Soru

Zorluk: OrtaGelişmekte Olan Ülkelerin (KOBÜ) Ekonomik ve Mali Yapısı

Makroekonomik istikrarın sağlanması ve sürdürülebilir büyümenin finansmanı, ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklı mali kısıtlar barındırır. Gelişmekte olan ülkelerde (KOBÜ), konjonktürel dalgalanmalara karşı maliye politikasının yeterince esnek olamaması ve vergi sisteminin otomatik istikrar sağlayıcı fonksiyonunun zayıf kalması tipik bir sorundur.

Aşağıdakilerden hangisi bu sorunun ortaya çıkmasına neden olan KOBÜ'lere özgü yapısal özelliklerden biridir?

  1. Kayıt dışı ekonominin yaygınlığı ve vergi tabanının dar olması nedeniyle, kamu finansmanının büyük ölçüde esnekliği düşük olan dolaylı vergilere dayanmasıCevap
  2. B
    Vergi sisteminin büyük ölçüde artan oranlı tarifeye sahip dolaysız vergilere dayanması ve bu durumun vergi gayretini en üst düzeye çıkarması
  3. C
    İç sermaye piyasalarının yüksek derinliği sayesinde, mali açıkların senyoraj yerine uzun vadeli tahvil ihraçlarıyla finanse edilebilmesi
  4. D
    İşsizlik sigortası ve geniş kapsamlı sosyal güvenlik ödemeleri gibi otomatik istikrar sağlayıcı harcamaların bütçe içindeki payının yüksek olması
  5. E
    Tüketim üzerinden alınan vergilerin gelir dağılımında adaleti sağlayıcı etkisinin yüksek olması nedeniyle ana politika aracı olarak kurgulanması

Cevap

Kayıt dışı ekonominin yaygınlığı ve vergi tabanının dar olması nedeniyle, kamu finansmanının büyük ölçüde esnekliği düşük olan dolaylı vergilere dayanması
Gelişmekte olan ülkelerde tarım sektörünün ağırlığı, vergi idaresinin idari/teknik kapasitesinin zayıflığı ve kayıt dışı ekonominin yaygınlığı gibi nedenlerle dolaysız vergiler (gelir ve kurumlar vergisi) etkin bir şekilde uygulanamaz. Bu yapısal zorunluluk, kamu gelirlerinin ağırlıklı olarak tahsilatı daha kolay olan ve tüketim üzerinden alınan dolaylı vergilere dayanmasına yol açar. Dolaylı vergiler genellikle nispi veya maktu karakterde oldukları için milli gelire karşı esneklikleri oldukça düşüktür; dolayısıyla ekonomik daralma veya genişleme dönemlerinde otomatik istikrar sağlayıcı güçleri zayıftır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelişmekte olan ülkelerin (KOBÜ) mali ve yapısal özelliklerini belirlemek
Tarım sektörünün ağırlığı, vergi idaresinin teknik yetersizliği ve yüksek kayıt dışılık tespit edilir.
Bu yapısal kısıtlar, KOBÜ'lerin doğrudan gelir veya servet üzerinden vergi (dolaysız vergi) toplamasını zorlaştırır.
2
Vergi esnekliği ve otomatik istikrar sağlayıcı kavramları ile vergi türleri arasındaki ilişkiyi kurmak
Artan oranlı dolaysız vergilerin esnekliğinin yüksek, dolaylı vergilerin ise esnekliğinin düşük olduğu sonucuna varılır.
Tüketim (dolaylı) vergileri genellikle maktu veya oransal tahsil edildiğinden, milli gelirdeki artış ve azalışlara karşı aynı oranda tepki veremez.
3
Seçeneklerdeki gelişmiş ülke özelliklerini (çeldiricileri) elemek
Derin sermaye piyasaları, yüksek sosyal güvenlik harcamaları ve dolaysız vergi ağırlıklı yapıları belirten seçenekler elenir.
Bu özellikler KOBÜ'lere değil, ekonomik büyümesini tamamlamış kurumsal altyapısı güçlü ülkelere aittir.

Anahtar Kavram

KOBÜ'lerde Vergi Yapısı ve Mali Esneklik
Bu soruyu puanla