim üzerinden alınan dolaylı vergilere dayanmasıdır. Yaygın kayıt dışı ekonomi ve düşük kurumsal kapasite, artan oranlı gelir vergisi gibi doğrudan vergilerin etkinliğini kırar. Bu nedenle, doğrudan vergilerin tarifesinde yapılan yapısal değişiklikler (dikleştirme veya artan oranlılığı güçlendirme), zaten dar olan bir tabana uygulandığı için toplam vergi esnekliğini artırmada ve ekonomide otomatik istikrar sağlamada yetersiz kalır. Vergi yükünün ekonomik büyümeye rağmen yatay kalmasının (düşük vergi esnekliği/gayreti) en temel yapısal nedeni budur.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryoda verilen makroekonomik ve mali bulguları analiz et
Ekonomik büyümeye rağmen vergi yükü artmamış, gelir vergisi tarifesindeki oran artışları beklenen otomatik istikrar ve esnekliği sağlayamamıştır.
Sorunun temel nedenini belirleyebilmek için uygulanan politikanın (artan oranlı tarife) neden hasılata dönüşmediğini anlamak gerekir.
2
Gelişmekte olan ülkelerin (KOBÜ) yapısal mali özellikleriyle senaryoyu ilişkilendir
KOBÜ'lerde vergi idarelerinin teknolojik ve kurumsal yetersizlikleri sebebiyle kayıt dışı ekonomi çok büyüktür. Bu durum doğrudan vergilerin (gelir ve kurumlar) tabanını daraltır; sistem mecburen tüketim üzerinden alınan dolaylı vergilere dayanır.
Artan oranlılık, dolaysız vergiler üzerinde etkilidir. Dolaysız vergi tabanı dar ve vergi hasılatı içindeki payı düşükse, bu vergilerdeki oran artışları toplam vergi esnekliğini makro boyutta artıramaz.

Anahtar Kavram

KOBÜ'lerde Vergi Esnekliği ve Dolaylı Vergi Ağırlığı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Gelişmekte Olan Ülkelerin (KOBÜ) Ekonomik ve Mali Yapısı

Bu konudan daha fazla soru