Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGelişmekte Olan Ülkelerin (KOBÜ) Ekonomik ve Mali Yapısı

Kırsal kesimden kente göçün hızlandığı, sanayileşme çabalarının sürdüğü ancak istihdamın önemli bir bölümünün güvencesiz ve kayıt dışı alanlarda yoğunlaştığı bir ekonomide maliye otoritesi, vergi gelirlerini artırmakta zorlanmaktadır. Vergi mevzuatındaki muafiyet ve istisnaların genişliği, gelir idaresinin denetim kapasitesinin yetersizliği ile birleştiğinde, devletin finansman ihtiyacı genellikle idaresi ve tahsilatı nispeten kolay olan kaynaklardan karşılanma yoluna gidilmektedir.

Bu yapısal özelliklere sahip bir ekonominin vergi ve mali yapısı hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kişisel gelir ve servet üzerinden alınan doğrudan vergilerin, toplam bütçe gelirleri içerisinde en yüksek payı oluşturması beklenir
  2. Vergi tabanının darlığı sonucunda, devletin finansman ihtiyacının ağırlıklı olarak mal ve hizmet teslimleri üzerinden alınan dolaylı vergilerle karşılanması kaçınılmazdırCevap
  3. C
    Makroekonomik şoklara karşı vergi esnekliğinin yüksek olması sayesinde, otomatik istikrar sağlayıcıların gelişmiş ülkelerden daha etkin çalışması öngörülür
  4. D
    Bütçe açıklarının kapatılmasında dolaylı vergilere başvurulmasının, gelir dağılımında adaleti sağlayıcı yönde güçlü bir ilerici etki yaratması umulur
  5. E
    Kalkınma için gereken büyük altyapı yatırımlarının, dış kaynaklardan bağımsız olarak tamamen gönüllü iç tasarruflarla finanse edilebilmesi mümkündür

Cevap

Vergi tabanının darlığı sonucunda, devletin finansman ihtiyacının ağırlıklı olarak mal ve hizmet teslimleri üzerinden alınan dolaylı vergilerle karşılanması kaçınılmazdır
Gelişmekte olan ülkelerde (KOBÜ) istihdamın büyük bölümünün kayıt dışı sektörlerde yer alması, tarımın ağırlığı ve mali idarenin denetim zafiyetleri vergi tabanını ciddi şekilde daraltır. Bu durum, kişilerin gelir ve servetleri üzerinden alınan doğrudan vergilerin tahsilatını oldukça güçleştirir. Devam eden kalkınma hamleleri ve kamu hizmetleri için büyük bir finansmana ihtiyaç duyan devlet, çareyi tahsil edilmesi daha kolay olan ve fiyatın içine gizlenmiş olarak tüketicilerden alınan dolaylı vergilere ağırlık vermekte bulur. Bu yapısal zorunluluk KOBÜ'lerin en temel mali karakteristiklerindendir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki makroekonomik senaryonun analiz edilmesi
Senaryoda bahsedilen kayıt dışılık, göç, idari yetersizlik ve muafiyetlerin gelişmekte olan bir ülkenin (KOBÜ) tipik yapısal kısıtlarını tanımladığı tespit edilir.
Hangi ekonomik yapının analiz edildiğini belirlemek, doğru maliye politikası sonucunu türetmek için gereklidir.
2
KOBÜ'lerin vergi yapısı dinamiklerinin değerlendirilmesi
Kayıt dışı sektörlerin büyüklüğü ve idari zafiyetlerin, gelir ve servet gibi doğrudan unsurların vergilendirilmesini zorlaştırarak vergi tabanını daralttığı sonucuna varılır.
Vergi idaresinin zayıflığı doğrudan vergilendirme maliyetlerini artırır ve tahsilat oranlarını düşürür.
3
Devletin finansman ihtiyacının zorunlu yöneliminin belirlenmesi
Daralan vergi tabanı ve doğrudan vergi tahsilatındaki güçlükler nedeniyle, kamu harcamalarının finansmanının idaresi ve toplanması kolay olan dolaylı vergilere (tüketim, ithalat) kaymak zorunda kaldığı sonucuna ulaşılır.
Finansman açığı mecburen kaynağında kesilen ve gizlenmesi daha zor olan tüketim vergileriyle kapatılmaktadır.

Anahtar Kavram

Gelişmekte Olan Ülkelerde (KOBÜ) Vergi Yapısı
Bu soruyu puanla

Konular

Gelişmekte Olan Ülkelerin (KOBÜ) Ekonomik ve Mali Yapısı

Bu konudan daha fazla soru