Soru

Zorluk: Ortaİç Borçlanma ile Finansman

Devletin bütçe açıklarını kapatmak amacıyla piyasaya Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) ihraç ederek banka dışı özel kesimden fon talep etmesi durumunda ortaya çıkan 'dışlama etkisi' (crowding-out) mekanizması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak betimlenmiştir?

  1. Kamu kesimi fon talebindeki artışın ödünç verilebilir fonların maliyetini (faiz) yükselterek özel yatırım projelerini kısıtlamasıCevap
  2. B
    Borçlanmanın doğrudan para arzında artışa yol açarak piyasadaki likidite bolluğu üzerinden faizleri düşürmesi
  3. C
    Kamunun piyasadan fon çekmesinin toplam tasarruf hacmini artırarak ekonomik büyümeyi hızlandırması
  4. D
    DİBS ihracının bankacılık sistemindeki atıl rezervleri azaltarak kredi hacminin genişlemesine olanak sağlaması
  5. E
    İç borçlanma senetlerinin Merkez Bankası tarafından satın alınmasıyla parasal tabanın genişlemesi

Cevap

Kamu kesimi fon talebindeki artışın ödünç verilebilir fonların maliyetini (faiz) yükselterek özel yatırım projelerini kısıtlaması
Kamu kesimi bütçe açığını kapatmak için ödünç verilebilir fon piyasasına yöneldiğinde, mevcut fon arzı üzerinde ek bir talep baskısı oluşturur. Bu durum faiz oranlarının yükselmesine yol açar. Yükselen faiz oranları ise özel sektörün yatırım maliyetlerini artırdığı için özel yatırımların azalmasına (dışlanmasına) neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Fon talebi analizi
Devlet bütçe açığını finanse etmek için piyasadan fon talep eder.
DİBS ihracı, kamu kesiminin ödünç verilebilir fon piyasasına girmesine neden olur.
2
Piyasa dengesi ve faiz oranları
Ödünç verilebilir fonlara olan toplam talep artar ve bu durum denge faiz oranını (ii) yukarı çeker.
Arzın sınırlı olduğu bir ortamda talebin artması fonların fiyatı olan faizi yükseltir.
3
Özel sektör tepkisi
Özel sektörün yatırım harcamaları daralır (Dışlama Etkisi).
Yükselen faiz oranları, özel sektörün borçlanma maliyetini artırarak yatırımların karlılığını düşürür.

Anahtar Kavram

İç borçlanmanın faiz oranları üzerinden özel sektör yatırımlarını kısıtlamasına 'dışlama etkisi' (crowding out) denir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla