Tarımsal kalkınmadan sorumlu ilgili bakanlık, kuraklık riski taşıyan bir havzada geniş çaplı bir sulama kanalı ve hidroelektrik santrali projesinin fizibilite çalışmasını tamamlamıştır. Projenin ekonomik ve sosyal etkileri üzerine yapılan analizde şu sonuçlara ulaşılmıştır:
I. Projenin faaliyete geçmesiyle havzadaki çiftçilerin tarımsal verimliliği büyük ölçüde artacak ve net bir ekonomik katma değer yaratılacaktır.
II. Santralin inşaatı sırasında su altında kalacak vadideki yerel halkın yaşam alanları daralacak ve refah düzeylerinde düşüş yaşanacaktır.
III. Projeden kazançlı çıkan çiftçilerin sağlayacağı toplam fayda, zarar gören vadi halkının yaşayacağı refah kaybını teorik olarak fazlasıyla telafi edebilecek büyüklüktedir.
IV. Zarar gören vadi halkının, projenin iptal edilmesi için kazançlı çıkacak çiftçilere teorik olarak ödemeye razı olacağı maksimum meblağ, çiftçilerin projeden elde edeceği faydadan daha küçüktür.
Kamu harcamalarında maliyet-fayda analizi ve refah kriterleri dikkate alındığında, bu yatırımın değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Yatırım, toplumun bir kesimi zarara uğradığı için Pareto kriterine uymamaktadır; ancak potansiyel telafi kapasitesi ve başlangıç durumuna dönmenin refahı artırmaması nedeniyle hem Kaldor-Hicks hem de Scitovsky kriterlerini sağlamaktadır.Cevap
- BKaldor-Hicks kriterine göre kazançlı çıkanların zarar görenleri fiilen tazmin etmesi zorunlu olduğundan, projenin uygulanması kamu transfer harcamalarının karşılıksızlık ilkesine aykırılık teşkil eder.
- CZarar görenlerin, projeyi iptal ettirmek için kazananları ikna edecek teorik bir ödeme kapasitesine sahip olmaması, projede Scitovsky paradoksunun ortaya çıktığını kanıtlar.
- DBakanlığın bu analizde zarar görenlerin refah kaybını teorik telafi üzerinden değerlendirmesi, kamu hizmetlerinde sosyal fayda yerine özel sektörün kâr maksimizasyonu güdüsüyle hareket edildiğini gösterir.