Soru

Zorluk: OrtaMaliyet-Fayda Analizinin Temel Çerçevesi ve Refah Kriterleri

Kamu yatırım projelerinin toplumsal refah üzerindeki etkilerini değerlendirirken kullanılan "tazminat ilkesi" (compensation principle), refah değişiminin niteliğine göre farklılaşmaktadır. Bu kapsamda, bir projenin refah artırıcı sayılması için kaybedenlerin zararının "fiilen" (actual) karşılanmasını ve kimsenin durumunun kötüleşmemesini şart koşan kriter ile tazminatın sadece bir "olasılık/potansiyel" (potential) olmasını yeterli gören kriter aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. Pareto Kriteri - Kaldor-Hicks KriteriCevap
  2. B
    Kaldor-Hicks Kriteri - Scitovsky Kriteri
  3. C
    Pigou Kriteri - Pareto Kriteri
  4. D
    Scitovsky Kriteri - Little Kriteri

Cevap

Pareto Kriteri fiili tazminatı, Kaldor-Hicks Kriteri ise potansiyel tazminatı esas almaktadır.
Pareto kriteri, bir değişikliğin refahı artırması için hiçbir bireyin durumunun kötüleşmemesi gerektiğini savunur; bu da kaybedenlerin zararının fiilen karşılanmasını (tazmin edilmesini) zorunlu kılar. Kaldor-Hicks kriteri ise kazananların kazancının kaybedenlerin kaybından büyük olması durumunda, tazminat fiilen ödenmese bile 'potansiyel' bir iyileşme olduğunu kabul eder.

Adım Adım Çözüm

1
Pareto kriterinin temel şartını belirlemek.
Pareto kriterine göre bir değişikliğin refah artırıcı sayılması için en az bir kişinin refahı artarken hiç kimsenin refahı azalmamalıdır. Eğer birileri zarar görüyorsa, bu zararın fiilen (gerçekten) karşılanması gerekir.
Pareto optimalite, kimsenin durumunun kötüleşmediği bir dengeyi hedefler.
2
Kaldor-Hicks kriterinin temel şartını analiz etmek.
Kaldor-Hicks kriterine göre, kazananların kazancı kaybedenlerin kaybından büyükse, kazananlar kaybedenleri 'potansiyel olarak' tazmin edebilecek durumdadır. Bu durumda tazminatın fiilen ödenmesi şart değildir.
Bu kriter, kamu projelerinin değerlendirilmesinde Pareto'nun katı 'kimse zarar görmemeli' şartını esnetmek için geliştirilmiştir.
3
İki kavramı eşleştirmek.
Fiili tazminat şartı Pareto kriterine, potansiyel tazminat şartı ise Kaldor-Hicks kriterine aittir.
Soruda istenen 'fiili - potansiyel' ayrımı bu iki kriterin temel farkıdır.

Anahtar Kavram

Tazminat İlkesi: Fiili (Pareto) ve Potansiyel (Kaldor-Hicks) Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla