Examkin

Soru

Zorluk: ZorKaynağına Göre Kamu Borçları (İç ve Dış Borçlar)

Hazine ve Maliye Bakanlığı, yurt içi tasarruf sahiplerinin döviz cinsi birikimlerini kamu finansmanına yönlendirmek amacıyla, yalnızca yurt içinde yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin satın alabileceği, ana para ve faiz ödemeleri ABD doları (USDUSD) cinsinden yapılacak olan Devlet İç Borçlanma Senetleri (DI˙BSDİBS) ihraç etmiştir.

Bu borçlanma işleminin "kaynağına göre" sınıflandırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ödeme birimi yabancı para olsa da alacaklıların yurt içinde yerleşik olması ve ihracın ulusal piyasada yapılması nedeniyle hem hukuki hem de iktisadi kıstasa göre iç borçtur.Cevap
  2. B
    İhracın yabancı para birimi üzerinden yapılması, borcun geri ödemesinde ulusal kaynakların dışına çıkılacağı varsayımıyla iktisadi kıstas açısından dış borç olarak kabul edilir.
  3. C
    Hukuki kıstasa göre ihraç yeri esas alındığından iç borç; ancak yabancı para cinsi yükümlülük yarattığı için iktisadi kıstasa göre dış borç niteliğindedir.
  4. D
    Alacaklılar yurt içinde yerleşik olsa dahi, borcun uluslararası rezervler üzerinde baskı kurma potansiyeli nedeniyle hukuki kıstas bakımından dış borç kabul edilir.
  5. E
    Bu tür ihraçlar "kaynağına göre" yapılan geleneksel sınıflamanın dışında kalarak, yalnızca "vadesine göre" dalgalı borçlar kapsamında değerlendirilir.

Cevap

Ödeme birimi yabancı para olsa da alacaklıların yurt içinde yerleşik olması ve ihracın ulusal piyasada yapılması nedeniyle hem hukuki hem de iktisadi kıstasa göre iç borçtur.
Kamu borçlarının kaynağına göre sınıflandırılmasında iki temel yaklaşım vardır. Hukuki kıstas, borcun hangi ülkede ve hangi hukuk kuralları altında ihraç edildiğine bakar. İktisadi kıstas ise borç verenin (alacaklının) nerede yerleşik olduğuna ve dolayısıyla satın alma gücünün hangi ülkeden transfer edildiğine bakar. Senaryoda ihraç yurt içinde yapılmış ve alacaklılar yurt içinde yerleşik olan kişilerdir. Borcun ödeme biriminin dolar (USDUSD) olması, işlemin ulusal sınırlar ve yerleşikler arasında gerçekleştiği gerçeğini değiştirmediği için her iki kıstasa göre de iç borç kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanmanın gerçekleştiği piyasayı ve tabi olduğu hukuk sistemini (Hukuki Kıstas) analiz etmek.
İhraç yurt içi piyasada yapıldığı ve ulusal hukuk kurallarına tabi olduğu için hukuki anlamda "iç borç" niteliğindedir.
Hukuki kıstas (dar anlamda sınıflandırma), ihraç yeri ve mevzuatın hangi ülkeye ait olduğuna odaklanır.
2
Alacaklının yerleşim yerini ve satın alma gücü transferinin yönünü (İktisadi Kıstas) tespit etmek.
Alacaklılar Türkiye'de yerleşik kişiler olduğu için iktisadi anlamda da "iç borç" niteliğindedir.
İktisadi kıstas (geniş anlamda sınıflandırma), paranın cinsine değil, borcu veren tarafın (satın alma gücünü transfer eden) ikametgâhına odaklanır.
3
Döviz cinsi (parasal değer) faktörünün sınıflandırma üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Borcun yabancı para cinsinden (USDUSD, EuroEuro vb.) olması, hem hukuki hem de iktisadi sınıflandırma ölçütlerini tek başına değiştirmez.
Maliye teorisinde iç ve dış borç ayrımı, teknik bir detay olan döviz biriminden ziyade piyasa ve alacaklı yerleşimi üzerinden yapılır.

Anahtar Kavram

Hukuki ve İktisadi Kıstas Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kaynağına Göre Kamu Borçları (İç ve Dış Borçlar)

Bu konudan daha fazla soru