Uluslararası bir finans kuruluşunun hazırladığı makroekonomik değerlendirme raporunda; bir ülkenin vergi tabanının oldukça dar olduğu, vergi sisteminin milli gelirdeki artışlara yeterince tepki veremediği (vergi esnekliğinin düşük olduğu) ve bütçe açıklarının finansmanında ağırlıklı olarak mal ve hizmet teslimleri üzerinden alınan vergilere başvurulduğu tespit edilmiştir.
Gelişmekte olan ülkelerin (KOBÜ) tipik yapısal özellikleri göz önüne alındığında, bu ülkenin mali yapısıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı düşük kalırken, mali sistem büyük ölçüde dolaylı vergilere bağımlı bir yapı sergilemektedir.Cevap
- BArtan oranlı gelir vergisinin yaygın kullanımı sayesinde, mali sistemin ekonomik dalgalanmalara karşı otomatik istikrar sağlayıcı gücü yüksektir.
- CKayıt dışı ekonominin daraltılmış olması, vergi tabanının genişlemesine ve vergi gelirlerinin esnekliğinin artmasına olanak tanımıştır.
- DKamu gelirlerinin temelini, sermaye kazançları ile servet transferleri üzerinden alınan dolaysız vergiler oluşturmaktadır.
- EVergi sisteminde dolaylı vergilerin ağırlıkta olması, gelir dağılımında adaleti sağlayarak alt gelir grupları üzerindeki vergi yükünü hafifletmektedir.
Cevap
Dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı düşük kalırken, mali sistem büyük ölçüde dolaylı vergilere bağımlı bir yapı sergilemektedir.
Gelişmekte olan ülkelerde (KOBÜ) kayıt dışı ekonominin yaygınlığı, tarım sektörünün ağırlığı ve vergi idarelerinin teknolojik/personel kapasitesinin yetersizliği gibi nedenlerle vergi tabanı dardır. Gelir ve serveti vergilendirmek zor olduğundan, bu ülkeler devletin finansman ihtiyacını karşılamak için tahsilatı nispeten çok daha kolay ve hızlı olan dolaylı vergilere (işlem ve tüketim vergilerine) yönelirler. Bu yapı, dolaysız vergilerin payının düşük, dolaylı vergilerin payının ise aşırı yüksek olduğu karakteristik bir KOBÜ mali yapısını oluşturur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gelişmekte Olan Ülkelerin Mali Yapısı ve Vergi Sistemi