Soru

Zorluk: OrtaBirlik İlkesi ve İstisnaları

Kamu mali yönetiminde bütçe ilkeleri, devletin mali faaliyetlerinin denetimi ve şeffaflığı açısından temel teşkil eder. Bütçede birlik ilkesi ile genellik ilkesi, gerek tanımları gerekse istisnaları bakımından birbirine yakın ancak farklı kavramlardır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sistematiğinde bu ilkelerin istisnaları net bir şekilde ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bütçede birlik ilkesinin bir istisnasıdır?

  1. A
    Şartlı bağış ve yardımların bütçeye özel ödenek kaydedilmesi
  2. Döner sermayeli işletmelerin bütçe uygulamalarıCevap
  3. C
    Bazı kamu gelirlerinin belirli giderlere tahsis edilmesi
  4. D
    Bütçe giderlerinin ilgili gelirlerle mahsup edilmeden bütçeye kaydedilmesi
  5. E
    Kamu idarelerine sağlanan dış proje kredilerinin bütçelenmesi

Cevap

Döner sermayeli işletmelerin bütçe uygulamaları
Bütçede birlik ilkesi, devletin mali işlemlerinin tek bir bütçe içinde toplanmasını ifade eder. Döner sermayeli işletmeler, fonlar ve sosyal güvenlik kurumları gibi yapılar, genel bütçe dışında kendi özel bütçelerine sahip oldukları için bu ilkenin temel istisnalarını oluştururlar.

Adım Adım Çözüm

1
Birlik ilkesinin kapsamını belirle.
Birlik ilkesi, devletin tüm gelir ve giderlerinin tek bir bütçe dokümanında (Merkezi Yönetim Bütçesi) toplanmasını gerektirir.
İlkenin temel amacı yasama organının denetimini kolaylaştırmaktır.
2
Birlik ilkesi ile genellik ilkesi arasındaki farkı ayırt et.
Birlik ilkesi 'tek doküman' ile, genellik ilkesi ise 'tüm gelir/giderlerin brüt gösterilmesi ve birbirine bağlanmaması' ile ilgilidir.
Öğrenciler genellikle 'ayrı bütçe' (Birlik istisnası) ile 'ayrı ödenek' (Genellik istisnası) kavramlarını karıştırmaktadır.
3
Seçeneklerdeki kurum ve uygulamaları analiz et.
Döner sermayeli işletmeler ve sosyal güvenlik kurumları merkezi bütçe dışında ayrı bütçelere sahipken; şartlı bağışlar ve özel ödenekler bütçe içindeki özel yöntemlerdir.
Ayrı bütçeye sahip olmak doküman birliğini bozduğu için birlik ilkesinin istisnasıdır.

Anahtar Kavram

Birlik İlkesi vs. Genellik İlkesi Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla